ଇଷାମାଯାଂ ଵିଶେଷଣ ପିତୄଣାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧତର୍ପଣମ୍
ଇଷା ମାସରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ।
ଊର୍ଜ୍ଜାମାଯାଂ ଦୀପଦାନଂ ଦେଵା ଗାରଗୃହେଷୁ ଚ
ଉର୍ଜ୍ଜା ମାସରେ ଦେବତା ଓ ଘରର ଦେଉଳରେ ଦୀପ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସମର୍ଚନଂ ତଥା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଃ ସ୍ଵର୍ଣରୌପ୍ଯେ କୃତାକୃତେ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ସୁନା ଓ ଚାନ୍ଦିରେ ତିଆରି କିମ୍ବା ଅତିଆରି ଥିବା ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗଵାଂ ପୂଜାତ୍ର ଵିହିତା ଶୃଙ୍ଗାଦ୍ଯଙ୍ଗାନୁରଞ୍ଜନୈଃ
ଏଠାରେ ଗାୟଙ୍କ ପୂଜା ନିୟମିତ, ସେମାନଙ୍କ ଶିଙ୍ଗ ଓ ଅଙ୍ଗ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବା ଦ୍ୱାରା।
ମାର୍ଗେ ଽପି ପିତୃପୂଜା ସ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନୈଃ
ପଥରେ ମଧ୍ୟ ପିତୃପୂଜା କରାଯାଇପାରେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରାଇ।
ପୌଷେ ମାଘେ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଫଲାଧିକମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୌଷ ଓ ମାଘ ମାସରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ।
ଫଆଲ୍ଗୁନେ କେଵଲଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଭୋଜନଂ ତଥା
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ କେବଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରାଯିବ।
ଇତ୍ଥଂ ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତିଥିକୃତ୍ଯଂ ମୁନେ ତଵ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ତୁମକୁ ତିଥି ଅନୁଯାୟୀ କର୍ମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି, ହେ ମୁନି।
ସର୍ଵତ୍ରାପି ଵିଶେଷୋ ଽସ୍ତି ସ ପୁରାଣାନ୍ତରେ ସ୍ଥିତଃ
ସମସ୍ତଠାରେ ବିଶେଷ ନିୟମ ଅଛି, ଯାହା ଅନ୍ୟ ପୁରାଣରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ସଂପୂଜିତାଃ ଶାସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଵରିଷ୍ଠାଃ କୃତାହ୍ନିକା ଜଗ୍ମୁରୁମେଶଲୋକମ୍
ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଉମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସୁରାସୁରେନ୍ଦ୍ରୈରଭିଵନ୍ଦ୍ଯମୁଗ୍ରଂ ନତ୍ଵାଜ୍ଞଯା ତସ୍ଯ ନିଷେଦୁରୁର୍ଵ୍ଯାମ୍
ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ସେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ରହିଲେ।
ଜଗ୍ମୁସ୍ତତୋ ଜ୍ଞାନଘନସ୍ଵରୂପା ନତ୍ଵା ପୁରାରିଂ ସ୍ଵପିତୁର୍ନିକାଶମ୍
ତାପରେ, ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁରାରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶୟନରତ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଲବ୍ଧ୍ଵାଶିଷୋ ଽଦ୍ଯାପି ଚରନ୍ତି ଶଶ୍ଵଲ୍ଲୋକେଷୁ ତୀର୍ଥାନି ଚ ତୀର୍ଥଭୂତାଃ
ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଏମିତି ଲୋକମାନେ ଏଯାଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ସବୁ ଲୋକ ଓ ତୀର୍ଥରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ ତୀର୍ଥସ୍ୱରୂପ।
ଦଧ୍ଯୁଶ୍ଚିରଂ ଵିଷ୍ଣୁପଦାବ୍ଜମଵ୍ଯଯଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯଦ୍ଯତଯୋ ଵୀତରାଗାଃ
ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ରାଗରହିତ ଯତିମାନେ ସଦା କରନ୍ତି।
ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜ୍ଞାନଂ ସଵିଜ୍ଞାନଂ ଭୃଶଂ ପ୍ରୀତମନା ହ୍ଯଭୂତ୍
ସେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନ ଓ ତାହାର ସଠିକ୍ ବୁଝିବାକୁ ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲା।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ସତ୍କୃତଃ ପିତ୍ରା ବ୍ରହ୍ମଣା ନିଷସାଦ ଚ
ପିତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ସେ ଆଦର ପାଇଲେ ଏବଂ ବସିଗଲେ।
ଵର୍ଣଯାମାସ ତତ୍ତ୍ଵେନ ସୋ ଽପି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୁମୋଦ ଚ
ସେ ସତ୍ୟଭାବରେ ସବୁ କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ଶୁଣି ସେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେଲେ।
ଆଜଗାମ ଚ କୈଲାସଂ ମୁନିସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍
ସେ ମୁନି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେହି କୈଳାସ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ମନ୍ଦାରୈଃ ପାରିଜାତୈଶ୍ଚ ଚଂପକାଶୋକଵଞ୍ଜୁଲୈଃ
ମନ୍ଦାର, ପାରିଜାତ, ଚମ୍ପା, ଅଶୋକ ଓ ବକୁଳ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଵାତୋଦ୍ଧୂତଶିଖୈଃ ପାନ୍ଥାନାହ୍ଵଯଦ୍ଭିରିଵାଵୃତମ୍
ପଥରେ ବାତାସରେ ଉଡ଼ିଯାଇଥିବା ଫୁଲ ଭରି ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଚାଲିବାକୁ ମନ ହୁଏ।
ସରୋଭିଃ ସ୍ଵଚ୍ଛସଲିଲୈର୍ଲସତ୍କାଞ୍ଚନପଙ୍କଜୈଃ
ସ୍ପଷ୍ଟ ପାଣିର ସରୋବର, ଯେଉଁଠାରେ ସୁନା ରଙ୍ଗର ପଦ୍ମ ଖିଳିଥିଲା।
ସ୍ଵର୍ଦ୍ଧନୀପାତନିର୍ ଘୃଷ୍ଟଂ କ୍ରୀଡଦ୍ଭିଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣୈଃ
ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଜଳଧାରା ଝରି ପଡ଼ି ମାନେ ଚମକୁଥିଲା, ଏଉଁଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ।
ଆମୋଦମୁଦିତୈର୍ନାଗୈଃ ସଲିଲୈଃ ପୁଷ୍କରୋଦ୍ଧୃତୈଃ
ହସୁଥିବା ହାତୀମାନେ ଯେଉଁ ପଦ୍ମରୁ ଜଳ ଆଣିଥିଲେ, ସେହି ଜଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ଭରିଥିଲା।
ଅଥ ଶ୍ଵେତାଭ୍ରସଦୃଶେ ଶୃଙ୍ଗେ ତସ୍ଯ ଚ ଭୂଭୃତଃ
ତାହାପରେ, ସେଇ ପାହାଡ଼ର ଏକ ଶିଖର ମେଘପିଞ୍ଜିକା ପରି ଧଳା ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତସ୍ଯାଧସ୍ତାତ୍ସମାସୀନଂ ଯୋଗିମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯଗମ୍
ସେଇ ଶିଖର ତଳେ, ଯୋଗୀମାନେ ଘେରିଥିବା ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ବସିଥିଲେ।
ଭୂତିଭୂଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ନାଗଭୂଷଣଭୂଷିତମ୍
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିଲେ, ସାପ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରଦୋ ଵିପ୍ରା ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକନ୍ଧରଃ
ସେଠାରେ ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ନାରଦ ଭକ୍ତିଭାବରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ ।
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନମନସା ସ୍ତୁତ୍ଵା ଵାଗ୍ଭିର୍ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍
ତାପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନେ, ସେ ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ମିଠା କଥାରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ।
ଅଥାପୃଚ୍ଛଚ୍ଚ କୁଶଲଂ ନାରଦଂ ଜଗତାଂ ଗୁରୁଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଗୁରୁ ନାରଦଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥତା ପଚାରିଲେ ।
ସର୍ଵେଷାଂ ଯୋଗିଵର୍ଯାଣାଂ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ତତ୍ର ଵାଡଵାଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀମାନେ ଶୁଣୁଥିଲେ, ଓ ବାଡବା ।