ଭର୍ତୃସ୍ଥାନଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସ୍ଵପିତୁର୍ଵାପି ଵର୍ଜିତମ୍
ସେ ନିଜ ପତିଙ୍କର ଘର ଛାଡିଦେଇଛି, କିମ୍ବା ନିଜ ପିତାଙ୍କର ଘର ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିଛି।
ସର୍ଵଧର୍ମଵିହୀନାପି ନାରୀ ଭଵତି ସୂକରୀ
ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଜନାନୀ ଅପବିତ୍ର ହୁଅନାହିଁ।
ମମିଷ୍ଯାମିତ୍ଵଯା ସାର୍ଦ୍ଧମୀଶସ୍ତ୍ଵଂ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ
“ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯିବି; ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖରେ ମୋର ନାଥ।”
ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଵରାରୋହାମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାରୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ମା ଶଙ୍କାଂ କୁରୁ ଵାମୋରୁ ଯତୋ ଦୁଃଖଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
“ବାମ ଉରୁ ଧାରିଣୀ, ଚିନ୍ତା କରିନାହିଁ; ଏହାରୁ ଦୁଃଖ ଆସିବ।”
ଏହି ଗଚ୍ଛାଵ ତନ୍ଵଙ୍ଗି ସୁଖାଯ ନଗରଂ ପ୍ରତି
“ଆ, ଶୋକ୍ତି ଦେହ ଧାରିଣୀ, ଆମେ ସୁଖ ପାଇବାକୁ ସହରକୁ ଚଳିବା।”
ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନ୍ମଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତତ୍ରସ୍ଥା ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ପ୍ରିଯେ
“ପ୍ରିୟେ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ସେଠାରେ ମୋ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର।”
ସଂପ୍ରସ୍ଥିତା ନୂପୁରଗୋଷଯୁକ୍ତା ଵିକର୍ଷଯନ୍ତୀ ଗିରିଜାତଶୋଭାମ୍
ସେ ନୂପୁରର ଶବ୍ଦରେ ସଜି, ପାହାଡ଼ର ଶୋଭାକୁ ଆକର୍ଷଣ କରି, ଯାତ୍ରା କରିଲେ।
ପଶ୍ଯମାନୌ ବହୂନ୍ଭାଵାନ୍ଗିରିଜାତାନ୍ମନୋହରମନୋହରାନ୍
ସେମାନେ ପାହାଡ଼ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନେକ ମନୋହର ଆକୃତି ଦେଖୁଥିଲେ, ଯେଉଁଗୁଡିକ ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ।
କେଚିନ୍ନୀଲସମପ୍ରଖ୍ଯାଃ କେଚିତ୍କାଞ୍ଚନସତ୍ଵିଷଃ
କିଛି ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ସୁନା ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଶ୍ଲେଷତାଂ ପ୍ରାପ୍ତୌ ସକଲୈଃ ସ୍ଥାଵରୈରିଵ
ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଲଗିଗଲେ, ଯେପରି ସମସ୍ତ ଅଚଳ ଜିନିଷ ସହିତ।
ଖନ୍ଯମାନଂ ଖୁରେଣୋର୍ଵୀ କୁଲିଶାଭେନ ଵେଗିନା
ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ଗୋଡ଼ରେ ଖଣନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁ ଗୋଡ଼ ବଜ୍ରପାତ ଭଳି ତୀବ୍ର।
ଗୃହଗୋଧାଭଵତ୍ତସ୍ମିନ୍ ଭୂଭାଗାନ୍ତର୍ଗତା କିଲ
ସେଠାରେ ଭୂମି ଭିତରେ ଏକ ଗୃହଗୋଧା ଥିଲା।
ଵିଦୀର୍ଯମାଣାଂ ନୃପତିରପଶ୍ଯତ୍ସ ଦଯାପରଃ
ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ତାକୁ ଫାଟିଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତତଃ ସ ଵୃକ୍ଷପତ୍ରେଣ କୋମଲେନ ମହୀପତିଃ
ତାପରେ ରାଜା ଏକ କୋମଳ ଗଛପତ୍ର ନେଲେ।
ତତସ୍ତୁ ମୋହିନୀଂ ପ୍ରାହ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ମୂର୍ଚ୍ଛାଗତାଂ ହି ତାମ୍
ତାପରେ, ମୋହିନୀଙ୍କୁ ଦେଖି ତାକୁ ମୃଚ୍ଛିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ରାଜା କହିଲେ।
ଯେନ ମୂର୍ଚ୍ଛାଗତାଂ ସିଂଚେ ଗୃହଗୋଧାଂ ଵିମର୍ଦ୍ଦିତାମ୍
“ଏହାରେ, ଚେତନାହୀନ ଓ ଚିଉଁ ହୋଇଥିବା ଗୃହଗୋଧାକୁ ଛିଟିଦିଅ।”
ତେନାଭ୍ଯଷିଂ ଚନ୍ନୃପତିର୍ଗୃହଗୋଧାଂ ଵିମୂର୍ଚ୍ଛିତାମ୍
ସେହିପରି, ରାଜା ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଚେତନ ଗୃହଗୋଧାକୁ ଛିଟିଲେ।
ଅଭିଘାତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଶସ୍ତଂ ଵାରିପ୍ରସେଚନମ୍
ସମସ୍ତ ଆଘାତରେ ପାଣି ଛିଟାଇବାକୁ ଶୁଭ ମନାଯାଏ ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତଚେତନା ଭୂପ ଗୋଧା ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ରାଜା ଅପସ୍ଥା ଫେରିଲେ, ଗୋଧା ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ ମହାବାହୋ ନିବୋଧ ମମ ଚେଷ୍ଟିତମ୍
ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ, ବଳିୟ ଭୁଜା ଧାରୀ, ମୋ କର୍ମକୁ ଶୁଣ ।
ରୂପଯୌଵନସଂପନ୍ନା ତସ୍ଯ ନାତିପ୍ରିଯା ଵିଭୋ
ସେ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଯୁବତ୍ବରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ ନଥିଲେ, ମହାରାଜ ।
ନାନ୍ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିଦ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟା ସ ତୁ ମେ ନୃପତେ ପତିଃ
ସେ କେହିଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରିନାହାନ୍ତି; ତଥାପି, ରାଜା, ସେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ।
ଅପୃଚ୍ଛଂ ପ୍ରମଦା ରାଜନ୍ଯାସ୍ତ୍ଯକ୍ତାଃ ପତିଭିଃ କିଲ
ମୁଁ ରାଜପତ୍ନୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ, ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି ।
ଅସ୍ମାକଂ ପ୍ରତ୍ଯଯୋ ଜାତୋ ଭର୍ତୃତ୍ଯାଗାଵମାନନାତ୍
ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଓ ଅବମାନରୁ ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବ ପାଇଲୁ ।
ତ୍ଵଂ ପୃଚ୍ଛ ତାଂ ଵରାରୋହେ ଦାସ୍ଯତେ ଭେଷଜଂ ଶୁଭମ୍
ତୁମେ ସେ ସୁନ୍ଦରୀକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କର; ସେ ତୁମକୁ ଶୁଭ ଔଷଧ ଦେବେ ।
ତତୋ ଽହଂ ତ୍ଵରିତଂ ଗତ୍ଵା ତାସାଂ ଵାକ୍ଯେନ ଭୂପତେ
ତାପରେ, ରାଜା, ମୁଁ ତାଙ୍କ କଥା ଅନୁସରି ଶୀଘ୍ର ଗଲି ।
ଶତସ୍ତଂଭସମାଯୁକ୍ତଃ କାନ୍ତିମତ୍ସୁଧଯା ଯୁତଃ
ସେ ଶତ ଦଣ୍ଡରେ ଶୋଭିତ ଓ ମଧୁର ଅମୃତର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲେ ।
ପ୍ରାଵୃତାଂ ଦୀର୍ଘଵସ୍ତ୍ରେଣ ସନ୍ଧ୍ଯାରାଗସଵର୍ଣିନୀମ୍
ସେ ଦୀର୍ଘ ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକା ଥିଲେ, ସନ୍ଧ୍ୟାର ରଙ୍ଗ ସଦୃଶ ।
ପରିଚାରକୈସ୍ତୁ ସଂଯୁକ୍ତା ଵୀଜ୍ଯମାନା ଶନୈଃ ଶନୈଃ
ସେ ସେବକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରା ଥିଲେ, ମୃଦୁ ମୃଦୁ ବା ଦେଉଥିଲେ ।