ଭୂତ୍ଵା ତୁ ଗୁପ୍ତୋ ଵନନିର୍ଝରେଷୁ ରମ୍ଯେଷୁ ଦିଵ୍ଯେଷୁ ନଦୀତଟେଷୁ
ସେ ଦିବ୍ୟ ଓ ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲ ଝରଣା ଓ ନଦୀ କୂଳରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ।
ଅସ୍ଯାସ୍ତୁ ହେତୋର୍ଵିବୁଧା ଵିମୂଢା ଯଥା ରମାଯୈ ଧରଣୀଶସଂଘାଃ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପାଇଁ ପୃଥିବୀର ଶାସକମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଇଥିଲେ।
ନୃପୋତ୍ତମଂ ତଂ ନୃପନନ୍ଦନୋ ଽସୌ ଦିଦେଶ ଭୋଗାର୍ଥମନେକଵିତ୍ତମ୍
ସେ ରାଜପୁତ୍ର, ରାଜାଙ୍କର ଗର୍ବ, ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଧନ ଦେଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଭୋଗ କରିପାରିବେ।
ମତ୍ସ୍ଯଧ୍ଵଜାର୍ତ୍ତସ୍ଯ ସୁଖାଯ ପୁତ୍ରସ୍ତତୋ ମହୀରକ୍ଷଣମାଚଚାର
ମତ୍ସ୍ୟଧ୍ୱଜ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ତାଙ୍କର ସୁଖ ପାଇଁ ଦେଶର ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତସ୍ଯେତ୍ଥମୁର୍ଵୀଂ ଚରତଶ୍ଚ ଭୂପ ନ ପାପବୁଦ୍ଧିଂ କୁରୁତେ ଜନୈଘଃ
ହେ ରାଜା, ସେ ଏଭଳି ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଡ଼ିବା ସମୟରେ, ଲୋକମାନେ କେବେ ମନରେ ମନ୍ଦ କାମନା ରଖିନଥିଲେ।
ସ୍ରଵନ୍ତି ଗାଵୋ ଘଟପୂରଦୁଗ୍ଧଂ ଘୃତାଧିକଂ ଶର୍କରଵତ୍ସୁମିଷ୍ଟମ୍
ଗାଁମାନେ ଘଟ ଭରି ଦୁଧ ଦେଉଥିଲେ, ଘିଅଠୁ ଅଧିକ ମଧୁର ଏବଂ ଚିନି ପରି ମିଠା।
ଜନୋ ନ କଶ୍ଚିଦ୍ଵିଭଵସ୍ଯ ଗୋପ୍ତା ଭର୍ତୁହିଂ ଭାର୍ଯା ନ କଟୂକ୍ତିଵାଦିନୀ
ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟର ଧନ ଉପରେ ଲୋଭ କରୁନଥିଲେ, ଜୀବନୀମାନେ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ କେବେ କଠୋର ଶବ୍ଦ କହୁନଥିଲେ।
ଦ୍ଵିଜୋପଦେଶେ ହି ଜନୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୋ ଵେଦୋକ୍ତଧର୍ମାଚରଣାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଲୋକମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଉପଦେଶ ଅନୁସରିଥିଲେ, ବେଦରେ ଲେଖା ଧର୍ମକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
ସଂଭୁଜ୍ଯ ମାନା ନହି ଯାନ୍ତି ସଂପଦଃ ସଂଭୋଗଯୁକ୍ତୈରପି ମାନଵୈଃ କ୍ଷଯମ୍
ସମ୍ମାନ ସହିତ ଭୋଗ କରାଯାଇଥିବା ଧନ, ଆନନ୍ଦରେ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବଣ୍ଟିଲେ, ଏହା କମି ଯାଏନା।
କୃତୀ ଚ ଲୋକୋ ହ୍ଯଭଵତ୍ସମସ୍ତୋ ଧର୍ମାଙ୍ଗଦେ ପାଲନସଂପ୍ରଵୃତ୍ତେ
ଧର୍ମାଙ୍ଗଦ ରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟ ନେଇଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧର୍ମିକ ହେଇଗଲେ।
ଦ୍ଵାରାଣି ସଧ୍ଵାନ୍ତନିଶାସୁ ଭୂପ ଗୁପ୍ତାନି କୁର୍ଵନ୍ତି ନ ଦସ୍ଯୁ ଭୀତାଃ
ହେ ରାଜା, ରାତିରେ ଦ୍ୱାରଗୁଡିକ ଖୋଲା ଏବଂ ରକ୍ଷିତ ଥିଲା, କାରଣ ଲୋକମାନେ ଚୋରମାନେ ଭୟ କରୁନଥିଲେ।
କ୍ଷୀରଂ କ୍ଷରନ୍ତ୍ଯୋ ଘଟଵତ୍ସୁଭୂରିଶୋ ଵତ୍ସପ୍ରିଯାଃ ଶାନ୍ତିକରାଶ୍ଚ ଗାଵଃ
ଗାଁମାନେ ତାଙ୍କର ଛୁଆଁକୁ ଭଲପାଇ, ଶାନ୍ତି ଦେଇ, ଘଟ ଭରି ଦୁଧ ଦେଉଥିଲେ।
ମାତୁଃ ପଯୋଭିଃ ଶିଶଵଃ ସୁପୁଷ୍ଟା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରଯୋଗୈଃ ପ୍ରମଦାଃ ସୁପୁଷ୍ଟାଃ
ଶିଶୁମାନେ ମାଆଙ୍କର ଦୁଧରେ ଭଲ ଭାବେ ପୁଷ୍ଟି ହେଇଥିଲେ, ଜୀବନୀମାନେ ପତିଙ୍କର ଯତ୍ନରେ ସୁସ୍ଥ ହେଇଥିଲେ।
ସଂରକ୍ଷ୍ଯମାଣେ ହି ନୃପାତ୍ମଜେନ ଜଗାମ କାଲଃ ସୁଖହେ ତୁଭୂତଃ
ରାଜାଙ୍କର ପୁଅ ଦେଶକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ସମୟ ଉଲ୍ଲାସରେ କଟିଗଲା।
ପୃଥ୍ଵୀପତିଶ୍ଚାତିଵିମୋହିତଶ୍ଚ ଵିମୋହିନୀଚେଷ୍ଟିତସୌଖ୍ଯଯୁକ୍ତଃ
ପୃଥିବୀର ନାଥ ବହୁତ ମୋହିତ ହେଇଗଲେ, ମୋହିନୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଇଗଲେ।
ଅତୀଵ ମୁଗ୍ଧଃ ସୁରତେନ ତସ୍ଯା ଵିରଞ୍ଚିପୁତ୍ର୍ଯାଃ ଶୁଭଚେଷ୍ଟିତାଯାଃ ପକ୍ଷେଷୁ ଶୁକ୍ଲେଷ୍ଵିଵ ଶୀତଭାନୁର୍ନ କ୍ଷୀଯତେ ସଂତତସେଵନେନ
ବିରଞ୍ଚିର ଝିଅଙ୍କ ସହିତ ମିଳନରେ, ତାଙ୍କର ଭଲ ଚାଳ-ଚଳନାରେ ସେ ଏତେ ମୋହିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅବିରତ ଉପଭୋଗ କରିଲେ ମଧ୍ୟ କମି ଯାଏନା।
ପିବଂସ୍ତୁ ପାନଂ ସୁମନୋହରଂ ହି ଶୃଣ୍ଵଂସ୍ତୁ ଗୀତଂ ସୁପଦପ୍ରଯୁକ୍ତମ୍
ସେ ମନୋହର ପାନ ପିଇ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଗୀତ ଶୁଣୁଥିଲେ।
ଵିମର୍ଦ୍ଦମାନସ୍ତୁ କରେଣ ତୁଙ୍ଗୌ ସୁଖେନ ପୀନୌ ପିଶିତୋପରୂଢୌ
ସେ ତାଙ୍କର ହାତରେ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ପୁଷ୍ଟ ମାଂସଳ ଅସ୍ଥିଗୁଡିକୁ ସୁଖରେ ଚାପିଥିଲେ।
ଵଲିତ୍ରଯଂ ନାତିଵିଵର୍ଦ୍ଧମାନଂ ମନୋହରଂ ଲୋମଶରାଜିଶୋଭମ୍
ତିନିଟି ଭାଗ ଅତିରିକ୍ତ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ମନୋହର କେଶର ଶୃଙ୍ଗାର ତାଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲା।
ନହୀଦୃଶଂ ଚାରୁତରଂ ନିତାନ୍ତଂ ନିତଂବିନୀନାଂ ମନସୋ ଽଭିରାମମ୍
ସ୍ଲିମ୍ ଦେହର ଜୀବନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା କିଛି ନାହିଁ।
ମୃଗେନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୋଃକରସନ୍ନିକାଶେ ଜଙ୍ଘେ ଵିଲୋମେ ଦ୍ରୁତକାଞ୍ଚନାଭେ
ସିଂହର ଶତ୍ରୁଙ୍କର ହାତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ତାଙ୍କର ଜଂଘା ଅତି ସ୍ମୂଥ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ, ଦ୍ରୁତ ହେଉଥିବା ସୁନାର ଭଳି ଚମକୁଛି।
ଆପାଦଶୀର୍ଷଂ କିଲ ତତ୍ସ୍ଵରୂପଂ ସଂପଶ୍ଯତଚ୍ଚାରୁଵିଶାଲନେତ୍ର୍ଯାଃ
ପାଦରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ରୂପ ଦେଖାଯାଉଛି; ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଓ ଉଡା ଆଖି ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଅହୋ ସୁତନ୍ଵୀ ଵିପୁଲେକ୍ଷଣେଯଂ ଯାଚିଷ୍ଯତେ ଯଚ୍ଚ ତଦେଵ ଦେଯମ୍
ଆହା, ଏହି ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁସ୍କନା ଜଣେ ଜନାନୀ, ତାଙ୍କର ଉଡା ଆଖି ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ। ସେ ଯାହା ଚାହିଁବେ, ସେହି ଦେବା ଉଚିତ।
ସୁଦୁର୍ଲଭଂ ଦେଯମଦେଯମନ୍ଯୈର୍ଦାସ୍ଯାମି ଚାସ୍ଯା ଯଦି ଵାପ୍ଯଦେଯମ୍
ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଯାହା ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଇପାରନାହାନ୍ତି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଇବି; ଯଦି ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ତାହା ଭଲ।
ଦାସ୍ଯାମି ଚେଦଂ ନ ଵିଚାରଯିଷ୍ଯେ ପୁତ୍ରଂ ଵିନା ନାସ୍ତି ନଦେଯମସ୍ଯାଃ
ମୁଁ ଏହା ଦେଇଦେବି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଦେବା ପାଇଁ ଭାବିବି ନାହିଁ; ପୁଅ ନଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ କିଛି ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ତ୍ରୀଣି ପଞ୍ଚ ଚ ଵର୍ଷାଣି ଵ୍ଯତୀତାନି ସୁଖେନ ଵୈ
ତିନି ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଖୁସିରେ କଟିଗଲା।
ଜିତ୍ଵା ଵିଦ୍ଯାଧରାନ୍ପଞ୍ଚ ମଲଯେ ପର୍ଵତୋତ୍ତମେ
ମଲୟ ପାହାଡରେ, ପାଞ୍ଚ ଜଣେ ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କୁ ଜିତିଲା।
ଏକଂ କାଞ୍ଚନଦାତାରଂ କୋଟିକୋଟିଗୁଣଂ ଶୁଭମ୍
ଏକ ଜଣେ ସୁନା ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ଅତି ଶୁଭ ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ଗୁଣ ଉତ୍ତମ।
ତୃତୀଯମମୃତସ୍ରାଵି ପୁନର୍ଯୌଵନକାରକମ୍
ତୃତୀୟ ମଣି ଅମୃତ ଝରାଇଥାଏ, ଏହା ପୁନି ଯୁବାବସ୍ଥା ଦେଇଥାଏ।
ପଞ୍ଚମଂ ଵ୍ଯୋଭଗତିଦଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପରିସର୍ପଣମ୍
ପଞ୍ଚମ ମଣି ଆକାଶରେ ଘୁଡିବା ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ତିନି ଲୋକରେ ଯାଇପାରିବା।