ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁଧଵଲେ ଲୋକେ ନାତିତୀଵ୍ରେ ଦିଵାକରେ
ଚାନ୍ଦ୍ରମାର ଆଲୋକରେ ଦିନ ଅତି ତୀବ୍ର ନଥିଲା, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇଥିଲା।
ଯତ୍ରୋତ୍ସୁକୈଃ ପ୍ରଯାତୈସ୍ତୁ ଭୂମିପାଲୈଃ ସମନ୍ତତଃ
ଯେଉଁଠି ରାଜାମାନେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଯାଉଥିଲେ।
ମୋହିନୀ ରମଯାମାସ ତତ୍କାଲେ ହୃଚ୍ଛଯାର୍ଦିତା
ସେଇ ସମୟରେ, ମୋହିନୀ ପ୍ରେମରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।
ଵନେଷୁ ଗିରିଶୃଙ୍ଗେଷୁ ନଦୀନାଂ ସଂଗମେଷୁ ଚ
ବନମାନେ, ପାହାଡ଼ର ଚୁଡ଼ାମାନେ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମିଶଣ ସ୍ଥାନରେ,
ମଲଯେ ମନ୍ଦରେ ଵିନ୍ଧ୍ଯେ ମହେନ୍ଦ୍ରେ ଵିବୁଧାଲଯେ
ମଲୟ, ମନ୍ଦର, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ନିବାସସ୍ଥାନରେ,
ଅନ୍ଯେଷୁ ଚୈଵ ରାଜାନଂ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥାନାଦିକେଷୁ ଚ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଆଦିରେ ଥିବା ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ,
ରାଜାପି ମୋହିନୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵଂ କୃତ୍ଯଂ ପରିତ୍ଯଜନ୍
ରାଜା ମୋହିନୀଙ୍କୁ ପାଇଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ।
ଵ୍ରତଂ ନୋପେକ୍ଷତେ ତତ୍ତୁ ଅତିମୁଗ୍ଧୋ ଽପି ପାର୍ଥିଵଃ
ରାଜା ଅତି ମୋହିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ବ୍ରତକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିନଥିଲେ।
ଏଵଂ ପ୍ରକୀଡତସ୍ତସ୍ଯ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେ ଗତେ
ଏଭଳି ଖେଳିବା ସମୟରେ, ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ନିଦ୍ରାଛେଦକରୋ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ ମାସଃ ପୁଣ୍ଯଦାଯକଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସେଇ ମାସ, ଯାହା ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ନିଦ୍ରା ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲା।
ଅକ୍ଷଯଂ ହି ଭଵେତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକପ୍ରଦାଯକମ୍
ଯେଉଁ ଦାନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରାଏ, ସେ ଦାନ କେବେ ଶେଷ ହୁଏନାହିଁ।
ନ ଧର୍ମସ୍ତୁ ଦଯା ତୁଲ୍ଯୋ ନ ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକ୍ଷୁଷା ସମମ୍
ଦୟା ପରି ଧର୍ମ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ଚକ୍ଷୁ ପରି ଆଲୋକ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ନ ଭୂମ୍ଯା ସଦୃଶଂ ଦାନଂ ନ ସୁଖଂ ଭାର୍ଯଯା ସମମ୍
ଭୂମି ଦାନ ପରି ଦାନ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମିଳୁଥିବା ସୁଖ ପରି ସୁଖ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ନ ତପୋ ଽନଶନାଦନ୍ଯନ୍ନ ଦମେନ ସମଂ ଶିଵମ୍
ଉପବାସ ପରି ତପ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପରି ଶୁଭ କିଛି ନାହିଁ।
ନ ଧର୍ମେଣ ସମଂ ମିତ୍ରଂ ନ ସତ୍ଯେନ ସମଂ ଯଶଃ
ଧର୍ମ ପରି ମିତ୍ର ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ସତ୍ୟ ପରି କୀର୍ତି ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ନ କାର୍ତିକସମଂ ଲୋକେ ପାଵନଂ କଵଯୋ ଵିଦୁଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଜାଣନ୍ତି, କାର୍ତିକ ମାସ ପରି ପବିତ୍ର କିଛି ନାହିଁ।
ଅଵ୍ରତୋ ହି କ୍ଷିପେଦ୍ଯସ୍ତୁ ମାସଂ ଦାମୋଦରପ୍ରିଯମ୍
ଯେଉଁଠି ଏକାଗ୍ରତା ଓ ନିୟମ ନାହିଁ, ସେ କାର୍ତିକ ମାସକୁ ଅବହେଳା କରେ, ଯେଉଁ ମାସ ଦାମୋଦରଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିମଵାପ୍ନୋତି ସର୍ଵଧର୍ମବହିଷ୍କୃତଃ
ସେ ଲୋକ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ପଶୁ ଜନ୍ମ ପାଇଥାଏ।
ମୋହିନୀଂ ମୋହସଂଯୁକ୍ତାଂ କଥଂ ସ ବୁଭୁଜେ ଵଦ
ମୋହରେ ଭରିଥିବା ମୋହିନୀଙ୍କୁ କିପରି ଉପଭୋଗ କଲେ, ମୋତେ କହ।
ତସ୍ମିନ୍ପୁଣ୍ଯତମେ ମାସେ କିଂ ଚକାର ନୃପୋତ୍ତମଃ
ସେ ପବିତ୍ରତମ କାର୍ତିକ ମାସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା କଣ କଲେ?
ଅତିପ୍ରମୁଗ୍ଧୋ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ମୋହିନୀଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ରାଜା ଅତି ମୋହିତ ହୋଇ, ମୋହିନୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତଵାପମାନଭୀତେନ ନୋକ୍ତଂ କିଞ୍ଚିଦପି କ୍ଵଚିତ୍
ତୁମକୁ ଅପମାନ କରିବା ଭୟରେ, କେବେ କିଛି କଥା କହିନଥିଲି।
ତ୍ଵଯ୍ଯାସକ୍ତସ୍ଯ ମେ ଦେଵି ବହଵଃ କାର୍ତିକା ଗତାଃ
ହେ ଦେବୀ, ତୁମପାଇଁ ଆସକ୍ତ ହୋଇ ଅନେକ କାର୍ତିକ ମାସ ଚାଲିଗଲା।
ସୋ ଽହଂ କାର୍ତିକମିଚ୍ଛାମି ଵ୍ରତେ ନ ପର୍ଯ୍ଯୁପାସିତୁମ୍
ମୁଁ କାର୍ତିକ ମାସର ଉପବାସ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, କିନ୍ତୁ ନିୟମ ରଖିପାରିନାହିଁ।
ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତୌ ଵୃଥା ତେଷାଂ ଧର୍ମୋ ଦ୍ରୁହିଣସଂଭଵେ
ଏମାନଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନର ଫଳ ବ୍ୟର୍ଥ, ଏହା ମିଥ୍ୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ତେ ଭାଂସଂ କାର୍ତିକେ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗତା ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଲଯଂ ଶୁଭେ
ଯେଉଁମାନେ କାର୍ତିକ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ, ହେ ଶୁଭା।
ଅଵଶ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁରୂପତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ସାଧକେନ ହି
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ଉପାସକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ପାଇଥାଏ।
ହୃଦଯାଯାସକର୍ତୄଣି ଦୀପଦାନାଦ୍ଦିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ହୃଦୟର କ୍ଳାନ୍ତି ସହି ଦୀପ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି।
କର୍ତଵ୍ଯଂ ଭକ୍ତିଭାଵେନ ସର୍ଵଦାନାଧିକଂ ଚ ତତ୍
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟି ଭକ୍ତିଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ଦାନଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
କାର୍ତିକେନ ସମଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦୀପଦାନାତ୍ପ୍ରବୋଧନମ୍
ଦୀପ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଜାଗ୍ରତି କରିବାକୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।