ଦୁର୍ଗାଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ସୌମ୍ଯାଂ ତ୍ରିନେତ୍ରାଂ ଚାରୁଭୂଷଣାମ୍
ସୌମ୍ୟ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଓ ସୁନ୍ଦର ଭୂଷଣ ଧରିଥିବା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ବାଲାର୍କାଭଂ ଶିଶୁଂ କାନ୍ତଂଷଣ୍ମୁଖଂ ପୂଜଯେତ୍ତତଃ
ତାପରେ, ଉଦୟ ରବି ପରି ଚମକୁଥିବା, ଛଅ ମୁହଁ ଓ ସୁନ୍ଦର ଶିଶୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ପରଶ୍ଵଧଵରାଭୀତିଟଙ୍କିନଂ ଶ୍ଯାମଵିଗ୍ରହମ୍
ପରଶୁ, ଦାନ, ଭୟ ନାଶ ଓ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଦେହକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ଵିଘ୍ନନାଯକମଭ୍ଯର୍ଚେଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଦ୍ଧକୃତଶେଖରମ୍
ବିଘ୍ନ ନାଶକ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଦ୍ଧ ଶିର ଉପରେ ଶୋଭିତ ଅଟେ, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ଦ୍ଵିନେତ୍ରଂ ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରାଢ୍ଯଂ ସେନାପତିମଥାର୍ଚଯେତ୍
ତାପରେ, ଦୁଇ ଚକ୍ଷୁ ଓ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିବା ସେନାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦିକାନ୍ଲୋକପାଲାନ୍ସ୍ଵସ୍ଵଦିକ୍ଷୁ ସମର୍ଚଯେତ୍
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ନିଜ ଦିଗରେ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ଏଵଂ ଯୋ ଭଜତେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦେଵଂ ଶଂଭୁମୁମାପତିମ୍
ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉମାପତି ଶମ୍ଭୁ ଦେବଙ୍କୁ ଯିଏ ଭଜନ କରେ,
ସାଂତସଦ୍ଯାନ୍ତସଂଯୁକ୍ତୋ ବିନ୍ଦୁଭୂଷିତମସ୍ତକଃ
ସେ ଶାନ୍ତି ଓ ତୁରନ୍ତ ଫଳ ଦେଖିବାକୁ ପାଏ, ତାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନ ଶୋଭା ପାଏ ।
ଷଡ୍ଦୀର୍ଘଯୁକ୍ତବୀଜେନ ଷଡଙ୍ଗଵିଧିରୀରିତଃ
ଛଉଟି ଦୀର୍ଘ ସ୍ୱର ଯୋଗିତ ବୀଜ ନିମିତ୍ତେ ଛଉଟି ଅଙ୍ଗ ସହିତ ନିୟମ ଦିଆଯାଇଛି।
ଈଶାନାଦ୍ଯା ନ୍ଯସେନ୍ମୂର୍ତୀରଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଦିଷୁ ଦେଶିକଃ
ଗୁରୁ ଈଶାନ ଆଦି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡିକୁ ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵାମଦେଵାହ୍ଵଯଂ ସଦ୍ଯୋଜାତବୀଜଂ କ୍ରମାଦ୍ଵିଦୁଃ
ବାମଦେବ ଓ ସଦ୍ୟୋଜାତ ବୀଜକୁ କ୍ରମରେ ଜଣାଯାଇଛି।
ତତ୍ତଦଙ୍ଗୁଲିଭିର୍ଭୂଯସ୍ତତ୍ତଦିକାନ୍ନ୍ଯସେତ୍
ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୀଜକୁ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ, ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଉର୍ଦ୍ଧପ୍ରାଗ୍ଦକ୍ଷିଣୋଦୀଚ୍ଯପଶ୍ଚିମେଷୁ ମୁଖେଷୁ ଚ
ଉପର, ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମ ମୁହଁରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବୀଜ ରଖିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଈଶାନାଦ୍ଯା ଋଚଃ ସମ୍ଯଗଙ୍ଗୁଲୀଷୁ ଯଥାକ୍ରମାତ୍
ଈଶାନ ଆଦି ରିଚ୍ ଗୁଡିକୁ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ମୂର୍ଦ୍ଧାସ୍ଯହୃଦଯାଂଭୋଜଗୁହ୍ଯପାଦେ ତୁ ତାଃ ପୁନଃ
ଏହି ବୀଜଗୁଡିକୁ ପୁନଃ ମୁଣ୍ଡ, ମୁଖ, ହୃଦୟର ପଦ୍ମ, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ ଓ ପାଦରେ ରଖିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ତାରପଞ୍ଚକମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞାଯ ହୃଦୀରିତମ୍
ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସର୍ବଜ୍ଞତା ପାଇଁ ହୃଦୟରେ ଏହା କହାଯାଏ।
ତଦନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଶିଃସେ ଶିରୋଗଂ ଜ୍ଵଲିତଂ ତତଃ
ତାପରେ, ମୁଣ୍ଡରେ 'ବ୍ରହ୍ମଶିଃ' ନାମକ ଦୀପ୍ତିମାନ ବୀଜ ରଖାଯାଏ।
ଵଜ୍ରିଣେ ଵଜ୍ରହସ୍ତାଯ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରାଯ ତନୁଚ୍ଛଦମ୍
ବଜ୍ରଧାରୀ, ବଜ୍ର ହାତରେ ଧରିଥିବା, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର, ତାଙ୍କୁ ଶରୀରର ଅବରଣ ଦିଆଯାଏ।
ନେତ୍ରମୁକ୍ତଂ ଶ୍ଲୀପଶୁଂ ହୁଂ ଫଡନ୍ତେ ନେତ୍ରଂ ଶକ୍ତଯେ
ନେତ୍ରକୁ 'ନେତ୍ର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଫାସକୁ 'ଶ୍ଲୀପଶୁ', ଶେଷରେ 'ହୁଁ ଫଟ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ନେତ୍ର।
ପୂର୍ଵଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରାକ୍ସୌମ୍ଯମଧ୍ଯେଷୁ ପଞ୍ଚସୁ
ପାଞ୍ଚ ଦିଗରେ — ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ, ପୁନଃ ପୂର୍ବ ଓ ମଧ୍ୟରେ।
ଈଶାନଃ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନାଂ ଶଶିନୀ ପ୍ରଥମା କଲା
ଈଶାନ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ମାଳିକ; ପ୍ରଥମ କଳାକୁ 'ଶଶିନୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ବ୍ରହ୍ମାଧିପତିଃ ଶବ୍ଦାନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଧିପତିଃ ପୁନଃ
ବ୍ରହ୍ମାର ଅଧିପତି ଶବ୍ଦର ଶେଷରେ, ପୁନଃ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟର ଅଧିପତି।
ମରୀଚିଃ କଥିତା ଵିପ୍ର ଚତୁର୍ଥୀ ଚ ସଦାଶିଵେ
ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମରୀଚି ସଦାଶିବରେ ଚତୁର୍ଥ କଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୂର୍ଵପଶ୍ଚିମଯାମ୍ଯୋଦଗ୍ଵକ୍ତ୍ରେଷୁ ତଦନନ୍ତରମ୍
ପରେ, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଯାମ୍ୟ, ଉତ୍ତର ମୁହଁରେ।
ଆଦ୍ଯା ତତ୍ପୁରୁପାଯେତି ଵିଦ୍ମହେ ଶାନ୍ତିରୀରିତା
ପ୍ରଥମ କଳାକୁ 'ତତ୍ପୁରୁଷ' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; 'ଶାନ୍ତି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଦ୍ଯା ଦ୍ଵିତୀଯା କଥିତା ତନ୍ନୋ ରୁଦ୍ରଃ ପଦଂ ତତଃ
ଦ୍ୱିତୀୟ କଳାକୁ 'ବିଦ୍ୟା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତାପରେ 'ରୁଦ୍ର' ନାମକ ପଦ।
ନିଵୃତ୍ତିସ୍ତତ୍ପରା ସର୍ଵା ପ୍ରଣଵାଦ୍ଯା ନମୋନ୍ଵିତା
ଓଁ ଆଦି ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ, ନମସ୍କାର ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିରକ୍ତିରେ ଲଗ୍ନ ଅଟେ।
ଅଥୋରସି କଲା ନ୍ଯସ୍ଯେଦଷ୍ଟୌ ମନ୍ତ୍ରୀ ଯଥାଵିଧି
ଏବେ ଛାତି ଉପରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଠି ଅଷ୍ଟ କଳାକୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ଘୋରେଭ୍ଯ ଇତ୍ଯନ୍ତେ ମୋହାସ୍ଯାତ୍ତଦନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ, 'ଭୟଙ୍କରମାନଙ୍କଠାରୁ' ବୋଲି ଶେଷରେ ମୋହ ଆସେ, ଏହା ପରେ—
ଘୋରତରେଭ୍ଯୋ ନିଦ୍ରା ସ୍ଯାତ୍ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵତତ୍ପରା
ଅଧିକ ଭୟଙ୍କରମାନଙ୍କଠାରୁ ନିଦ୍ରା ଆସେ; ସେ ସମସ୍ତ ଉପରେ ସବୁ କାମରେ ଲଗ୍ନ।