ଦ୍ଵାଦଶୀଂ ଯେ ପ୍ରପନ୍ନା ହି ନରା ନରଵରୋତ୍ତମ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଯେମାନେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ ଧରନ୍ତି,
ସ୍ରଗ୍ଵିଣଃ ପୀତଵସ୍ତ୍ରାଶ୍ଚ ପ୍ରଯାନ୍ତି ହରିମନ୍ଦିରମ୍
ସେମାନେ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ପିତାମ୍ବର ପରିଧାନ କରି, ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ପାପେନ୍ଧନସ୍ଯ ଘୋରସ୍ଯ ପାଵକାଖ୍ଯୋ ମହୀପତେ
ହେ ରାଜା, ଭୟଙ୍କର ପାପରେ ଭରିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ 'ପାବକ' ନାମକ ଅଗ୍ନି ଅଛି।
ଇଚ୍ଛଦ୍ଭିର୍ଵିପୁଲାନ୍ଯୋଗାନ୍ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିକାଂସ୍ତଥା
ଯେମାନେ ପୁଅ, ନାତି ଓ ଏହାପରି ଅନ୍ୟ ଆଶା ପାଇଁ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି—
ବହୁଵୃଜିନସମେତୋ ଽକାମତଃ କାମତୋ ଵା ଵ୍ରଜତି ପଦମନନ୍ତଂ ଲୋକନାଥସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ
ଅନେକ ପାପରେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ ବା, ଅଭିଲାଷା ରହିଲେ ବା ନ ରହିଲେ, ଯେ କେହି ହେଉନାହିଁ, ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅନନ୍ତ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ମୁନଯଃ ସୂତଂ ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯଂ ମହାମତିମ୍
ମୁନିମାନେ ବ୍ୟାସଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଥଯାମାସ ଉପଵାସଵିଧିଂ ତଥା
ସେ ତାଙ୍କୁ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସହିତ ଉପବାସ ପାଳନ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଷୟରେ କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚକ୍ରିଣଶ୍ଚାପି ସର୍ଵପାପୌଘ ଶାନ୍ତିଦମ୍
ସେ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କର ମହିମା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଅଷ୍ଟାଦଶ ପୁରାଣାନି ଭଵାନ୍ ଜାନାତି ମାନଦ
ମାନ୍ୟତାଦାତା, ଆପଣ ଅଠାରଟି ପୁରାଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଳିଭଳି ଜାଣନ୍ତି।
ତନ୍ନାସ୍ତି ଯନ୍ନ ଵେତ୍ସି ତ୍ଵଂ ପୁରାଣେଷୁ ସ୍ମୃତିଷ୍ଵପି
ପୁରାଣ କିମ୍ବା ସ୍ମୃତିରେ ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ ଯାହା ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅସ୍ମାକଂ ସଂଶଯଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଧୃଦଯେ ସଂପ୍ରଵର୍ତତେ
ଆମ ହୃଦୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।
ତିଥେଃ ପ୍ରାନ୍ତମୁପୋଷ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦାହୋସ୍ଵିନ୍ମୂଲମେଵ ଚ
ତିଥିର ଶେଷରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍, କିମ୍ବା ତାହାର ଆରମ୍ଭରେ?
ତିଥେଃ ପ୍ରାନ୍ତଂ ସୁରାଣାଂ ହି ଉପୋଷ୍ଯଂ ପ୍ରୀତିଵର୍ଦ୍ଧନମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ତିଥିର ଶେଷରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅତଃ ପ୍ରାନ୍ତମୁପୋଷ୍ଯଂ ହି ତିଥେର୍ଦଶଫଲେପ୍ସୁଭିଃ
ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ତିଥିର ଶେଷରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂର୍ଵଵିଦ୍ଧା ନ କର୍ତଵ୍ଯା ଦ୍ଵିତୀଯା ଚାଷ୍ଟମୀ ତଥା
ପୂର୍ବ ଦିନର ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା ତିଥିରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ବା ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପୂର୍ଵଵିଦ୍ଧା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ କର୍ତଵ୍ଯା ସପ୍ତମୀ ସଦା
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବ ଦିନର ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା ସପ୍ତମୀ ତିଥି ସଦା ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂର୍ଵଵିଦ୍ଧାନିମାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନରକଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ
ଏହି ପୂର୍ବ ଦିନର ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା ତିଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ମଯା ଵିପ୍ରାଃ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନାତ୍ପୁରା
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି କଥା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲି।
ପୂର୍ଵଵିଦ୍ଧା ତୁ ମନ୍ତଵ୍ଯା ପ୍ରଭୂତା ନୋଦଯଂ ଵିନା
ପୂର୍ବ ଦିନର ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା ତିଥିକୁ ମାତ୍ର ଏହିପରି ବେଳେ ମନେ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯେତେବେଳେ ତାହା ପ୍ରଚୁର ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଛାଡ଼ି ନୁହେଁ।
ପିତ୍ର୍ଯେ ଽସ୍ତମନଵେଲାଯାଂ ସ୍ପର୍ଶେ ପୂର୍ଣା ନିଗଦ୍ଯତେ
ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ଦିନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହେବାବେଳେ ଯଦି ତିଥି ସ୍ପର୍ଶ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଶୋଧଯେତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତିଥିଂ ଦୈଵଜ୍ଞଚିନ୍ତକାତ୍
ପ୍ରତିଦିନ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ପଚାରି ତିଥି ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କଚାରଵିଜ୍ଞାନାତ୍କାଲଂ କାଲଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ, ସମୟ ଜଣାଯାଏ।
ଵର୍ଜଯନ୍ତି ନରାସ୍ତଜ୍ଜ୍ଞା ଯାମାଂଶ୍ଚ ଚତୁରୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଏଡ଼ିଯାନ୍ତି; ଦ୍ୱିଜମାନେ ଚାରିଟି ଯାମକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାରୁ ବିରତ ରହନ୍ତି।
ନ ଦିଵା ଶୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ତଦା ରାତ୍ରୌ ଵିଧୀଯତେ
ଦିନରେ ପବିତ୍ରତା ଲଭ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ; ଏହା ରାତିରେ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।
ଵିଧିରେଷ ମଯା ଖ୍ଯାତୋ ନରାଣାମୁପଵାସିନାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମକୁ ମୁଁ ଘୋଷଣା କରିଛି।
ସ୍ନାନାର୍ଚନକ୍ରିଯା କାର୍ଯ୍ଯା ଦାନହୋମାଦିସଂଯୁତା
ସ୍ନାନ ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ସହିତ ଦାନ ଓ ହୋମ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଶତଯଜ୍ଞାଧିକଂ ଵାପି ନରଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଏହା ନିଶ୍ଚିତ, ଏହିପରି କରିଲେ ଏକ ଲୋକ ଶତ ଯଜ୍ଞରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।
ପିତୃତର୍ପଣସଂଯୁକ୍ତଂ ନ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦ୍ଵାଦଶୀଦିନମ୍
ପିତୃତର୍ପଣ ସହିତ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନକୁ ଯଦି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ,
କରୋତି ଧର୍ମହରଣମସ୍ନାତେଵ ସରସ୍ଵତୀ
ସେ ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ କରେ, ଯେପରି ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଉପୋଷ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶୀ ପୁଣ୍ଯା ପୂର୍ଵଵିଦ୍ଧାଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ତିଥିର ପ୍ରଭାବିତ ଦିନକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ।