ଶେଷମନ୍ଵନ୍ତରାଖ୍ଯାନଂ ପୃଥିଵୀଦୋହନଂ ତତଃ
ଅବଶିଷ୍ଟ ମନ୍ବନ୍ତରର କଥା ଓ ପୃଥିବୀର ଦୋହନ ।
ଅଥୋପୋଦ୍ଘାତପାଦେ ତୁ ସପ୍ତର୍ଷିପରିକୀର୍ତନମ୍
ପରେ ଉପୋଦ୍ଘାତ ଅଂଶରେ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖ ।
ତତୋ ଜଯାଭିଲାଷଶ୍ଚ ମରୁଦୁତ୍ପତ୍ତିକୀର୍ତନମ୍
ତାପରେ ଜୟ ଆଶା ଓ ମରୁଦ୍ମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିର ବିବରଣା ।
ପିତୃକଲ୍ପାନୁକଥନଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକଲ୍ପସ୍ତତଃ ପରମ୍
ପିତୃମାନଙ୍କର କଳ୍ପର କଥା ଓ ପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଳ୍ପର ବିବରଣା ।
ମନୁପୁତ୍ରାନ୍ଵଯଶ୍ଚାନ୍ତୋ ଗାନ୍ଧର୍ଵସ୍ଯ ନିରୂପଣମ୍
ମନୁଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କର ବଂଶ ଓ ଶେଷରେ ଗାନ୍ଧର୍ବର ବିବେଚନା ।
ଅମାଵସୋରନ୍ଵଯଶ୍ଚ ରଜେଶ୍ଚରିତମଦ୍ଭୁତମ୍
ଅମାବାସୁଙ୍କର ବଂଶ ଓ ରଜିଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ।
କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଚରିତଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯଂ ତତଃ ପରମ୍
କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କର କଥା ଏବଂ ପରେ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଉଛି।
ଭାର୍ଗଵସ୍ଯାନୁଚରିତଂ ପିତୃକାର୍ଯଵଧାଶ୍ରଯମ୍
ଭାର୍ଗବଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ହତ୍ୟା କେନ୍ଦ୍ରିତ, ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଦେଵାସୁରାହଵକଥା କୃଷ୍ଣାଵିର୍ଭାଵଵର୍ଣନମ୍
ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧର କଥା ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅବତାର ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଵିଷ୍ଣୁମାହାତ୍ମ୍ଯକଥନଂ ବଲିଵଂଶନିରୂପଣମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି, ବାଲିଙ୍କର ବଂଶ ବିଷୟରେ ବି ଉପସ୍ଥାପନ ହେଉଛି।
ସମୁପୋଦ୍ଧାତପାଦୋ ଽଯଂ ତୃତୀଯୋ ମଧ୍ଯମେ ଦଲେ
ଏହା ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଅଂଶ, ଆରମ୍ଭିକ ଅଂଶ।
ଵୈଵସ୍ଵତାନ୍ତରାଖ୍ଯାନଂ ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥାତଥାମ୍
ଭୈବସ୍ବତଙ୍କର କଥା ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି।
ଭଵିଷ୍ଯାଣାଂ ମନୂନାଂ ଚ ଚରିତଂ ହି ତତଃ ପରମ୍
ପରେ ଭବିଷ୍ୟତ ମନୁମାନେଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି।
ଲୋକାଶ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ତତଃ କଥିତାଃ ପ୍ରାପ୍ତଲକ୍ଷଣୈଃ
ତାପରେ ଚଉଦ ଲୋକର ବିବରଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକର ବିଶେଷତା ସହିତ, ଦିଆଯାଇଛି।
ମନୋମଯପୁରାଖ୍ଯାନଂ ଲଯଃ ପ୍ରାକୃତିକସ୍ତତଃ
ମନୋମୟପୁରର କଥା ଏବଂ ପରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଲୟ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ତ୍ରିଵିଧା ଗୁଣସଂବନ୍ଧାଜ୍ଜନ୍ତୂନାଂ କୀର୍ତିତା ଗତିଃ
ତିନିପ୍ରକାର ଗୁଣ ସଂଯୋଗରୁ ଜୀବମାନଙ୍କର ଗତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଅନ୍ଵଯଵ୍ଯତିରେକାଭ୍ଯାଂ ଵର୍ଣନଂ ହି ତତଃ ପରମ୍
ପରେ ଏକତା ଓ ଭିନ୍ନତା ମାଧ୍ୟମରେ ବିବରଣ ହେଉଛି।
ଚତୁଷ୍ପାଦଂ ପୁରାଣଂ ତେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ସମୁଦାହୃତକମ୍
ଏଭଳି ଚାରି ଭାଗର ପୁରାଣ, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣ କୁହାଯାଏ, ତୁମକୁ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଉଛି।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ଯଚ୍ଚତୁର୍ଲକ୍ଷଂ ପୁରାଣଂ ଯେନ ଵଠ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣ, ଯାହା ଚାରି ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକରେ ରଚିତ, ଏଭଳି ତିଆରି ହୋଇଛି।
ପାସଶର୍ଯେଣ ମୁନିନା ସର୍ଵେଷାମପି ମାନଦ
ପାରାଶର ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିବା ମହାନ, ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି।
ମତ୍ତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରାଣାନି ଲୋକେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଚକାଶିରେ
ମୋତେ ଶୁଣି ପୁରାଣମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା।
ମଯାଚେଦଂ ପୁରାଣଂ ତୁ ଵସିଷ୍ଟାଯ ପୁରୋଦିତମ୍
ଏହି ପୁରାଣ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଥିଲି।
ଵ୍ଯାସୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତତଶ୍ଚୈତତ୍ପ୍ରଭଞ୍ଜନମୁଖୋଦ୍ଗତମ୍
ପରେ ବ୍ୟାସ ଏହାକୁ ପ୍ରଭଞ୍ଜନଙ୍କର ମୁଖରୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଯ ଇଦଂ କୀର୍ତଯେଦ୍ଵତ୍ସ ଶୃଣୋତି ଚ ସମାହିତଃ
ହେ ପ୍ରିୟ, ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା କହିବେ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣିବେ—
ଲିଖିତ୍ଵୈତତ୍ପୁରାଣଂ ତୁ ସ୍ଵର୍ଣସିଂହାସନସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ପୁରାଣଟି ଲେଖି ଏକ ସୁନା ରାଜସିଂହାସନ ଉପରେ ରଖିଲେ,
ସ ଯାଦି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ପୁରାଣାନି ତୁ ସଂକ୍ଷେପାଚ୍ଛ୍ରୋତଵ୍ଯାନି ଚ ଵିସ୍ତରାତ୍
ପୁରାଣଗୁଡିକୁ ସଂକ୍ଷେପ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
କଥଯେଦ୍ଵା ଵିଧାନେନ ନେହ ଭୂଯଃ ସ ଜାଯତେ
ଯଦି କେହି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରକାରରେ ଏହାକୁ କଥା କହିଥାଏ, ସେ ଏଠାରେ ଆଉ ଜନ୍ମ ନେଇ ନାହିଁ।
ତନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶୀଲନୀଯଂ ହି ପୁରାଣଫଲମିଚ୍ଛତା
ଯେଉଁମାନେ ପୁରାଣର ଫଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ସଦା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଯଂ କଦାପି ସାଧୂନାଂ ଦ୍ଵେଷିଣେ ନ ଶଠାଯ ଚ
ଏହାକୁ କେବେ କେବେ ଶୁଭ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁ ବା ଚତୁର ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।