କଥଂ ଶାସତି ଦୁର୍ମେଧାସ୍ତସ୍ଯ ଵାସରସେଵିନମ୍
ଯିଏ ଦିନର ସାର ଉପଭୋଗ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକେ କିପରି ଶାସନ କରିପାରିବେ?
ତଦସ୍ମାକଂ କୃତଂ ମାନଂ ମେ ତତ୍ତ୍ଵଂ ନାଵବୁଧ୍ଯସେ
ଏହି ସମ୍ମାନ ଆମେ କରିଛୁ; ତୁମେ ଏହାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ବୁଝିପାରୁନାହାଁ।
କୃତ୍ସ୍ନାଯାସେନ ସଂଯୁକ୍ତଃ ସ ତୈର୍ନିଗ୍ରାହ୍ଯତେ ପୁନଃ
ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରୟାସରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୁଣି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ହୁଅନ୍ତି।
ସ୍ଵାମିପ୍ରସାଦାତ୍ସିଦ୍ଧାସ୍ତେ ଵିନିନ୍ଯୁର୍ଵ୍ଵୈ ନିଯୋଗିନମ୍
ସ୍ୱାମୀଙ୍କର କୃପାରେ, ସେ ସିଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ନିୟୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ।
କଥଂ ସଂଯମିତା ତେଷାଂ ବାଲ୍ଯାଦ୍ଭାସ୍କରନନ୍ଦନ
ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ସେମାନେ କିପରି ଶିଶୁକାଳରୁ ନିୟମିତ ରହନ୍ତି?
କରୋମି ତଵ ସାହାଯ୍ଯଂ ହରିଭକ୍ତୈର୍ନ ଭାସ୍କରେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି, କିନ୍ତୁ ହରିଭକ୍ତମାନେ ସହିତ ନୁହେଁ, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦେଵାନାମାଦିସ୍ତୁପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵ୍ଯାଜେନାପି କୃତା ଯୈସ୍ତୁ ଦ୍ଵାଦଶୀ ପକ୍ଷଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋଃ
ଯେଉଁମାନେ ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ଏଉଁ ଉପଲକ୍ଷେ ଯଦି ମିଥ୍ୟା ଭି ହେଉ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଵିପର୍ଯଯୋ ବ୍ରହ୍ମପଦାତ୍ସୁପୁଣ୍ଯାତ୍କୃତେଵ ମାର୍ଗେ ସହ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତୈଃ
ଯଦି ବ୍ରହ୍ମପଦରୁ ବିପରୀତ ହୁଏ, ତେବେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଏହା ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନେ ସହିତ ଏକାସାଥି ମାର୍ଗରେ କରାଯାଇଥିବା ପରି ହୁଏ।
ନାହଂ ଗଚ୍ଛାମି ଯୋଗାନ୍ତଂ ପୁନରେଵ ଜଗତ୍ପତେ
ହେ ଜଗତ୍ପତି, ମୁଁ ଆଉ ଯୋଗର ଶେଷକୁ ପହଁଚିପାରୁନାହିଁ।
ତମେକଂ ଦେଵତାଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ହରିଵାସରେ
ହରିଙ୍କ ଦିନ ଆସିଲେ, ମୁଁ ସେଠି ଏକମାତ୍ର ଦେବତାଙ୍କୁ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ସ ମେ ଶତ୍ରୁର୍ମହାନ୍ଦେଵ ତେନ ଲୁପ୍ତଃ ପଟୋ ମମ
ସେ ମୋର ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ, ହେ ଦେବତା; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋର ପୋଷାକ ହରାଇଗଲା।
କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଗଯାପିଣ୍ଡପ୍ରଦୋ ଯଥା
ମୁଁ ସେମାନେ ପରି ସଫଳ ହେବି, ଯେମିତି ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥିବା ଲୋକ।
ଉପୋଷିତଃ ସ୍ତୁତୋଵାପି ନ ନିଯମ୍ଯା ମଯା ହି ତେ
ଉପବାସ କରିଥିବେ କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି ପାଇଥିବେ, ସେମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସୌତିରୁଵାଚ
ସୂତ କହିଲେ:
ର୍ଚିତଯାମାସ ଦେଵେଶୋ ଵିରିଞ୍ଚିଃ କୁଶଲାଞ୍ଛନଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ବିରିଞ୍ଚି, ସୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରବୀଣ, ସେମାନେ ଏହାକୁ ତିଆରି କଲେ।
ଭୂତତ୍ରାସନମାତ୍ରଂ ତୁ ରୂପଂ ସ ଜଗୃହେ ଵିଭୁଃ
ଏହି ବିଶ୍ୱଶକ୍ତି ଏକ ଦୃଷ୍ଟିଭୟ ଦେବା ପାଇଁ ଏହି ରୂପ ନେଲେ।
ସର୍ଵଯୋଷିଦ୍ଵରା ଦେଵୀମନସା ନିର୍ଭିତା ବଭୌ
ସମସ୍ତ ଜନନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ, ଅଚଳ ମନସ୍କା ହୋଇ ଚମକିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତାମହସ୍ତାଂ ତୁ ରୂପଦ୍ରଵିଣସଂଯୁତାମ୍
ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ରୂପ ଓ ଧନରେ ଶୋଭିତ ଦେଖି, ପିତାମହ ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଵାଯଭଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ଯା ଚକ୍ଷୁଷୀ ସଂନ୍ଯମୀଲଯତ୍
ପାପର ଭୟରୁ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ମୁଡିଲେ।
ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଵୀକ୍ଷଯେଦ୍ଵାପି ଜନନୀଂ ଵା ସୁତାମପି
ଯଦି କେହି ନିଜ ମା ଓ କନ୍ୟାକୁ ଚିନ୍ତା କରେ କିମ୍ବା ଦେଖେ,
ସ ଯାତି ନରକଂ ଘୋରଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଶ୍ଵପଚୀମପି
ଏକ ନିମ୍ନ ଜାତିର ଜନନୀକୁ ଭାବିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ।
ତସ୍ଯ ଜନ୍ମକୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵୃଥା ଭଵତି ନାନ୍ଯଥା
ତାଙ୍କର ଜନ୍ମରେ ଲଭିଥିବା ପୁଣ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଯାଏ; ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହେବା ନାହିଁ।
ପୁଣ୍ଯସ୍ଯ ସଂକ୍ଷଯାତ୍ପାପୀ ପାଷାଣାଖୁର୍ଭଵେଦ୍ଧ୍ରୁଵମ୍
ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ପାପୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପଥର ପରି କଠିନ ହୋଇଯାଏ।
ଜନନ୍ଯା ଅପି ପାଦୌ ତୁ ନାଦେଯୌ ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦିକୈଃ
ବାରୋ ବର୍ଷର ଛୁଆ ନିଜ ମାଁର ପାଦ ଛୁଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଷଷ୍ଟ୍ଯତୀତାଂ ସୁତୋ ଽଭ୍ଯଙ୍ଗେ ନିଯୁଞ୍ଜୀତ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ପରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ତେଲ ଲଗାଇବା କାମ କରିପାରେ।
ଉଭଯୋଃ ପତନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ରୌରଵେ ଽଙ୍ଗାରସଂଚଯେ
ଉଭୟଙ୍କର ପତନ ରୌରବ ନରକର ଅଗ୍ନି ତଳେ ହେବା କଥା କହାଯାଇଛି।
ଵଧୂହସ୍ତେନ ଯଃ ପାପଃ ପାଦଶୌଚଂ କରୋତି ହି
ଯିଏ ବଧୁର ହାତରେ ପାଦ ଧୁଅଇବା କାମ କରେ, ସେ ପାପ କରେ।
ସୂଚୀମୁଖୈଃ କୃଷ୍ଣଵକ୍ତ୍ରୋର୍ଭୁଜ୍ଯତେ କଲ୍ପସଂସ୍ଥିତିମ୍
ସେ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଇର ମୁହଁ ଥିବା କଳା ମୁହଁ ଜୀବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେବେ।
ସାଭିଲାଷେଣ ମନସା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ପତତେ ନରଃ
ମନରେ ଆଶା ରହିଲେ, ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଲୋକ ପତିତ ହୋଇଯାଏ।