ତତ୍ରାଶ୍ଚର୍ଯାଣ୍ଯନେକାନି ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମସ୍ତଵାଜ୍ଞଯା
ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେ।
ରାଜ୍ଯଶାସନଜଂ ଭାରଂ ଦୁର୍ଵହଂ ଯଚ୍ଚ ଭୂମିପୈଃ
ରାଜ୍ୟ ଶାସନର ଭାର, ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟଦାୟକ ଓ ଭାରି।
ତଚ୍ଛତ୍ଵା ଵଚନଂ ରାଜ୍ଞୋ ଵାମଦେଵୋ ଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ତାପରେ, ରାଜାଙ୍କର କଥାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ, ବାମଦେବ କହିଲେ—
ଯତ୍କ୍ଲେଶାତ୍ପିତରଂ ପ୍ରେମ୍ଣା ଵିମୋଚଯତି ସର୍ଵଦା
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ପୁତ୍ର ପ୍ରେମରେ ସମୟ ସମୟରେ ପିତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ କରେ—
ତସ୍ଯ ଭାଗୀରଥୀସ୍ନାନମହନ୍ଯହନି ଜାଯତେ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭାଗୀରଥୀରେ ନିତ୍ୟ ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ ହୁଏ।
ନୋ ଶୁଦ୍ଧିସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଇତୀତ୍ଥଂ ଵୈଦିକୀ ଶ୍ରୁତିଃ
କିନ୍ତୁ ଏପରି ପୁତ୍ର ପବିତ୍ର ହୁଏନାହିଁ—ଏହିପରି ବେଦ ଶ୍ରୁତି କହିଛି।
ହରିପ୍ରସାଦାତ୍ତେ ଜାତୋ ଵଂଶେ ପୁତ୍ରଃ ସ ପୁଣ୍ଯକୃତ୍
ହରିଙ୍କର କୃପାରେ, ତୁମ ବଂଶରେ ଜଣେ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଗତିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସଦାଗତିରିଵ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ବିଦାୟ ହେଲେ, ଶ୍ରୀମୟ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ନିଜେ ଭଲ ପଥର ଦ୶୍ୟ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
ସର୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯାଣି ରାଜେନ୍ଦ୍ରଃ ସରାଂସ୍ଯୁପଵନାନି ଚ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଝିଲି ଓ ଉଦ୍ୟାନଗୁଡିକ,
ଭ୍ରାମଯିତ୍ଵା ଗିରିଂ ଶ୍ଵେତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମେଵ ଚ
ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ ପରିଦିଘିରି, ସେମାନେ ଘୁଞ୍ଚି ଫେରିଲେ,
ଶତସୂର୍ଯପ୍ରତୀକାଶଂ ସର୍ଵତଃ କାଞ୍ଚନାଵୃତମ୍
ଏହି ସ୍ଥାନ ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁନାରେ ଢାକା ଥିଲା,
ତଦ୍ଭୂଭାଗଂ ନଗାକୀର୍ଣଂ ବହୁଧାତୁଵିଭୂଷିତମ୍
ଏହି ଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ବତରେ ଭରିଥିଲା, ଅନେକ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା,
ନିମ୍ନାଗାଯୁତସଂପୂର୍ଣଂ ଧୌତଂ ଗଙ୍ଗାଜଲୈଃ ଶୁଭୈଃ
ଏଠି ଅନେକ ନଦୀ ରହିଥିଲା, ଶୁଭ୍ର ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ପରିସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା,
ଘଟପ୍ରମାଣୈର୍ନୃପତେ ପରିପକ୍ଵୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ
ଏଠି ଘଡା ପରି ଡ଼େଉଁ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫଳ ପକିଥିଲା, ହେ ରାଜା,
ଦ୍ଵିରେଫଧ୍ଵନିସଂଯୁକ୍ତଂ କୋକିଲସ୍ଵରନାଦିତମ୍
ମଧୁମକୁଡିର ଗୁଞ୍ଜନ ଓ କୋକିଲାର ମଧୁର ସ୍ୱର ଏଠି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା,
ସଂପଶ୍ଯମାନୋ ନୃପତିର୍ଵିଵେଶ ସ ମହାଗିରିମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାଜା ସେ ମହାପର୍ବତକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ,
ସ ଵୀକ୍ଷତେ ଯାଵଦସୌ ସମନ୍ତାତ୍ତାଵତ୍ସମସ୍ତଂ ଦ୍ରୁମପକ୍ଷିସଂଘମ୍
ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଗଛ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଦେଖିଲେ,
ଉପପ୍ଲଵନ୍ତଂ ତରସା ମହୀପସ୍ତେନୈଵ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସ ଜଗାମ ତୂର୍ଣମ୍
ମହୀପତି ତାଙ୍କ ସହ ତୁରନ୍ତ ଦୃତଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ,
ଵିମୋହିତୋ ଯେନ ଵିମୁଚ୍ଯ ଵାହଂ ତ୍ରିଵିକ୍ରମେଣେଵ ଵିଲଙ୍ଘ୍ଯମାନମ୍
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ରାଜା ଭ୍ରମିତ ହେଇ, ତାଙ୍କ ଯାନ ଛାଡ଼ି, ତିନି ପଦରେ ଲାଘି ଯାଇଥିଲେ,
ଗିରୌ ସ୍ଥିତାଂ ତପ୍ତସୁଵର୍ଣଭାସଂ କାମସ୍ଯ ଯଷ୍ଟୀମିଵ ନିର୍ମିତାଂ ଚ
ସେ ପର୍ବତରେ ଦଉଁ ତପ୍ତ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିବା, କାମ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦଣ୍ଡକୁ ଦେଖିଲେ,
କ୍ଷମାସ୍ଵରୂପାମିଵ ଵୈ ରସାଯା ଗିରେଃ ସୁତାଯା ଇଵ ରୂପରାଶିମ୍
ସେ ଦଉଁ ପୃଥିବୀର ଆକୃତି ପରି, ପର୍ବତର ରସ ପରି, କିମ୍ବା ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଏକ ଗୁଛ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା,
ଵିକର୍ଷମାଣାଂ ସହସା ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ଲିଙ୍ଗାଶ୍ରଯଂ ଦେଵଵିନୋଦନାର୍ଥମ୍
ସେ ଦଉଁ ହଠାତ୍ ତ୍ରିନେତ୍ର ଲିଙ୍ଗ ଆଶ୍ରୟରେ ଆକର୍ଷିତ ହେଇ, ଦେବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ,
ଵିମୋହିତୋ ଽସୌ ନିପପାତ ରାଜା ଵିମୋହିନୀକାମଶରେଣ ଵିଦ୍ଧଃ
ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ରାଜା କାମର ଭ୍ରମ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ,
ଵିସର୍ପିଣଂ ଭୂମିପତିଂ ସୁନେତ୍ରା ଵିଲୋକଯାମାସ କଟାକ୍ଷଦୃଷ୍ଟ୍ଯା
ସୁନେତ୍ରା ଭୂମିପତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଚାଲିବା ଦୃଶ୍ୟକୁ ଚାଲି ଦେଖିଲେ, ଚାଲି ଦୃଷ୍ଟିରେ,
ଵିଧୂନଯନ୍ତୀ ମୃଗପକ୍ଷିସଘାନ୍ସୁଵାସସା ଗଣ୍ଡଭୁଜୌ ନିଵାର୍ଯ
ସେ ସୁନେତ୍ରା ଶୁଭ୍ର ବସନରେ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ହଟାଇ, ଗଣ୍ଡ ଓ ଭୁଜକୁ ଆଡ଼କରି,
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ହରଂ ପୂଜ୍ଯତମଂ ସୁଲିଙ୍ଗଂ ଗଗତ୍ଵା ତୁ ପାର୍ଶ୍ଵେ ତମୁଦାରଚେଷ୍ଟା
ହରଙ୍କୁ, ପୂଜ୍ୟତମ ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚାଳ ନେଇ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ.
ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦଂ କାମଶରାଭିତପ୍ତମୁତ୍ତିଷ୍ଠ ରାଜନ୍ଵଶଗା ତଵାହମ୍
ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ, ଆମେ ଚାହିଦାର ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଯାଉଛି, ଉଠ, ରାଜା; ଏବେ ମୁଁ ତୁମର ଅଧୀନରେ ଅଛି।
ତୃଣୀକୃତଂ ଭୂପ ସମୁଦ୍ଵହେଥା ଯନ୍ମାମକଂ ରୂପମଵେକ୍ଷ୍ଯ ହାରି
ରାଜା, ମୋର ରୂପ ଦେଖି ମଧୁର ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ମୋତେ ଅପମାନ କରିବାକୁ ଚାହିବା।
ଧୀରୋ ଽସି ଵିଡଂବଯେଥାଃ କିମର୍ଥମାତ୍ମାନମୁଦାରଚେଷ୍ଟମ୍
ତୁମେ ଦୃଢ଼ ମନର ଲୋକ; ତାହେଲେ କାହିଁକି ନିଜକୁ ଉପହାସ କରିବା, ଯେଉଁ ନିଜେ ଉତ୍ତମ କାମ କରିଛି?
ପ୍ରଦାଯ ଦାନଂ ଚ ସୁଧର୍ମମୁକ୍ତଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ସ୍ଵଦାସୀମିଵ ମାଂ ରତିଜ୍ଞାମ୍
ଯଥାବିଧି ଦାନ ଦେଇ, ମୋତେ ତୁମର ଭକ୍ତିନିମ୍ନ ଦାସୀ ଭାବରେ ଉପଭୋଗ କର; ମୁଁ ରତିରେ ପାରଙ୍ଗତ।