ଵ୍ରତାଦିକରଣଂ ରାଜ୍ଞାଂ ନୋକ୍ତଂ କ୍ଵାପି ନିଦର୍ଶନେ
ରାଜାମାନେ ବ୍ରତ କରିଥିବା ଉଦାହରଣ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।
ଦାନଂ ହି ପାଲନଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ତୃତୀଯଂ ଭୂଭୁଜାଂ ସ୍ମୃତମ୍
ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଦାନ, ରକ୍ଷା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ — ଏହି ତିନିଟି କାମ ମୁଖ୍ୟ ମନାଯାଏ।
ମୁହୂର୍ତମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନ ଶକ୍ନୋମି ତ୍ଵଯା ଵିନା
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିବି ନାହିଁ।
ଯତ୍ରୋପଵାସକରଣଂ ମନ୍ଯସେ ଵସାଧାଧିପ
ହେ ପୃଥିବୀର ନାଥ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଉପବାସ କରିବାକୁ ଚାହାଅ, ସେଠି ମୁଁ ଯିବି।
ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଵଚନେ ମୋହିନ୍ଯା ରୁକ୍ମଭୂଷଣଃ
ମୋହିନୀ ସୁନାର ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତା ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଆହୂତା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପ୍ରାପ୍ତା ରାଜାନଂ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍
ତାଙ୍କୁ ଡାକିବା ସହିତ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଦାନଶୀଳ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ।
ସଂଘୃଷ୍ଟଂ ହି କୁଚାଗ୍ରେଣ ସ୍ଵର୍ଣକୁଂଭନିଭେନ ହି
ତାଙ୍କର ସୁନା ପିଚୁଳି ପରି ଛାତି ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା।
କୃତାଂ ଜଲିପୁଟା ଭୂତ୍ଵା ଭର୍ତୁର୍ନମିତକନ୍ଧରା
ସେ ଗଳା ନମାଇ ହସ୍ତକୁ ଜଳ ପାଇଁ ପାତ୍ର କରି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହେଲେ।
ତଵ ଵାକ୍ଯେ ସ୍ଥିତା କାନ୍ତ ଦୁଃସାପତ୍ନ୍ଯଵିଵର୍ଜିତା
ହେ ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ମୋ କଥାରେ ଅଟୁଟ ଅଛ, ଏବଂ ସହପତ୍ନୀ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ।
ତଥା ତଥା ମମ ପ୍ରୀତିର୍ଵର୍ଦ୍ଧତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର ସ୍ନେହ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଛି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସା ତୁ ଶ୍ଯେନୀ ଭଵେଦ୍ରାଜଂସ୍ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ପଞ୍ଚ ଚ
କିନ୍ତୁ ସେ ତିନି ବର୍ଷ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଶ୍ୟେନୀ ହେବେ, ହେ ରାଜା।
ଆଜ୍ଞାଂ ମେ ଦେହି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମା ଵ୍ରୀହାଂ କାମିକାଂ କୁରୁ
ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର; ମୋତେ ଚାଉଳ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ତଵ ଵାକ୍ଯେନ ହି ଚିରଂ ମୋହିନୀ ରମିତା ମଯା
ତୁମ କଥାରେ, ମୋହିନୀ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରିଯା ସୌଖ୍ଯେନ ମୁଗ୍ଧସ୍ଯ ନ ଗତୋ ହରିଵାସରଃ
ମୋର ଭୋଳା ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସୁଖରେ, ହରିଙ୍କ ଦିନ ଅପରିଚିତ ଭାବେ ବିତିଯାଇଛି।
ଜ୍ଞାତୋ ଽଯଂ କାର୍ତିକୋ ମାସଃ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯଙ୍କରଃ
ଏହି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରିଥାଏ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଇଯଂ ଵାରଯତେ ମାଂ ଚ ଵ୍ରତାଦ୍ବ୍ରହ୍ମସୁତା ଶୁଭେ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦୁଃତରୀ ମୋତେ ବ୍ରତରୁ ବାଞ୍ଚି ରଖୁଛନ୍ତି, ହେ ଶୁଭେ।
ମାମକଂ ଵ୍ରତମାଧତ୍ସ୍ଵ କୃଚ୍ଛ୍ରାଖ୍ଯଂ କାଯଶୋଷକମ୍
ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ 'କୃଚ୍ଛ୍ର' ନାମକ ଶରୀରକୁ କ୍ଷୀଣ କରୁଥିବା ବ୍ରତ ଧାରଣ କର।
ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜରାଜକକ୍ତ୍ରାଵ୍ରତଂ ଚରିଷ୍ଯେ ତଵ ତୁଷ୍ଟିହେତୋଃ
ସେ କହିଲେ: 'ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବି।'
କରୋମି ସୌମ୍ଯଂ ନରଦେଵନାଥ କ୍ଷିପାମି ଦେହଂ ଜ୍ଵଲନେତ୍ଵଦର୍ଥମ୍
ମୁଁ ଏହା କରିବି, ହେ ମୃଦୁଭାବୀ ନରନାଥ; ତୁମ ପାଇଁ ଆଗ୍ନିରେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି।
କିନ୍ତ୍ଵେଵମେତଦ୍ଵ୍ରତକର୍ମ ଭୂଯଃ କରୋମି ସୌମ୍ଯଂ ନରଦେଵନାଥ
କିନ୍ତୁ, ହେ ମୃଦୁଭାବୀ ନରନାଥ, ଏହି ବ୍ରତକାର୍ଯ୍ୟକୁ ମୁଁ ପୁଣିଥରେ କରିବି।
ଵ୍ରତଂ ଚକାରାଥ ତଦା ହି ଦେଵୀ ହ୍ଯଶେଷପାପୌଘଵିନାଶନାଯ
ତାପରେ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଏକ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ କୁଶକେତୁପୁତ୍ରୀଂ କୃତଂ ଵଚଃ ସୁଭ୍ରୁ ସମୀହିତଂ ତେ
ସେ କୁଶକେତୁଙ୍କର କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିବତୀ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଯାଇଛି।'
ଵିମୁକ୍ତକାର୍ଯସ୍ତଵ ସୁଭ୍ରୁ ହେତୋର୍ନାନ୍ଯାସ୍ତି ନାରୀ ମମ ସୌଖ୍ଯହେତୁଃ
ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିବତୀ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି; ମୋ ସୁଖର କାରଣ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ନାରୀ ନାହିଁ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭଵନ୍ତଂ ବହୁକାମଯୁକ୍ତଂ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପାନ୍ନାଥ ସମାଗତାହମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ବହୁ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ଜାଣି, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
ସଂଦୃଶ୍ଯମାନାନ୍ମମ ନାଥ ହେତୋଃ ସ୍ନେହାନ୍ଵିତାହଂ ତଵ ମନ୍ଦରାଦ୍ରୌ
ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ରୁ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆସିଛି।
ଅନ୍ଯଚେତଃ କୃତଃ କାମଃ ଶଵଯୋରିଵ ସଂଗମଃ
ଯେଉଁଠି ମନ ଅନ୍ୟଠାରେ ଥାଏ, ସେଠି ସଂଯୋଗ ଦୁଇଟି ମୃତଦେହ ମିଶିବା ପରି।
ତ୍ଵଯା କାମଵତା କାନ୍ତ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ଯଜ୍ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ହେ ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଉଁଠି ତିନି ଜଗତରେ ଯାହା ଦୁର୍ଲଭ, ତାହା ତୁମେ ପାଇଛ।
ତଦେଵ ଚାମୃତଂ ଲୋକେ ଯତ୍ପୁରନ୍ଧ୍ର୍ଯଧରାସଵମ୍
ଏହି ଜଗତରେ ସେଇ ମଧୁ ହେଉଛି, ଯାହା ଉତ୍ତମ ନାରୀଙ୍କ ଠୋଠର ମଦ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ରାଜାନଂ ରହସି ସ୍ଥିତମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଦଢ଼ିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ତସ୍ଯୈଵଂ ରମମାଣସ୍ଯ ମୋହିନ୍ଯା ସହିତସ୍ଯ ହି
ଏପରିଭାବେ ସେ ମୋହିନୀ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ,