ଉତ୍ତରେ ଽସ୍ଯା ଵିଭାଗେ ତୁ ପୁରା ଗୀତୈଶ୍ଵରୀ ତତଃ
ଏହାର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ପୂର୍ବରୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଗୀତରେ ଗାଇଯାଇଥିଲା,
ନାନାଵିଧାନାଂ ତୀର୍ଥାନାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚ ପୃଥକ୍ ତତଃ
ପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଲଗା ଭାବରେ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି,
ଅତଃ ପରଂ ଭାଗଵତୀସଂହିତାର୍ଥ ନିରୂପଣମ୍
ଏହା ପରେ ଭାଗବତୀ ସଂହିତାର ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି,
ପାଦଽସ୍ଯାଃ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରୋକ୍ତା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତିଃ
ଏହାର ପ୍ରଥମ ପାଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି,
ଦ୍ଵିତୀଯେ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାଣାଂ ତୁ ଵୃତ୍ତିଃ ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଦରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ସଠିକ ଭାବେ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି,
ତୃତୀଯେ ଵୈଶ୍ଯଜାତୀନାଂ ଵୃତ୍ତିରୁକ୍ତା ଚତୁର୍ଵିଧା
ତୃତୀୟ ପାଦରେ ବୈଶ୍ୟ ଜାତିର ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବିକା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଚତୁର୍ଥେ ଽସ୍ଯାସ୍ତଥା ପାଦେ ଶୂଦ୍ରଵୃତ୍ତିରୁଦାହୃତା
ଚତୁର୍ଥ ପଦରେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଆଚରଣ ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହୋଇଛି ।
ପଞ୍ଚମେ ଽସ୍ଯାସ୍ତତଃ ପାଦେ ଵୃତ୍ତିଃ ସଂକରଜୋଦିତା
ପଞ୍ଚମ ପଦରେ ମିଶ୍ର ଜାତିର ଆଚରଣ ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହୋଇଛି ।
ଇତ୍ଯେଷା ପଞ୍ଚପଦ୍ଯୁକ୍ତା ଦ୍ଵିତୀଯା ସଂହିତା ମୁନେ
ଏହିପରି, ମୁନି, ଦ୍ୱିତୀୟ ସଂହିତାରେ ପାଞ୍ଚଟି ପଦ ଥିବା କଥା କହାଯାଇଛି ।
ଷୋଢା ଷଟ୍କର୍ମସିର୍ଦ୍ଧି ବୋଧଯନ୍ତୀ ଚ କାମିନାମ୍
ଏହା ଛଅ ପ୍ରକାର କର୍ମ ସିଦ୍ଧି ଓ ଏହାକୁ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିଷୟରେ ଜଣାଇଥାଏ ।
ଚତୁଷ୍ପଦୀ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂରିଣୀ
ଚତୁଷ୍ପଦୀ ଶ୍ଲୋକ ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମାର ରୂପ ।
ତାଃ କ୍ରମାତ୍ଷଟ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଵୀଷୁସାହସ୍ରାଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ଏହାମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଛଅ, ଚାରି, ଦୁଇ ଓ ଏକହଜାର ଭାବରେ ବିବର୍ଣ୍ତିତ ।
ପଠତାଂ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ନୄଣାଂ ସର୍ଵୋତ୍କୃଷ୍ଟଗତିପ୍ରଦମ୍
ଯେଉଁମାନେ ପଠନ୍ତି ଓ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି ପାଆନ୍ତି ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଯା ଯନେ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହାକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପରମ ଗତିକୁ ପାଇଥାଏ ।
ଯତ୍ରୋକ୍ତଂ ସପ୍ତକଲ୍ପାନାଂ ଵୃତ୍ତଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ଭୂତଲେ
ଯେଉଁଠି ସପ୍ତ କଳ୍ପର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଭୂମିରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି,
ଉପକ୍ରମ୍ଯ ତଦୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶସହସ୍ରକମ୍
ସେଠି ଆରମ୍ଭ କରି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି ।
ବ୍ରହ୍ମଦେଵାସୁରୋତ୍ପତ୍ତିର୍ମାରୁତୋତ୍ପତ୍ତିରେଵ ଚ
ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ପବନର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି ।
ମନ୍ଵନ୍ତରସମୁଦ୍ଦେଶୋ ଵୈଶ୍ଯରାଜ୍ଯାଭିଵର୍ଣନମ୍
ମନ୍ବନ୍ତରର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବର୍ଣ୍ତନ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ବିବର୍ଣ୍ତନ ଅଛି ।
ପିତୃଵଂଶାନୁକଥନଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାକାଲସ୍ତଥୈଵ ଚ
ପିତୃବଂଶର କଥା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସମୟ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହାଯାଇଛି ।
କୀର୍ତନଂ ସୋମଵଂଶସ୍ଯ ଯଯାତିଚରିତଂ ତଥା
ସୋମବଂଶର କୀର୍ତି ଓ ଯୟାତିଙ୍କର ଚରିତ୍ର ମଧ୍ୟ କହାଯାଇଛି ।
ଭୃଗୁଶାପସ୍ତଥା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦଶଧା ଜନ୍ମନେ କ୍ଷିତୌ
ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦଶ ପ୍ରକାର ଜନ୍ମ ଭୂମିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି ।
କ୍ରିଯାଯୋଗସ୍ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ପୁରାଣପରିକୀର୍ତନମ୍
ତାପରେ କ୍ରିୟା ଯୋଗ ଓ ପୁରାଣର ବିବର୍ଣ୍ତନ ଅଛି ।
କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀଵ୍ରତଂ ତଦ୍ଵଦ୍ରୋହିଣୀଚନ୍ଦ୍ରସଂଜ୍ଞିତମ୍
କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ, ଯାହାକୁ ରୋହିଣୀଚନ୍ଦ୍ର ବୋଲାଯାଏ, ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି ।
ସୌଭାଗ୍ଯଶଯନଂ ତଦ୍ଵଦଗସ୍ତ୍ଯଵ୍ରତମେଵ ଚ
ସୌଭାଗ୍ୟ ଶୟନ ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ କହାଯାଇଛି ।
ତଥୈଵାନଂ ଦକର୍ଯାଶ୍ଚ ଵ୍ରତଂ ସାରସ୍ଵତଂ ପୁନଃ
ଏହିପରି ଉପବାସ ଓ ସାରସ୍ବତ ନାମକ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ବିବରଣା କରାଯାଇଛି।
ଭୀମାଖ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶୀ ତଦ୍ଵଦନଙ୍ଗଶଯନଂ ତଥା
ଏହିପରି, ଭୀମ ନାମକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ଅନଙ୍ଗର ଶୟନ ବ୍ରତ ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।
ସପ୍ତମୀସପ୍ତକଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵିଶୋକଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତମ୍
ଏହିପରି, ସାତଟି ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ଓ ବିଶୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଗ୍ରହସ୍ଵରୂପକଥନଂ ତଥା ଶିଵଚତୁର୍ଦଶୀ
ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ରୂପ ବିବରଣା ଓ ଶିବ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ସଂକ୍ରାନ୍ତିସ୍ନପନଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵିଭୂତିଦ୍ଵାଦଶୀଵ୍ରତମ୍
ଏହିପରି, ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସ୍ନାନ ଓ ବିଭୂତି ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ପ୍ରଯାଗସ୍ଯ ତୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଦ୍ଵୀପଲୋକାନୁଵର୍ଣନମ୍
ପ୍ରୟାଗର ମହିମା ଓ ଦ୍ୱୀପ ଦୁଇଟିର ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।