ସର୍ଵଭୂତହିତୋ ନିତ୍ଯଂ ସୋ ଽଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯୋ ଦିଵିଜୈଃ ସ୍ମୃତଃ
ଯିଏ ସବୁ ଜୀବର ଭଲ ପାଇଁ ସଦା କାମ କରେ, ସେ ଦେବମାନେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।
ଅନସୂଯୁଃଶୁଚିର୍ଦକ୍ଷୋ ଯଃ ସୋ ଽପ୍ଯର୍ଚ୍ଯଃସୁରେଶ୍ଵରୈଃ
ଯିଏ ଇର୍ଷ୍ୟା ରହିତ, ପବିତ୍ର ଓ କୁଶଳ, ସେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଵେଦଵାଦରତୋ ନିତ୍ଯଂ ସ ଜ୍ଞେଯଃ ପଙ୍କିପାଵନଃ
ଯିଏ ସଦା ବେଦ ଆଲୋଚନାରେ ଲାଗିଥାଏ, ସେ ଅପବିତ୍ରଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରିପାରିବା ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ସର୍ଵଂ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଣ ନିତ୍ଯମସ୍ମଦାଦିଷୁ କା କଥା
ଯିଏ ସବୁକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବେ ଦେଖେ, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କଣ କହିବା?
ଅପରିଗ୍ରହଶୀ ଲଶ୍ଚ ଦେଵପୂଜ୍ଯଃ ସ ନାରଦ
ଯିଏ କିଛି ଜମା କରେନାହିଁ, ସେ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ହେ ନାରଦ।
ପରୋପକାରନିରତଃ ପୂଜନୀଯଃ ସୁରାସୁରୈଃ
ଯିଏ ପରଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ସଦା ଲାଗିଥାଏ, ସେ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ସତ୍ସଂଗେ ଽପି ଚ ଯସ୍ଯାସ୍ତି ସୋ ଽପି ଵନ୍ଦ୍ଯଃ ସୁରୋତ୍ତମୈଃ
ଯାହାଙ୍କର ସତ୍ସଙ୍ଗ ଅଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ପୂଜ୍ୟ।
କରୋତି ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ସଂବନ୍ଧୋ ଽସ୍ମାଭିରେଵ ଚ
ଯିଏ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଆମ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଗଢେ—
ସ ଏଵ ଦୁଷ୍କୃତିର୍ମୂଢୋ ନାସ୍ତ୍ଯନ୍ଯୋ ଽସ୍ମାଦଚେତନଃ
ସେ ଏକମାତ୍ର ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମୂଢ଼; ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଅବିବେକୀ ଆଉ କେହି ନାହିଁ।
ପୀଯୂଷକଲଶଂ ସୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଷଭାଣ୍ଡମୁପାଶ୍ରିତଃ
ଅମୃତର ଘଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ବିଷର ପାତ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ।
ସ ଏଵାତ୍ମଵିଧାତୀ ସ୍ଯାତ୍ପାପିନାମଗ୍ରଣୀର୍ମୁନେ
ସେ ନିଜେ ନିଜକୁ ନାଶ କରେ ଏବଂ ପାପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଥମ, ହେ ମୁନି।
ସ ଚ ସର୍ଵାଧମଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵେଦଵିଦ୍ଭିର୍ମୁନୀଶ୍ଵର
ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ବୋଲି କହନ୍ତି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
କାମଧେନୁଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଅର୍କକ୍ଷୀରଂ ସଂ ମାର୍ଗତି
କାମଧେନୁକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ଗଧାର ଦୁଧ ଖୋଜେ।
ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଅପି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵଭୋଗକ୍ଷଯଭୀରଵଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିଜ ଭୋଗ ହରାଇବାକୁ ଭୟ କରନ୍ତି।
ଦେଵାନାଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଵାପି ସର୍ଵକର୍ମଫଲପ୍ରଦମ୍
ଦେବତାମାନେ ଯାହା ପାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ, ଯାହା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥାଏ—
ନ ତସ୍ଯ ସଦୃଶଂ କଶ୍ଚିତ୍ରିଷୁ ଵିଦ୍ଯତେ
ତିନି ଲୋକରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
ନରରୁପପରିଚ୍ଛନ୍ନଃ ସ ହରିର୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେ ହରି ମନୁଷ୍ୟ ରୂପରେ ଲୁଚିଛନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନିଵେଦ୍ଯ ହରଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ତତ୍ଫଲଂ ହ୍ଯକ୍ଷଯଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ଯେଉଁଠି ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ଅବିନାଶୀ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଅର୍ପଯେତ୍ସୁକୃତଂ କର୍ମ ପ୍ରୀଯତାମିତିଂ ମେ ହରିଃ
ସଦ୍କର୍ମ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ, 'ମୋପରେ ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି।
ଫଲାଗୃଧ୍ନୁଃ କର୍ମଣାଂ ତତ୍ପ୍ରାତ୍ପ୍ରୋତି ପରମଂ ପଦମ୍
ଯିଏ କର୍ମର ଫଳ ଉପରେ ଲୋଭ କରେନି, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଯଥାଶ୍ରମଂ ତ୍ଯକ୍ତୁକାମଃ ପ୍ରାନ୍ପୋତି ପଦମଵ୍ଯଯମ୍
ନିଜ ଆଶ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଅବିନାଶୀ ପଦକୁ ପାଇଯାଏ।
ସ୍ଵାଶ୍ରମାଚାରଶୂନ୍ଯଶ୍ଚ ପତିତଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ
ନିଜ ଆଶ୍ରମର ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିନଥିବାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ପତିତ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତସ୍ଯ ନାରଦ
ଏମିତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ, ନାରଦ, ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ପଚ୍ଯତେ ନିରଯେ ଧୋରେ ସ ତ୍ଵାଚନ୍ଦ୍ରାକ୍ରତାରକମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ଶେଷ ହେଉଅ ଯାଏଁ ପଚାଯାଏ।
ଵାସୁଦେଵପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଵାସୁଦେଵପରା ଗତିଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଜ୍ଞାନ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଗତି।
ଆବ୍ରହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ତସ୍ମାଦନ୍ଯତ୍ର ଵିଦ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଘାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି।
ସ ଏଵବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମିଦଂ ତତୋ ଽନ୍ଯନ୍ନ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ଵ୍ଯତିରିକ୍ତରୁପମ୍
ସେଉଁଠି ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅଲଗା କିଛି ନାହିଁ।
ଵ୍ଯାତ୍ପଂ ହି ତେନେଦମିଦଂ ଵିଚିତ୍ରଂ ତଂ ଦେଵଦେଵଂ ପ୍ରଣମେତ୍ସମୀଙ୍ଯମ୍
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଚିତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ଭରିଯାଇଛି; ସେହି ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରଦ୍ଧଯାସାଧ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ତୁଷ୍ଯତେ ହରିଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ସବୁ କିଛି ସମ୍ଭବ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
କର୍ମଶ୍ଚଦ୍ଧାଵିହୀନାନି ନ ସିଧ୍ଯନ୍ତିଂ ଦ୍ଵିଜୋ ତମାଃ
ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିହୀନ କର୍ମ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ଧକାର ସମାନ।