ରକ୍ଷାଵିଧାନଂ ଚ ତଥା କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ଯଥାବିଧି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରକ୍ଷା କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈରଭିପୂଜ୍ଯ ଦେଵନିକରାନ୍ସଂପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିକାନ୍ବଧ୍ନୀଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜହସ୍ତତଃ ପ୍ରମୁଦିତୋ ନତ୍ଵା ପ୍ରକୋଷ୍ଠେ ସ୍ଵକେ
ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ଦ୍ୱିଜ ମନେ ଆନନ୍ଦରେ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ଏହି ରକ୍ଷା ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ଋଷୀନ୍ସପ୍ତ ଧାରଯେଦ୍ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରକମ୍
ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସେ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଶକ୍ତ୍ଯା ସଂଭୋଜ୍ଯ ଵିପ୍ରାଗ୍ର୍ଯାନେକଭୁକ୍ତଂ ସମାଚରେତ୍
ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ଏକଥର ଭୋଜନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵିସ୍ମୃତଂ ଵିଧିହୀନଂ ଚ ନ କୃତଂ ସୁକୃତଂ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ କାମ କିମ୍ବା ବିଧି ଭୁଲିଯାଏ କିମ୍ବା ନିୟମ ଛାଡ଼ି କରାଯାଏ, ତାହା ସୁକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଏକଭୁକ୍ତଶ୍ଚ ଯସ୍ତାଂ ତୁ ଶିଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଯିଏ ଏହି ଦିନ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି ଏକଥର ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରେ—
ଏଵଂ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ଦେଵଂ ତୁ ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
—ସେ ଭଳିଭାବେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଣାଇ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
କୃତମୈତ୍ରାଦିନିତ୍ଯସ୍ତୁ ଭସ୍ମରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧୃକ୍ ତତଃ
ତାପରେ ସେ ମିତ୍ରତାରେ ଅଟୁଟ ରହି, ନିତ୍ୟ ଭାବେ ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ ସୁଗନ୍ଧାଢ୍ଯେର୍ଂନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଧୂପଦୀପକୈଃ
ବେଳପତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା—
ପୁନଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ତତ୍ରୈଵ ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ ଚରେତ୍
—ସେ ପୁନିଥରେ ସେଠାରେ ପୂଜା କରି ରାତିରେ ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ଵର୍ଷେ ଵର୍ଷେ ତଦୁତ୍ସର୍ଗେ ଵିଦଧ୍ଯାଦ୍ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଏହି ବ୍ରତ ସମାପ୍ତିରେ ଯଥାବିଧି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ହୈମା ରୌପ୍ଯା ମୃନ୍ମଯାଶ୍ଚ ଘଟାଃ ପଞ୍ଚଦଶୋତ୍ତମାଃ
ସୁନା, ଚାଁଦି କିମ୍ବା ମାଟିର ପନ୍ଦରଟି ଉତ୍ତମ କୁମ୍ଭ—
ପଞ୍ଚାମୃତେନ ସଂସ୍ରାପ୍ଯ ଜଲୈଃ ଶୁଦ୍ଧୈସ୍ତତୋର୍ଽଚଯେତ୍
—ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭୋଜଯେଚ୍ଚୈଵ ମିଷ୍ଟାନ୍ନୈର୍ଦଦ୍ଯାତ୍ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ମିଠା ଭୋଜନ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ଚୈଵ ଉମାମାହେଶ୍ଵରାଭିଧମ୍
ଏପରି ଭାବେ ଉମା-ମହେଶ୍ୱର ବ୍ରତ କରିବା ପରେ—
ଅଥାସ୍ମିନ୍ନେଵ ଦିଵସେ ଶକ୍ରଵ୍ରତମପି ସ୍ମୃତମ୍
—ଏହି ଦିନ ଶକ୍ର ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈଂରୁପଚାରୈସ୍ତୁ ନୈଵେଦ୍ଯାନାଂ ଚ ରାଶିଭିଃ
ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର, ଏବଂ ନୈବେଦ୍ୟର ଢେର ସହିତ—
ସମାଗତାଂସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯାନ୍ଦୀନାନାଥାଂଶ୍ଚ ଭୋଜଯେତ୍
—ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି, ଦୁଃଖୀ ଓ ନିରାଶ୍ରୟମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ରାଜ୍ଞା ଵା ଧନିନାନ୍ଯେନ ଧାନ୍ଯନିଷ୍ପତ୍ତିମିଚ୍ଛତା
ଯେ କୌଣସି ରାଜା କିମ୍ବା ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଧାନ୍ୟ ଲାଭ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି,
ତେନ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ସୋପଵାସୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରିବା, ଉପବାସ ରହିବା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ମୃନ୍ମଯେ ଵା ସଵସ୍ତ୍ରାନ୍ତାମୁପଚାରୈଃ ପୃଥଗ୍ଵିଧମ୍
ମାଟିର ବାଟିରେ, ଏକ ପଟ ଲଗାଇ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉପଚାର ସହିତ,
ହୈମାନ୍ରୌପ୍ଯାନ୍ମୃନ୍ମଯାନ୍ଵା ଘୃତପୂର୍ଣାନ୍ପ୍ରଦୀପଯେତ୍
ସେ ସୁନା, ଚାନ୍ଦି କିମ୍ବା ମାଟିର ବାଟିରେ ଘଉ ଭରି ଦୀପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ୍।
ଘୃତଶର୍କରସଂମିଶ୍ରଂ ଵିପାଚ୍ଯ ବହୁ ପାଯସମ୍
ଘଉ ଓ ଚିନି ମିଶାଇ ବହୁ ପାୟସ ପକାଇବା ଉଚିତ୍।
ଯାମମାତ୍ରେ ଗତେ ରାତ୍ର୍ଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୈ ତଦ୍ଵିନିଵେଦଯେତ୍
ରାତିର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଯିବା ପରେ, ଏହି ପାୟସ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସହୈଵ ଜାଗରଂ କୁର୍ଯ୍ଯାନ୍ନୃତ୍ଯଗୀତସୁମଙ୍ଗଲୈଃ
ସୁଭ ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ ସେ ସାରା ରାତି ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ୍।
ଅସ୍ଯାଂ ରାତ୍ରୌ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଵରାଭଯକରାଂବୁଜା
ଏହି ରାତିରେ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କର କମଳ ହାତରେ ଵର ଓ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇ,
ତସ୍ମୈ ଵିତ୍ତଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ଜାଗ୍ରତେ ପୂଜକାଯ ମେ
କହନ୍ତି, 'ମୋ ପୂଜାରୀ ଯିଏ ଜାଗି ରହେ, ସେଠିକୁ ମୁଁ ଧନ ଦେଉଛି।'
ସମୃଦ୍ଧିମୈହିକୀଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵେହାନ୍ତେ ପାରଲୌକିକୀମ୍
ସେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମର ଶେଷରେ ପରଲୋକ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵିପ୍ରତ୍ଵଲବ୍ଧଯେ ଭୂଯଃ ସର୍ଵଶତ୍ରୁଜଯାଯ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଦ ଲାଭ ପାଇଁ ଓ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇଁ,
ନିଶାମୁଖେ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ଵଜୀଵସୁଖାଵହଃ
ରାତି ଆରମ୍ଭରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।