ପୂର୍ଣିମାଯାଂ ସମାରଭ୍ଯ ଵ୍ରତଂ ସ୍ନାଯାଦ୍ବ୍ରହିର୍ଜଲେ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରୁ ଏହି ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରି, ବ୍ରହୀର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵର୍ଣପକ୍ଷାଂ ରତ୍ନନେତ୍ରାଂ ପ୍ରଵାଲମୁଖପଙ୍କଜାମ୍
ସୁନାର ପଖ ଥିବା, ମଣିର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରବାଳର ପଦ୍ମମୁଖ ଥିବା ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଚୂତଚଂପକଵୃକ୍ଷସ୍ଥାଂ କଲଗୀତନିନାଦିନୀମ୍
ସେ ମାଙ୍ଗୋ କିମ୍ବା ଚମ୍ପକ ଗଛ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଓ ମଧୁର ଗୀତର ସ୍ୱରେ ଝଙ୍କାରିତ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଚିତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈଃ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ପ୍ରାର୍ଚ୍ଚେଲ୍ଲିଖିତାଂ ଵର୍ଣକୈଃ ପଟେ
ପ୍ରତିଦିନ ସେ ଚିତ୍ରିତ ପଟ ଉପରେ ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ଵାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଭକ୍ତ୍ଯା ସସ୍ଵର୍ଣଦକ୍ଷିଣାମ୍
ମନ୍ତ୍ର ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ, ସୁନା ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂପୂଜ୍ଯ ଦତ୍ତା ଵିପ୍ରାଯ ସର୍ଵସୌଖ୍ଯକରୀ ଭଵ
ପୂଜା କରି ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ, ସମସ୍ତ ସୁଖ ମିଳିଥାଏ।
ଵସ୍ତ୍ରାଦିଦକ୍ଷିଣାଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ଦତ୍ଵା ନତ୍ଵା ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ନମସ୍କାର କରି, ବିଦାୟ ନେବା ଉଚିତ।
ସା ଲଭେତ୍ସୁଖସୌଭାଗ୍ଯଂ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁନାରଦ
ହେ ନାରଦ, ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଖ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଯଜୁର୍ଭିସ୍ତତ୍ର କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଦେଵର୍ଷିପିତୃତର୍ପଣମ୍
ଏଠାରେ ଯଜୁର୍ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ଵାରା ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ବହଵୃଚୈସ୍ତୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଵଶ୍ଯାଂ ସାମଗୈର୍ଭାଦ୍ରଗେ କରେ
ଭାଦ୍ରମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ବହୁ ଋଗ୍ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଓ ସାମ ଗୀତ ଦ୍ଵାରା କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ରକ୍ଷାଵିଧାନଂ ଚ ତଥା କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ଯଥାବିଧି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରକ୍ଷା କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈରଭିପୂଜ୍ଯ ଦେଵନିକରାନ୍ସଂପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିକାନ୍ବଧ୍ନୀଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜହସ୍ତତଃ ପ୍ରମୁଦିତୋ ନତ୍ଵା ପ୍ରକୋଷ୍ଠେ ସ୍ଵକେ
ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ଦ୍ୱିଜ ମନେ ଆନନ୍ଦରେ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ଏହି ରକ୍ଷା ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ଋଷୀନ୍ସପ୍ତ ଧାରଯେଦ୍ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରକମ୍
ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସେ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ଶକ୍ତ୍ଯା ସଂଭୋଜ୍ଯ ଵିପ୍ରାଗ୍ର୍ଯାନେକଭୁକ୍ତଂ ସମାଚରେତ୍
ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ଏକଥର ଭୋଜନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵିସ୍ମୃତଂ ଵିଧିହୀନଂ ଚ ନ କୃତଂ ସୁକୃତଂ ଭଵେତ୍
ଯେଉଁ କାମ କିମ୍ବା ବିଧି ଭୁଲିଯାଏ କିମ୍ବା ନିୟମ ଛାଡ଼ି କରାଯାଏ, ତାହା ସୁକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଏକଭୁକ୍ତଶ୍ଚ ଯସ୍ତାଂ ତୁ ଶିଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଯିଏ ଏହି ଦିନ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି ଏକଥର ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରେ—
ଏଵଂ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ଦେଵଂ ତୁ ଗୃହ୍ଣୀଯାଦ୍ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
—ସେ ଭଳିଭାବେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଣାଇ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
କୃତମୈତ୍ରାଦିନିତ୍ଯସ୍ତୁ ଭସ୍ମରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧୃକ୍ ତତଃ
ତାପରେ ସେ ମିତ୍ରତାରେ ଅଟୁଟ ରହି, ନିତ୍ୟ ଭାବେ ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ।
ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ ସୁଗନ୍ଧାଢ୍ଯେର୍ଂନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଧୂପଦୀପକୈଃ
ବେଳପତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା—
ପୁନଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ତତ୍ରୈଵ ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ ଚରେତ୍
—ସେ ପୁନିଥରେ ସେଠାରେ ପୂଜା କରି ରାତିରେ ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ଵର୍ଷେ ଵର୍ଷେ ତଦୁତ୍ସର୍ଗେ ଵିଦଧ୍ଯାଦ୍ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଏହି ବ୍ରତ ସମାପ୍ତିରେ ଯଥାବିଧି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ହୈମା ରୌପ୍ଯା ମୃନ୍ମଯାଶ୍ଚ ଘଟାଃ ପଞ୍ଚଦଶୋତ୍ତମାଃ
ସୁନା, ଚାଁଦି କିମ୍ବା ମାଟିର ପନ୍ଦରଟି ଉତ୍ତମ କୁମ୍ଭ—
ପଞ୍ଚାମୃତେନ ସଂସ୍ରାପ୍ଯ ଜଲୈଃ ଶୁଦ୍ଧୈସ୍ତତୋର୍ଽଚଯେତ୍
—ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭୋଜଯେଚ୍ଚୈଵ ମିଷ୍ଟାନ୍ନୈର୍ଦଦ୍ଯାତ୍ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ମିଠା ଭୋଜନ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ଚୈଵ ଉମାମାହେଶ୍ଵରାଭିଧମ୍
ଏପରି ଭାବେ ଉମା-ମହେଶ୍ୱର ବ୍ରତ କରିବା ପରେ—
ଅଥାସ୍ମିନ୍ନେଵ ଦିଵସେ ଶକ୍ରଵ୍ରତମପି ସ୍ମୃତମ୍
—ଏହି ଦିନ ଶକ୍ର ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈଂରୁପଚାରୈସ୍ତୁ ନୈଵେଦ୍ଯାନାଂ ଚ ରାଶିଭିଃ
ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର, ଏବଂ ନୈବେଦ୍ୟର ଢେର ସହିତ—
ସମାଗତାଂସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯାନ୍ଦୀନାନାଥାଂଶ୍ଚ ଭୋଜଯେତ୍
—ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି, ଦୁଃଖୀ ଓ ନିରାଶ୍ରୟମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ରାଜ୍ଞା ଵା ଧନିନାନ୍ଯେନ ଧାନ୍ଯନିଷ୍ପତ୍ତିମିଚ୍ଛତା
ଯେ କୌଣସି ରାଜା କିମ୍ବା ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଧାନ୍ୟ ଲାଭ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି,
ତେନ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ସୋପଵାସୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରିବା, ଉପବାସ ରହିବା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା ଉଚିତ୍।