ନ ଚାନ୍ଯଦ୍ରୋଚତେ ରାଜନ୍ଵିନା ଵୈ ଭୋଜନଂ ତଵ
ହେ ରାଜା, ତୁମର ଭୋଜନ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ ନାହିଁ।
ନ ଚ ଵେଦେଷୁ ଦୃଷ୍ଟୋ ଽଯମୁପଵାସୋ ହରେର୍ଦିନେ
ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଉପବାସ କରିବା ବିଷୟଟି ବେଦରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ଵେଦବାହ୍ଯ କଥଂ ଧର୍ମଂ ଭଵାଂଶ୍ଚରିତୁମିଚ୍ଛତି
ବେଦ ବାହାର ଧର୍ମ କିପରି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଉଵାଚ ମାନସେ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ଭୂପତେ
ହେ ଭୂପତି, ସେ ମନରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ହସିକି କହିଲେ।
ଯଜ୍ଞକର୍ମକ୍ରିଯା ଵେଦଃ ସ୍ମୃତିର୍ଵେଦୋ ଗୃହାଶ୍ରମେ
ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦରୁ ଆସିଛି, ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ସ୍ମୃତି ହେଉଛି ବେଦ।
ପୁରାଣପୁଂରୁଷାଜ୍ଜାତଂ ଯଥେଦଂ ଜଗଦଦ୍ଭୁତମ୍
ଯେପରି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଜଗତ ପୁରାଣର ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି—
ଵେଦାର୍ଥାଦଧିକଂ ମନ୍ଯେ ପୁରାଣାର୍ଥଂ ଵରାନନେ
ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ମୁଁ ପୁରାଣର ଅର୍ଥକୁ ବେଦର ଅର୍ଥଠାରୁ ବଡ଼ ବୋଲି ଭାବେ।
ବିଭେତ୍ଯଲ୍ପଶ୍ରୁତାଦ୍ଵେଦୋ ମାମଯଂ ପ୍ରହରିଷ୍ଯତି
ବେଦ ଅଳ୍ପ ଶ୍ରୁତି ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ କରେ; ଏହା ମୋତେ ମାଡ଼ିପାରେ।
ତିଥିଵୃଦ୍ଧିକ୍ଷଯୋ ଵାପି ପର୍ଵଗ୍ରହଵିନିର୍ଣଯଃ
ତିଥି ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା କ୍ଷୟ, ପର୍ବ ଓ ଗ୍ରହ ନିର୍ଣ୍ଣୟ—
ଯନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ହି ଵେଦେଷୁ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ ସ୍ମୃତୌ
ବେଦରେ ଯାହା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ସେସବୁ କଥା ସ୍ମୃତିରେ ମିଳିଥାଏ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ତୁ ହତ୍ଯାଯାମାତୁରସ୍ଯୌଷଧଂ ପ୍ରିଯେ
ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଅସୁସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଔଷଧ ଯେପରି, ପ୍ରିୟା।
ଯଦ୍ଵେଦୈର୍ଗୀଯତେ ସୁଭ୍ରୁ ଉପାଙ୍ଗୈର୍ଯତ୍ପ୍ରଗୀଯତେ
ଯାହା ବେଦରେ ଗାୟନ କରାଯାଏ, ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିବତୀ, ଏବଂ ଯାହା ବେଦର ଉପାଙ୍ଗରେ ପଢ଼ାଯାଏ—
ରଟନ୍ତୀହ ପୁରାଣାନି ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ଵରାନନେ
ଏଠାରେ ସେ ପୁନିପୁନି ପୁରାଣ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ହେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁବଳି।
ପୁରାଣମନ୍ଯଥା ମତ୍ଵା ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁଠି ପୁରାଣକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ବୁଝାଯାଏ, ସେ ପଶୁ ଜନ୍ମ ପାଏ।
ପିତରଂ କୋ ନ ଵନ୍ଦେତ ମାତରଂ କୋ ନ ପୂଜଯେତ୍
କିଏ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନକରିବ? କିଏ ତାଙ୍କ ମାଆକୁ ପୂଜା ନକରିବ?
କୋ ହି ଦୂଷଯତେ ଵେଦଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ କୋ ନିପାତଯେତ୍
କିଏ ବେଦକୁ ଅପବିତ୍ର କରିବ? କିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗଡ଼ି ଦେଇବ?
କୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ପରଦାରାନ୍ ହି କୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ହରିଵାସରେ
କିଏ ପରସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବ? କିଏ ହରିବାରରେ ଖାଇବ?
ଯଦ୍ଭୋଜନେନାତ୍ମନିପାତକାରିଣା ଯମସ୍ଯ ରଵାତେଷୁ ଚିରଂ ସୁଲୋଚନେ
ଯେଉଁଠି ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଛି, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନୟନବତୀ, ସେ ଯମର ଲୋକରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖ ପାଏ।
ଯେଷାଂ ଵାକ୍ଯେନ ଯୁକ୍ତୋ ଽଯଂ ରାଜା କୁର୍ଯାଦ୍ଧି ଭୋଜନମ୍
ଯାହାଙ୍କ କଥାରେ ଏହି ରାଜା ଚାଲିଥାଏ, ସେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୌତମାଦୀନ୍ସମାହୂଯ ମୋହିନୀପାର୍ଶ୍ଵମାନଯତ
ଗୌତମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଂକୁ ଡାକି, ମୋହିନୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣ।
ମୋହିନୀ ସହିତା ରାଜ୍ଞା ଵଵନ୍ଦେ କାର୍ଯତତ୍ପରା
ମୋହିନୀ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, କାମରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେମାନେଂକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଆସନେଷୁ ମହୀପାଲ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିସମପ୍ରଭାଃ
ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଆସନରେ ବସି, ହେ ଭୂପତି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ଵଯଂ ସମାଗତା ଦେଵି ନାନାଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ
ଆମେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛୁ, ହେ ଦେବୀ, ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ତଚ୍ଛତ୍ଵା ଵଚନଂ ତେଷାଂ ମୋହିନୀ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତା
ମୋହିନୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କନ୍ୟା, ସେମାନେଂକର କଥା ଶୁଣିଲେ।
ସଂଦେହସ୍ତୁ ଜଡୌ ହ୍ଯେଷ ସ୍ଵଲ୍ପୋ ଵା ସ୍ଵମତିର୍ଯଥା
ଏହି ସନ୍ଦେହ ମାତ୍ର ମୂଢ଼ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଥାଏ।
ଅନ୍ନାଧାରମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ, ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
କର୍କନ୍ଧୁମାତ୍ରଂ ପ୍ରହୁତଂ ପୁରୋଡାଶଂ ହି ଦେଵତାଃ
କର୍କନ୍ଧୁ ଫଳ କିମ୍ବା ଥୋଡ଼ା ପୁରୋଡ଼ାଶ ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ପିପୀଲିକାପି କ୍ଷୁଧିତା ମୁଖେନାଦାଯ ତଣ୍ଡୁଲମ୍
ଏକ ଖାଲି ଜିଅନ୍ତି ପିପିଲିକା ମଧ୍ୟ ତାହାର ମୁହଁରେ ଏକ ଧାନ ଦାଣା ନେଇଥାଏ।
ଅଯଂ ଖାଦତି ନାନ୍ନାଦ୍ଯଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ହରିଵାସରେ
ଯିଏ ହରିଙ୍କର ଉପବାସ ଦିନରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ସେ ମାନେ ଖାଇନଥିବା ସମାନ।
ଵିଧାଵାନାଂ ଯତୀନାଂ ଚ ଯୁଜ୍ଯତେ ଵ୍ରତସେଵନମ୍
ଯେମାନେ ନିୟମ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଯୋଗୀମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।