ସର୍ଵତୀର୍ଥଫଲଂ ଵିପ୍ର ତାଂ ଚୋପୋଷ୍ଯାପ୍ନୁଯାନ୍ନରଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଉପବାସ କରିଲେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ପାଏ।
ଦ୍ଵାଦଶୀ ସା ମହାପୁଣ୍ଯା ଜଯନ୍ତୀ ନାମତଃ ସ୍ମୃତା
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶୀ ବହୁତ ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ଜୟନ୍ତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଉପୋଷିତୈଷା ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ସର୍ଵଵ୍ରତଫଲପ୍ରଦା
ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଉପବାସ ପାଳନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପୂଜାର ଫଳ ମିଳେ।
ଯଦା ତୁ ସ୍ଯାତ୍ସିତେ ପକ୍ଷେ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଜୀଵଭାନ୍ଵିତା
ଯେତେବେଳେ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଜୀବନ ଦାୟକ ଆଲୋକ ସହିତ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ଆସେ—
ଅସ୍ଯାଂ ସମର୍ଚଯେଦ୍ଦେଵଂ ନାରାଯଣମନାମଯମ୍
ସେ ଦିନ ନିର୍ମଳ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅସ୍ଯାସ୍ତୂପୋଷଣାଦେଵ ମୁକ୍ତଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ର ଭୋଜନଃ
ଏହି ଉପବାସ ମାତ୍ର ପାଳନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ ଦେବା ଦାୟିତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ତଦା ଵ୍ରତଦ୍ଵଯଂ କାର୍ଯ୍ଯଂ ନ ଦୋଷୋ ଽତ୍ରୈକଦୈଵତମ୍
ସେ ସମୟରେ ଦୁଇଟି ବ୍ରତ କରିପାରିବେ; ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।
ଊର୍ଜ୍ଜେ ସିତାଯାଂ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମନ୍ତ୍ଯଭେ ଚ ଵ୍ରତଦ୍ଵଯମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ଶେଷ ତିଥିରେ ଦୁଇଟି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ନିସର୍ଗତଃ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଵ୍ରତଂ ପାତକନାଶନମ୍
ଏହି ବ୍ରତ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏବଂ ପାପ ନାଶ କରେ।
ନୋଦ୍ଯାପନମିହୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଜୀଵିତାଵିଧି
ଏଠାରେ କୌଣସି ଉଦ୍ୟାପନ କରିବା ନିୟମ ନାହିଁ; ଜୀବନ ଥିଲେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଯାନି କୃତ୍ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସୁଭଗୋ ଜାଯତେ ଭୁଵି
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ।
କୃତ୍ଵା ସଂପୂଜ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଵୀଜେଯଵ୍ଦ୍ଯଜନେନ ଚ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାଯଥ ମାନ୍ୟତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉପଚାର ସହିତ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅନଙ୍ଗପୂଜାପ୍ଯତ୍ରୋକ୍ତା ତାଂ ନିବୋଧ ମୁନୀଶ୍ଵର
ଏଠି ଅନଙ୍ଗଙ୍କ ପୂଜା ବି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାକୁ ଶୁଣ।
ରତିପ୍ରୀତିଯୁତଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ପୁଷ୍ପଚାପେଷୁଧାରିଣମ୍
ସେ ରତି ଓ ପ୍ରେମ ସହିତ ମିଳିଥିବା, ମୃଦୁ ସ୍ୱଭାବର ଏବଂ ଚିନି କାଠିର ଧନୁଷ ଧାରଣ କରିଥିବା।
ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଗନ୍ଧସ୍ରଗ୍ଭୂଷଣାଂଶୁକୈଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନବେଳେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗନ୍ଧ, ମାଳା, ଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନମୋ ମାରାଯ କାମାଯ କାମଦେଵସ୍ଯ ମୂର୍ତ୍ତଯେ
ମାର, କାମ ଓ କାମଦେବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର।
ତତ୍ତସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୂଜଯେଦଙ୍ଗନାପତିମ୍
ତାଙ୍କର ପ୍ରତିମା ସାମ୍ନାରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଅଙ୍ଗନାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସଂପୂଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଦାଂପତ୍ଯଂ ଗନ୍ଧଵସ୍ତ୍ରଵିଭୂଷଣୈଃ
ଏହା ପରେ ଗନ୍ଧ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵସଂତସମଯେ ପ୍ରାପ୍ତେ ହୃଷ୍ଟଃ ପୁଷ୍ଟଃ ସଦୈଵ ସଃ
ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଲେ ସେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ରହେ।
ମଦନଂ ହୃଦ୍ଭଵଂ କାମଂ ମନ୍ମଥଂ ଚ ରତିପ୍ରିଯମ୍
ମଦନ, ହୃଦୟରେ ଜନ୍ମିଥିବା କାମ, ମନ୍ମଥ ଓ ରତିର ପ୍ରିୟ।
କୁସୁମାଯୁଧସଂଜ୍ଞଂ ଚ ତତଃ ପଶ୍ଚାନ୍ମନୋଭଵମ୍
ତାପରେ ସେ କୁସୁମାୟୁଧ ନାମରେ ଓ ପରେ ମନୋଭବ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୁଏ।
ଅଜାଯା ଦାନମପ୍ଯୁକ୍ତଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ନଦ୍ଯା ଵିଧାନତଃ
ନଦୀରେ ନିୟମ ମାନି ସ୍ନାନ କରି, ଅବିବାହିତା ଝିଅକୁ ଦାନ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ଭୂଯସ୍ତ୍ଵନେନ ଦାନେନ ସ ଲୋକେ ନୈଵ ଜାଯତେ
ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଏ ଜନ୍ମରେ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଯଦି ଲଭ୍ଯେତ କୋଟିସୂର୍ଯଗ୍ରହାଧିକା
ଏହା ଯଦି ଗଙ୍ଗାରେ ମିଳିଯାଏ, ତେବେ ଏହା କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
ମହାମହେତି ଵିଖ୍ଯାତା କୁଲକୋଟିଵିମୁକ୍ତିଦା
ଏହାକୁ ମହାମହୋତ୍ସବ ଭାବେ ପରିଚିତ ଓ ଏହା ଅନେକ ପରିବାରକୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ଗନ୍ଧାଦିଭିଃ କାମଂ ପୂଜଯେଦୁପଵାସଵାନ୍
ସେଠାରେ ଉପବାସୀ ମନେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵମେଵ ଵ୍ରତଂ କାର୍ଯଂ ଵର୍ଷାନ୍ତେ ଗାମଲଙ୍କୃତାମ୍
ଏହିପରି ଭାବେ, ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଶୁଭ୍ର ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଗାଈ ସହିତ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଶୁକ୍ଲତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯଶମନଂ ଵ୍ରତମ୍
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରତ କରାଯିବ।
ଶ୍ଵେତମନ୍ଦାରମର୍କଂ ଵା କରଵୀରଂ ଚ ରକ୍ତକମ୍
ଶ୍ୱେତ ମନ୍ଦାର, ଅର୍କ କିମ୍ବା ରକ୍ତ କରବୀର ଫୁଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ମନ୍ଦାରକରଵୀରାର୍କା ଭଵନ୍ତୋ ଭାସ୍କରାଂଶଜାଃ
ମନ୍ଦାର, କରବୀର ଓ ଅର୍କ ଫୁଲ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।