କ୍ଷପଯେଦେକଭକ୍ତେନ ନକ୍ତେନାଥ ଦ୍ଵିତୀଯକମ୍
ଏକ ଦିନ ଏକଥର ଖାଇ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ରାତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ଵିଧିଵଚ୍ଚତ୍ଵାର୍ଯବ୍ଦାନି ମାନଵଃ
ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚାରି ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
କାରଯେଦ୍ଧେମଘଟିତଂ ଭୂଗଣେର୍ମୂଷକଂ ରଥମ୍
ନାଗର ଲୋକ ମୂଷକ ରଥ ସହିତ ସୁନାର ରଥ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯୋପରି ଘଟଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ତାମ୍ରପାତ୍ରେଣ ସଂଯୁତମ୍
ସେହି ରଥ ଉପରେ ଏକ ଘଡ଼ି ରଖିବା, ତାହା ସହିତ ତାମ୍ବା ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।
ନ୍ଯସେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗାଚ୍ଛନ୍ନଂ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈଃ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ତମ୍
ଏହାକୁ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଢାକି, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଜାଗରୈର୍ଶୀତଵାଦ୍ଯାଦ୍ଯୈଃ ପୁରାଣାଖ୍ଯାନକୈଶ୍ଚରେତ୍
ସଙ୍ଗୀତ, ଗୀତ ଓ ପୁରାଣ କଥା ପଠି ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲଵ୍ରୀହିଯଵଶ୍ଵେତସୁର୍ଷପାଜ୍ଯୈଃ ସଖଣ୍ଡକୈଃ
ତିଳ, ଚାଉଳ, ଯବ, ଧଳା ସରସପ, ଘିଅ ଓ ଚେନା ଖଣ୍ଡ ସହିତ।
ଲଂବୋଦରୈକଦନ୍ତୌ ଚ ରୁକ୍ମଦଂଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚ ଵିଘ୍ନପଃ
ଲମ୍ବୋଦର, ଏକଦନ୍ତ, ରୁକ୍ମଦଂଷ୍ଟ୍ର ଓ ବିଘ୍ନହର।
ଗନ୍ଧମାଦୀ ପରମେଷ୍ଠୀତ୍ଯେଵଂ ଷୋଡଶନାମଭିଃ
ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ପରମେଷ୍ଠୀ ଓ ଏଭଳି ଷୋଳ ନାମରେ।
ଵକ୍ରତୁଣ୍ଡେତି ଙେଂତେନ ବର୍ମାନ୍ତେନାଷ୍ଟଯୁକ୍ଛତମ୍
ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ ନାମ ଆରମ୍ଭରେ ଏବଂ ବର୍ମାନ୍ତ ଶେଷରେ, ମୋଟ ଏକଶ ଅଠ ନାମ।
ଦିକ୍ପାଲାନ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେତ୍ତତଃ
ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ସଵତ୍ସାଂ ଗାଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦାଚାର୍ଯାଯ ସଦକ୍ଷିଣାମ୍
ତାପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଛେନା ସହିତ ଗାଈ ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ପ୍ରଵିସୃଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାମ୍
ବିଦ୍ୟାଧର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁଣ୍ଡଳି ଦେଇ, ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ସମ୍ମାନ ସହ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ନରଃ କୃତ୍ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନିହୋତ୍ତମାନ୍
ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିବା ଲୋକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ପରେ—
କେଚିଦ୍ଵରଵ୍ରତଂ ନାମ ପ୍ରାହୁରେତସ୍ଯ ନାରଦ
କିଛି ଲୋକ, ନାରଦ, ଏହି ବ୍ରତକୁ 'ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ' ବୋଲି କହନ୍ତି।
ପୌଷମାସଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ତୁ ଵିଘ୍ନେଶଂ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ
ପୌଷ ମାସର ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ, ଭକ୍ତି ସହ ବିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କୃତେ ମୁନେ ଭୂଯାଦ୍ଵ୍ରତୀ ସଂପତ୍ତିଭାଜନମ୍
ଏଭଳି କରିଲେ, ମୁନି, ବ୍ରତୀ ଲୋକ ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ।
ତତ୍ରୋପଵାସଂ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ଵ୍ରତୀ ନିଯମପୂର୍ଵକମ୍
ସେଠାରେ ଉପବାସ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କରି, ବ୍ରତୀ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚାଲିବା ଉଚିତ।
ତତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯେ ପ୍ରାପ୍ତେ ମୃନ୍ମଯଂ ଗଣନାଯକମ୍
ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ହେଲେ, ମାଟିରେ ଗଣନାୟକଙ୍କର ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଉପଚାରୈଃ ଷୋଡଶଭିଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଧାନତଃ
ଯଥାବିଧି ଷୋଡଶ ଉପଚାରରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋର୍ଽଘ୍ଯଂ ତାମ୍ରଜେ ପାତ୍ରେ ରକ୍ତଚନ୍ଦନମିଶ୍ରିତମ୍
ପରେ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ମିଶା ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ସଶମୀପତ୍ରଦଧି ଚ କୃତ୍ଵା ଚନ୍ଦ୍ରାଯ ଦାପଯେତ୍
ଶମୀ ପତ୍ର ଓ ଦହି ରଖି, ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଗୃହାଣାର୍ଘ୍ଯଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଗଣେଶପ୍ରତିରୂପକ
ଗଣେଶ ପ୍ରତିମା, ମୁଁ ଦେଇଥିବା ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର।
ଶକ୍ତ୍ଯା ସଂଭୋଜ୍ଯ ଵିପ୍ରାଗ୍ର୍ଯାନ୍ସ୍ଵଯଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ଚାଜ୍ଞଯା
ସମ୍ଭବ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ଅନୁମତିରେ ନିଜେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ସମୃଦ୍ଧୋ ଧନଧାନ୍ଯୈଃ ସ୍ଯାନ୍ନ ଚ ସଂକଷ୍ଟମାପ୍ନୁଯାତ୍
ସେ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏବଂ କଷ୍ଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏନାହିଁ।
ତସ୍ଯାଂ ତୁ ଗୌରୀ ସଂପୂଜ୍ଯା ସଂଯୁକ୍ତା ଯୋଗିନୀଗଣୈଃ
ସେଠାରେ ଗୌରୀଙ୍କୁ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ରକ୍ତସୂତ୍ରେ ରକ୍ତପୁଷ୍ପୈସ୍ତଥୈଵାଲକ୍ତକେନ ଚ
ଲାଲ ସୂତ, ଲାଲ ଫୁଲ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା—
ପଯସା ପାଯସେନାପି ଲଵଣେନ ଚ ପାଲକୈଃ
ଦୁଧ, ପାୟସ, ଲୁଣ ଓ ପିଠା ଦ୍ୱାରା।
ସୌଭାଗ୍ଯଵୃଦ୍ଧଯେ ଦେଯୋ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ବନ୍ଧୁଭିଃ ସହ
ଭାଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ନିଜ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଦେଇବା ଓ ଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରତିଵର୍ଷଂ ପ୍ରକର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ନାରୀଭିଶ୍ଚ ନରୈସ୍ତଥା
ପ୍ରତିବର୍ଷ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଦୁହେଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର।