ଏତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁପୁରାଣଂ ଵୈ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥସଂଗ୍ରହମ୍
ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିଛି।
ଯୋ ନରଃ ପଠତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ ଶୃଣୋତି ଚ ସାଦରମ୍
ଯେ କୌଣସି ଜଣେ ଏହାକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଆଦର ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି,
ତଲ୍ଲିଖିତ୍ଵା ଚ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦାଷାଢ୍ଯାଂ ଘୃତଧେନୁନା
କିମ୍ବା ଏହାକୁ ଲେଖି ଆଷାଢ଼ ମାସରେ ଦୁଧ ଭରିତ ଗାଈ ସହିତ ଦାନ କରନ୍ତି,
ସ ଯାତି ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଧାମ ଵିମାନେନାର୍କଵର୍ଚସା
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଦେଇ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଯାଇଥାନ୍ତି।
କଥଯେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ସ ପୁରାଣଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯେ କୌଣସି ଜଣେ ଏହାକୁ କଥା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ପୁରାଣର ଫଳ ପାଇଥାନ୍ତି।
ଯସ୍ମିଞ୍ଚ୍ଛ୍ରୁତେ ଲଭଦ୍ଧାମ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ
ଯାହା ଶୁଣିଲେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରମ ଧାମ ଲାଭ ହୁଏ।
ଶ୍ଵେତକଲ୍ପପ୍ରସଂଗେନ ଧର୍ମାନତ୍ରାହ ମାରୁତଃ
ଶ୍ୱେତ କଳ୍ପ ସଂଯୋଗରେ ମାରୁତ ଏଠାରେ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ।
ସର୍ଗାଦିଲକ୍ଷଣଂ ଯତ୍ର ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିପ୍ର ସଵିସ୍ତରମ୍
ଯେଉଁଠି ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶେଷତା ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି, ମୁନିବର।
ଗଯାସୁରସ୍ଯ ହନନଂ ଵିସ୍ତରାଦ୍ଯତ୍ର କୀର୍ତିତମ୍
ଏଠାରେ ଗୟାସୁରଙ୍କ ନିଧନ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।
ଦାନଧର୍ମା ରାଜଧର୍ମା ଵିସ୍ତରେଣୋଦିତା ସ୍ତଥା
ଦାନ ଓ ରାଜଧର୍ମ ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ଵ୍ରତାଦୀନାଂ ଚ ପୂର୍ଵୋ ଽଯଂ ଵିଭାଗଃ ସମୁଦାହୃତଃ
ବ୍ରତ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିୟମର ବିଭାଗ ପ୍ରଥମେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।
ଶିଵସ୍ଯ ସଂହିତୋକ୍ତା ଵୈ ଵିସ୍ତରେଣ ମୁନୀଶ୍ଵର
ଶିବଙ୍କ ସଂହିତା ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସ ତୁ ସର୍ଵାତ୍ମନା ଯସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ତିଷ୍ଠତି ସଂତତମ୍
ଯେ ଜଣେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏହାର ତୀରରେ ସଦା ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି,
ଇଦଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିରାକାରଂ କୈଵଲ୍ଯଂ ନର୍ମଦାଜଲମ୍
ଏହି ନିରାକାର ବ୍ରହ୍ମ, ମୋକ୍ଷ, ନର୍ମଦା ନଦୀର ଜଳ।
ଶକ୍ତିଃ କାପି ସରିଦୃପା ରେଵେଯମଵତାରିତା
ଏହି ରେବା ନଦୀକୁ କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ନିମ୍ନକୁ ଆଣିଛି ।
ଵସଂତି ଯାମ୍ଯତୀରେ ଯେ ଲୋକଂ ତେ ଯାନ୍ତି ଵୈଷ୍ଣଵମ୍
ଯେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ବସନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।
ସଂଗମାଃ ପଞ୍ଚ ଚ ତ୍ରିଂଶନ୍ନଦୀନାଂ ପାପନାଶନୀ
ଏଠାରେ ପଞ୍ଚତିସ ନଦୀ ସଂଗମ ଅଛି, ଯେଉଁଗୁଡିକ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି ।
ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶତ୍ତମଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ରେଵାସାଗରସଗମଃ
ପଞ୍ଚତିସତମ ସଂଗମ ହେଉଛି ରେବା ଓ ସାଗରର ମିଳନ ।
ଚତୁଃଶତାନି ତୀର୍ଥାନି ପ୍ରସିଦ୍ଧାନି ଚ ସଂତି ହି
ଏଠାରେ ଚାରିଶେ ଜଣାଶୁଣା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି ।
ସଂତି ଚାନ୍ଯାନି ରେଵାଯାସ୍ତୀରଯୁଗ୍ମେ ପଦେ ପଦେ
ରେବା ନଦୀର ଦୁଇ ତଟରେ ପ୍ରତି ପଦେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ନର୍ମଦାଚରିତଂ ଯତ୍ର ଵାଯୁନା ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଯେଉଁଠି ବାୟୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ନର୍ମଦାର ଉପାଖ୍ୟାନ ପଠାଯାଏ ।
ଶ୍ରାଵଣ୍ଯାଂ ଯୋ ଦଦେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ କୁଟୁଂବିନେ
ଯେଉଁଠି ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗୃହସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଏ—
ଯଃ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵାଯଵୀଯମିଦଂ ନରଃ
କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ଏହି ବାୟୁଙ୍କ କଥାକୁ ପଠେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ—
ଯଶ୍ଚାନୁକ୍ରମଣୀମେତାଂ ଶୃଣୋତି ଶ୍ରାଵଯେତ୍ତଥା
ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଏହି କ୍ରମବଦ୍ଧ ଉପାଖ୍ୟାନକୁ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦିଏ—
ସୋ ଽପି ସର୍ଵପୁରାଣସ୍ଯ ଫଲଂ ଶ୍ରଵଣଜଂ ଲଭେତ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ଶୁଣିବାର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତଂ ନାମ ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମସଂମିତମ୍
ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ନାମକ ପୁରାଣକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ସୁରପାଦପରୂପୋ ଽଯଂ ସ୍କନ୍ଧୈର୍ଦ୍ଵାଦଶଭିର୍ଯୁତଃ
ଏହା ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍କନ୍ଧ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ପଦ ରୂପ ।
ତତ୍ର ତୁ ପ୍ରଥମସ୍କନ୍ଧେ ସୂତର୍ଷୀଣାଂ ସମାଗମେ
ଏଠାରେ ପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧରେ ସୂତ ଋଷି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସମାବେଶ ହେଉଛି ।
ପରୀକ୍ଷିତମୁପାଖ୍ଯାନମିତୀଦଂ ସମୁଦାହୃତମ୍
ଏଠାରେ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ଏଭଳି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
ବ୍ରହ୍ମନାରଦସଂଵାଦେ ଦେଵତାଚରିତାମୃତମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦରେ ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଅମୃତ ଅଛି ।