ସ କାଞ୍ଚନଂ ତଥା ତାମ୍ରଂ ସଘୃତଂ ଦୀପକଂ ପ୍ରିଯେ
ସେ ସୁନା, ତାମ୍ବା ଏବଂ ଘୃତ ଭରା ଦୀପ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ପ୍ରିୟେ।
ଏକାନ୍ତରୋପଵାସୀ ତୁ କ୍ଷୌମଵସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଦାପଯେତ୍
ଦିନ ଛାଡ଼ି ଦିନ ଉପବାସ କରୁଥିବା ଲୋକ କପଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ।
ଷଡ୍ରରାତ୍ରାଦ୍ଯୁପଵାସେଷୁ ଶିବିକାଂ ଛତ୍ରସଂଯୁତାମ୍
ଛଅ ରାତି କିମ୍ବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଉପବାସରେ ଛତା ସହିତ ଡୋଲି ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଜାଵିକଂ ତ୍ଵେକଭକ୍ତେ ଫଲାହାରେ ସୁଵର୍ଣକମ୍
ଦିନକୁ ଏକଥର ଖାଇ ଫଳ ଖାଇଥିଲେ ଛୋଟ ଛାଗ ଏବଂ ସୁନା ଦେବା ଉଚିତ।
ରସାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ତ୍ଯାଗେ ଽନୁକ୍ତସ୍ଯ ଵାପି ଚ
ସମସ୍ତ ପାନୀୟ ଛାଡ଼ିଲେ କିମ୍ବା ଯଦି କିଛି ଉଲ୍ଲେଖ ନଥାଏ,
ଯଥୋକ୍ତସ୍ଯାପ୍ରଦାନେ ତୁ ଯଥୋକ୍ତାକରଣେ ଽପି ଵା
ଯାହା କହାଯାଇଛି ତାହା ନ ଦେଲେ କିମ୍ବା ତାହା ନ କଲେ,
ଵୃଥା ଵିପ୍ରଵଚୋ ଯସ୍ତୁ ମନ୍ଯତେ ମନୁଜଃ ଶୁଭେ
ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥାକୁ ବ୍ୟର୍ଥ ଭାବେ ଭାବେ, ହେ ଶୁଭେ,
ଵ୍ରତଵୈକଲ୍ଯମାସାଦ୍ଯ କୁଷ୍ଠୀ ଚାନ୍ଧଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କଲେ ଲୋକ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ଧା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
କୋ ଲଙ୍ଘଯେତ୍ସୁଭ୍ରୁ ଵଚୋ ହି ତେଷାଂ ଶ୍ରେଯୋଭିକାମୋ ମନୁଜସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଵାନ୍
କିଏ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ ସୁନ୍ଦର ଭୂରୁ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ କଥାକୁ ଅବହେଳା କରିବ?
ପ୍ରକାଶିତଂ ତୁଭ୍ଯମନନ୍ଯଵାଚ୍ଯଂ ଫଲପ୍ରଦଂ ମାଧଵତୁଷ୍ଟିହେତୁମ୍
ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହାଯାଇଛି, ଅନ୍ୟକୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଫଳଦାୟକ ଏବଂ ମାଧବଙ୍କୁ ଖୁସି କରେ।
ଵ୍ରତାଦିକରଣଂ ରାଜ୍ଞାଂ ନୋକ୍ତଂ କ୍ଵାପି ନିଦର୍ଶନେ
ରାଜାମାନେ ବ୍ରତ କରିଥିବା ଉଦାହରଣ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।
ଦାନଂ ହି ପାଲନଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ତୃତୀଯଂ ଭୂଭୁଜାଂ ସ୍ମୃତମ୍
ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଦାନ, ରକ୍ଷା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ — ଏହି ତିନିଟି କାମ ମୁଖ୍ୟ ମନାଯାଏ।
ମୁହୂର୍ତମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନ ଶକ୍ନୋମି ତ୍ଵଯା ଵିନା
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିବି ନାହିଁ।
ଯତ୍ରୋପଵାସକରଣଂ ମନ୍ଯସେ ଵସାଧାଧିପ
ହେ ପୃଥିବୀର ନାଥ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଉପବାସ କରିବାକୁ ଚାହାଅ, ସେଠି ମୁଁ ଯିବି।
ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଵଚନେ ମୋହିନ୍ଯା ରୁକ୍ମଭୂଷଣଃ
ମୋହିନୀ ସୁନାର ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତା ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଆହୂତା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପ୍ରାପ୍ତା ରାଜାନଂ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣମ୍
ତାଙ୍କୁ ଡାକିବା ସହିତ, ସେ ତୁରନ୍ତ ଦାନଶୀଳ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ।
ସଂଘୃଷ୍ଟଂ ହି କୁଚାଗ୍ରେଣ ସ୍ଵର୍ଣକୁଂଭନିଭେନ ହି
ତାଙ୍କର ସୁନା ପିଚୁଳି ପରି ଛାତି ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା।
କୃତାଂ ଜଲିପୁଟା ଭୂତ୍ଵା ଭର୍ତୁର୍ନମିତକନ୍ଧରା
ସେ ଗଳା ନମାଇ ହସ୍ତକୁ ଜଳ ପାଇଁ ପାତ୍ର କରି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହେଲେ।
ତଵ ଵାକ୍ଯେ ସ୍ଥିତା କାନ୍ତ ଦୁଃସାପତ୍ନ୍ଯଵିଵର୍ଜିତା
ହେ ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ମୋ କଥାରେ ଅଟୁଟ ଅଛ, ଏବଂ ସହପତ୍ନୀ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ।
ତଥା ତଥା ମମ ପ୍ରୀତିର୍ଵର୍ଦ୍ଧତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର ସ୍ନେହ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଛି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସା ତୁ ଶ୍ଯେନୀ ଭଵେଦ୍ରାଜଂସ୍ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ପଞ୍ଚ ଚ
କିନ୍ତୁ ସେ ତିନି ବର୍ଷ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଶ୍ୟେନୀ ହେବେ, ହେ ରାଜା।
ଆଜ୍ଞାଂ ମେ ଦେହି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମା ଵ୍ରୀହାଂ କାମିକାଂ କୁରୁ
ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର; ମୋତେ ଚାଉଳ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ତଵ ଵାକ୍ଯେନ ହି ଚିରଂ ମୋହିନୀ ରମିତା ମଯା
ତୁମ କଥାରେ, ମୋହିନୀ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରିଯା ସୌଖ୍ଯେନ ମୁଗ୍ଧସ୍ଯ ନ ଗତୋ ହରିଵାସରଃ
ମୋର ଭୋଳା ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସୁଖରେ, ହରିଙ୍କ ଦିନ ଅପରିଚିତ ଭାବେ ବିତିଯାଇଛି।
ଜ୍ଞାତୋ ଽଯଂ କାର୍ତିକୋ ମାସଃ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯଙ୍କରଃ
ଏହି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରିଥାଏ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଇଯଂ ଵାରଯତେ ମାଂ ଚ ଵ୍ରତାଦ୍ବ୍ରହ୍ମସୁତା ଶୁଭେ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଦୁଃତରୀ ମୋତେ ବ୍ରତରୁ ବାଞ୍ଚି ରଖୁଛନ୍ତି, ହେ ଶୁଭେ।
ମାମକଂ ଵ୍ରତମାଧତ୍ସ୍ଵ କୃଚ୍ଛ୍ରାଖ୍ଯଂ କାଯଶୋଷକମ୍
ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ 'କୃଚ୍ଛ୍ର' ନାମକ ଶରୀରକୁ କ୍ଷୀଣ କରୁଥିବା ବ୍ରତ ଧାରଣ କର।
ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜରାଜକକ୍ତ୍ରାଵ୍ରତଂ ଚରିଷ୍ଯେ ତଵ ତୁଷ୍ଟିହେତୋଃ
ସେ କହିଲେ: 'ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବି।'
କରୋମି ସୌମ୍ଯଂ ନରଦେଵନାଥ କ୍ଷିପାମି ଦେହଂ ଜ୍ଵଲନେତ୍ଵଦର୍ଥମ୍
ମୁଁ ଏହା କରିବି, ହେ ମୃଦୁଭାବୀ ନରନାଥ; ତୁମ ପାଇଁ ଆଗ୍ନିରେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି।
କିନ୍ତ୍ଵେଵମେତଦ୍ଵ୍ରତକର୍ମ ଭୂଯଃ କରୋମି ସୌମ୍ଯଂ ନରଦେଵନାଥ
କିନ୍ତୁ, ହେ ମୃଦୁଭାବୀ ନରନାଥ, ଏହି ବ୍ରତକାର୍ଯ୍ୟକୁ ମୁଁ ପୁଣିଥରେ କରିବି।