ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣେ ତନଯେ ମୋହିନୀ ଵିସ୍ମଯଂ ଗତା
ପୁଅ ଏପରି କହିବା ସମୟରେ ମୋହିନୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଵିନୀତସ୍ଯ ହ୍ଯପାପସ୍ଯ ଔଚିତ୍ଯଂ ପାପିନୋ ଗୃହେ
ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଆଚରଣ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଘରେ ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ଭାବରେ ହୁଏ।
ଏଵଂ ଗୁଣାଧିକସ୍ଯାହଂ କର୍ତୁଂ କର୍ମ ଜୁଗୁପ୍ସିତାମ୍
ଏପରି ଗୁଣବତ୍ତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏକ ନିନ୍ଦନୀୟ କାମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛି ।
ଏଵଂ ଵିମୃଶ୍ଯ ବହୁଧା ମୋହିନୀ ଲୋକସୁଂଦରୀ
ଏପରି ଅନେକ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି, ମୋହିନୀ ନାମକ ଲୋକମଧ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦରୀ ଜଣେ ମହିଳା ।
ନ ଶକ୍ନୋମି ଵିନା ତେନ ମୁହୂର୍ତମପି ଵର୍ତିତୁମ୍
ମୁଁ ତାଙ୍କ ବିନା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିବି ନାହିଁ ।
କନିଷ୍ଠା ଜନନୀ ତାତ ଶୀଘ୍ରଂ ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛତି
ତୁମର କନିଷ୍ଠ ମାଆ, ପୁଆ, ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ।
ପୁତ୍ରଵାକ୍ଯେନ ନୃପତିରତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଗନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ପୁତ୍ରଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ରାଜା ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ।
ସଂପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଗୃହେ ରାଜା ଦଦର୍ଶ ଶଯନସ୍ଥିତାମ୍
ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜା ଶୟନ ଉପରେ ଶୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
ଉପାସ୍ଯ ମାନାଂ ପ୍ରିଯଯା ସଂଧ୍ଯାଵଲ୍ଯା ଶନୈଃ ଶନୈଃ
ପ୍ରିୟା ସନ୍ଧ୍ୟାବଳୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ରାଜା ଧୀରେ ଧୀରେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଶଯନେ ମୋହ୍ଯ ସୁଂଦରୀ
ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ ଶୟନ ଉପରେ ଆସିଲେ, ଦେଖି ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳା ଭାବେ ଶୋଇ ରହିଲେ ।
ଇହୋପଵିଶ୍ଯତାଂ କାନ୍ତ ପର୍ଯଙ୍କେ ମୃଦୁତୂଲକେ
ଏଠାରେ ଆସ, ପ୍ରିୟ, ଏହି ମୃଦୁ ତୁଳା ଶୟନ ଉପରେ ବସ ।
ଅଦ୍ଯାପି ନହି ତେ ଵାଞ୍ଛା ରାଜ୍ଯେ ପରିନିଵର୍ତତେ
ଏଯାଁ ଅପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତୁମର ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା ଶାନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ ।
ଯଃ ସମର୍ଥଂ ସୁତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ପଶ୍ଯେନ୍ନୃପଶ୍ରିଯମ୍
ଯିଏ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ସମର୍ଥ ଜାଣି, ତଥାପି ନିଜେ ରାଜା ରୂପରେ ଶ୍ରୀ ଚାହେ—
ସୁପୁତ୍ରାଣାଂ ପିତୄଣାଂ ହି ସୁଖଂ ଯାତି କ୍ଷଣଂ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଭଲ ପୁଅ ଥିବା ପିତାମାନେର ସୁଖ କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟିକେ ।
ସର୍ଵାଶ୍ଚ ପ୍ରକୃତୀ ରାଜଂସ୍ତଵେଷ୍ଟାଃ ପୂର୍ଣପୁଣ୍ଯଜାଃ
ତୁମର ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା, ରାଜା, ତୁମ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଏହା ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଫଳରୁ ଜନ୍ମିତ ।
ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପ୍ରିଯାସୌଖ୍ଯଂ କୀନାଶ ଇଵ ଦୁର୍ବଲଃ
ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସୁଖକୁ ଛାଡି, ସେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଛି, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଯାଉଥିବା ଲୋକର ପରି ।
ନିଷ୍ପ୍ରଯୋଜନମାନୀତା କ୍ଷୀରସାଗରମସ୍ତକାତ୍
କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିନା ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି, ଦୁଧ ଉପସାଗରର ଶିର ଠାରୁ ଆଣିଥିବା ପରି ।
ଯୋ ଭାର୍ଯାଂ ଯୌଵନୋପେତାଂ ନ ସେଵେଦିହ ଦୁର୍ମତିଃ
ଯିଏ ଯୁବତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ସହ ରମଣ କରେନାହିଁ, ସେ ନିଜର ମନ ମୂଢ଼ ।
ଅସେଵିତା ଵ୍ରଜେଦ୍ଭାର୍ଯା ଅଦତ୍ତଂ ହି ଧନଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯିଏ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ରମଣ କରେନାହିଁ, ସେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଛାଡି ଚାଲିଯାଏ; ଦିଆଯାଇନଥିବା ଧନ ମଧ୍ୟ ହରାଯାଏ ।
ନାଲସୈଃ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଵିଦ୍ଯା ନ ଭାର୍ଯା ଵ୍ରତସଂସ୍ଥିତୈଃ
ଅଳସମାନେ ଶିକ୍ଷା ଲଭିପାରିନାହିଁ; ଏବଂ ଯିଏ ନିୟମରେ ଲଗିଥିବା, ସେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଲଭିପାରିନାହିଁ ।
ନୋଦ୍ଯମୀ ସୁଖମାପ୍ନୋତି ନାଭାର୍ଯଃ ସଂତତିଂ ଲଭେତ୍
ଯେ କୌଣସି ପ୍ରୟାସ କରିନାହିଁ, ସେ ସୁଖ ପାଉନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ସନ୍ତାନ ମିଳେନାହିଁ।
ଅପୃଚ୍ଛନ୍ନୈଵ ଜାନାତି ଅଗଚ୍ଛନ୍ନ କ୍ଵଚିଦ୍ଵ୍ରଜେତ୍
ପ୍ରଶ୍ନ କରିନାହିଁ, ତଥାପି ଜାଣିପାରେ; ଯାଇନାହିଁ, ତଥାପି କେଉଁଠି ଯାଇପାରେ।
କସ୍ମାଦ୍ଭୂପାଲ ମାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଧର୍ମାଙ୍ଗଦଗୃହେ ଶୁଭେ
ହେ ରାଜା, ଆପଣ କାହିଁକି ମୋତେ ଧର୍ମାଙ୍ଗଦଙ୍କର ଶୁଭ ଘରେ ଛାଡିଦେଲେ?
ଵୀକ୍ଷ୍ଯସେ ରାଜ୍ଯପଦଵୀଂ ସମର୍ଥେ ତନଯେ ଵିଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଦେଖୁଛନ୍ତି ରାଜସିଂହାସନ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ପୁଅ ଠାରେ।
ଵ୍ରୀଡାନ୍ଵିତଃ ପୁତ୍ରସମୀପଵର୍ତୀ ପ୍ରୋଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ନୃପତିଃ ପ୍ରିଯାନ୍ତାମ୍
ଲଜ୍ଜିତ ରାଜା, ପୁଅ ନିକଟରେ ଥିବା, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।
ଶ୍ରମାତୁରସ୍ଯ ନିଦ୍ରା ମେ ପ୍ରଵୃତ୍ତା ମୁଖଦାଯିନୀ
କ୍ଲାନ୍ତ ହେବାରୁ ମୋତେ ଘୁମ ଆସିଛି, ଏହା ମୋ ମୁହଁକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଛି।
ପୂଜଯସ୍ଵ ଯଥାନ୍ଯା ମମେଷା ପତ୍ନୀ ପ୍ରିଯା ମମ
ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଯେପରି ଆଦର କରିଥାଉ, ଏହି ମୋର ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀକୁ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଆଦର କର।
ନିର୍ଵାତଵାତସଂଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵର୍ତୁସୁଖଦାଯକମ୍
ସାନ୍ତ ହାବା ହାବା ସହିତ ଏହା ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଶଯନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କଷ୍ଟାତ୍ତେ ଅଭାଗ୍ଯୋ ହି ଧନଂ ଯଥା
ଶୟନ କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତୁମେ ବହୁତ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରୁଛ; ଅଭାଗୀ ହେବାରୁ ଧନ ମିଳିଲା ପରି।
ଯଦ୍ଵ୍ରଵୀଷି ଵଚୋ ଦେଵି ତତ୍କରୋମି ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ, ମୁଁ ସେ କରିବି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।