ସମର୍ପ୍ଯ ଦେଵଦେଵାଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଯତମାନସା
ଭକ୍ତି ଓ ସ୍ଫଳ ମନେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସୁଵାସିନୀଭ୍ଯୋ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଯଥାକାମଂ ଚ ସାଦରମ୍
ସୁବାସିନୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାହିଁଥିବା ପରି, ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।
ଭୁଞ୍ଜୀତ ମିଷ୍ଟମନ୍ନଂ ଚ ଵ୍ରତସ୍ଯ ପରିପୂର୍ତଯେ
ଉପବାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ରସିଲା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ସପୂଗାକ୍ଷତରତ୍ନାଢ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜାଯ ପ୍ରତିପାଦଯେତ୍
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାନ, ଚାଉଳ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଉପାଯନଂ ଵିଧାଯାଥ ଵ୍ରତମେତଦ୍ଵିସର୍ଜ୍ଜଯେତ୍
ଉପାହାର ଦେଇ ଏହି ବ୍ରତ ଶେଷ କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ରତେନାନେନ ସଦୃଶଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସୌଭାଗ୍ଯଦାଯକମ୍
ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ପରି ଶୁଭ ଦେଇଥିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ରତ ନାହିଁ।
ଊର୍ଜ୍ଜଶୁକ୍ଲଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ତୁ ନାଗଵ୍ରତମୁଦାହୃତମ୍
କାର୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନରେ ନାଗବ୍ରତ କରିବା ନିୟମ ଅଛି।
ପୀତ୍ଵା ସ୍ନାତ୍ଵାଥ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଶଙ୍ଖପାଲାଦିପନ୍ନଗାନ୍
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପାନି ପିଇ ଓ ସ୍ନାନ କରି, ଶଙ୍ଖପାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ନାଗମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କ୍ଷୀରେଣାପ୍ଯାଯନଂ କୁର୍ଯାଦେତନ୍ନାଗଵ୍ରତଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଦୁଧ ଦେଇ ନାଗମାନେଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ଏହି ନାଗବ୍ରତ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ଵିଷାଣି ନଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯଚିରାନ୍ନ ଦଶନ୍ତି ଚ ପନ୍ନଗାଃ
ବିଷ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଏବଂ ନାଗମାନେ କାମି ନାହିଁ।
କ୍ଷପଯେଦେକଭକ୍ତେନ ନକ୍ତେନାଥ ଦ୍ଵିତୀଯକମ୍
ଏକ ଦିନ ଏକଥର ଖାଇ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ରାତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ଵିଧିଵଚ୍ଚତ୍ଵାର୍ଯବ୍ଦାନି ମାନଵଃ
ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚାରି ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
କାରଯେଦ୍ଧେମଘଟିତଂ ଭୂଗଣେର୍ମୂଷକଂ ରଥମ୍
ନାଗର ଲୋକ ମୂଷକ ରଥ ସହିତ ସୁନାର ରଥ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯୋପରି ଘଟଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ତାମ୍ରପାତ୍ରେଣ ସଂଯୁତମ୍
ସେହି ରଥ ଉପରେ ଏକ ଘଡ଼ି ରଖିବା, ତାହା ସହିତ ତାମ୍ବା ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।
ନ୍ଯସେଦ୍ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗାଚ୍ଛନ୍ନଂ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈଃ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ତମ୍
ଏହାକୁ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଢାକି, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଜାଗରୈର୍ଶୀତଵାଦ୍ଯାଦ୍ଯୈଃ ପୁରାଣାଖ୍ଯାନକୈଶ୍ଚରେତ୍
ସଙ୍ଗୀତ, ଗୀତ ଓ ପୁରାଣ କଥା ପଠି ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲଵ୍ରୀହିଯଵଶ୍ଵେତସୁର୍ଷପାଜ୍ଯୈଃ ସଖଣ୍ଡକୈଃ
ତିଳ, ଚାଉଳ, ଯବ, ଧଳା ସରସପ, ଘିଅ ଓ ଚେନା ଖଣ୍ଡ ସହିତ।
ଲଂବୋଦରୈକଦନ୍ତୌ ଚ ରୁକ୍ମଦଂଷ୍ଟ୍ରଶ୍ଚ ଵିଘ୍ନପଃ
ଲମ୍ବୋଦର, ଏକଦନ୍ତ, ରୁକ୍ମଦଂଷ୍ଟ୍ର ଓ ବିଘ୍ନହର।
ଗନ୍ଧମାଦୀ ପରମେଷ୍ଠୀତ୍ଯେଵଂ ଷୋଡଶନାମଭିଃ
ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ପରମେଷ୍ଠୀ ଓ ଏଭଳି ଷୋଳ ନାମରେ।
ଵକ୍ରତୁଣ୍ଡେତି ଙେଂତେନ ବର୍ମାନ୍ତେନାଷ୍ଟଯୁକ୍ଛତମ୍
ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ ନାମ ଆରମ୍ଭରେ ଏବଂ ବର୍ମାନ୍ତ ଶେଷରେ, ମୋଟ ଏକଶ ଅଠ ନାମ।
ଦିକ୍ପାଲାନ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେତ୍ତତଃ
ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ସଵତ୍ସାଂ ଗାଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦାଚାର୍ଯାଯ ସଦକ୍ଷିଣାମ୍
ତାପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଛେନା ସହିତ ଗାଈ ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ପ୍ରଵିସୃଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାମ୍
ବିଦ୍ୟାଧର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁଣ୍ଡଳି ଦେଇ, ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ସମ୍ମାନ ସହ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଏତଦ୍ଵ୍ରତଂ ନରଃ କୃତ୍ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନିହୋତ୍ତମାନ୍
ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିବା ଲୋକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ପରେ—
କେଚିଦ୍ଵରଵ୍ରତଂ ନାମ ପ୍ରାହୁରେତସ୍ଯ ନାରଦ
କିଛି ଲୋକ, ନାରଦ, ଏହି ବ୍ରତକୁ 'ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ' ବୋଲି କହନ୍ତି।
ପୌଷମାସଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ତୁ ଵିଘ୍ନେଶଂ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ
ପୌଷ ମାସର ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ, ଭକ୍ତି ସହ ବିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କୃତେ ମୁନେ ଭୂଯାଦ୍ଵ୍ରତୀ ସଂପତ୍ତିଭାଜନମ୍
ଏଭଳି କରିଲେ, ମୁନି, ବ୍ରତୀ ଲୋକ ସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ।
ତତ୍ରୋପଵାସଂ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ଵ୍ରତୀ ନିଯମପୂର୍ଵକମ୍
ସେଠାରେ ଉପବାସ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କରି, ବ୍ରତୀ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚାଲିବା ଉଚିତ।
ତତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋଦଯେ ପ୍ରାପ୍ତେ ମୃନ୍ମଯଂ ଗଣନାଯକମ୍
ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ହେଲେ, ମାଟିରେ ଗଣନାୟକଙ୍କର ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଉପଚାରୈଃ ଷୋଡଶଭିଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଧାନତଃ
ଯଥାବିଧି ଷୋଡଶ ଉପଚାରରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।