ପଟଲଂ ତେ ଽଭିଧାସ୍ଯାମି ନିତ୍ଯାଭ୍ଯର୍ଚନଦୀପକମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପାଠର ଏକ ଅଂଶ କହିବି, ଯାହା ସଦା ପୂଜାରେ ଆଲୋକ ଦେଇଥାଏ।
ଶେଷେଣ ଦେଵୀରୂପେଣ ତେନ ସ୍ଯାଦିଦମୀରିତମ୍
ଏହି ଶେଷ ଅଂଶ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପରେ କହାଯାଇଛି।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚାର୍ଥସ୍ତୁ କଥିତଃ ସର୍ଵତନ୍ତ୍ରେଷୁ ଗୋପିତଃ
ଏହାର ଅର୍ଥ ସମସ୍ତ ତନ୍ତ୍ରରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ତଯୋର୍ଵିମର୍ଶ ଈକାରୋ ବିନ୍ଦୁନା ତନ୍ନିଫଆଲନମ୍
ସେଉଁଠି ଦୁଇଟି ଅଙ୍କର ବିଚାର ହେଉଛି 'ଈ' ଅକ୍ଷର, ଯାହା ଉପରେ ବିନ୍ଦୁ ରହିଛି; ଏହା ତାହାର ପ୍ରକାଶ।
ଏକାର୍ଣଵନ୍ତୋ ଦ୍ଵ୍ଯର୍ଣାଶ୍ଚ ତ୍ରିଦିଙ୍ମୁଖାର୍ଣକାଃ
ଏଠାରେ ଏକ ଅକ୍ଷର, ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ଓ ତିନି ଅକ୍ଷର ରୂପ ଅଛି।
ତୈର୍ଭେଦଯୋ ଜନଂ କୁର୍ଯାତ୍ସଂଦର୍ଭାଣାମଶେଷତଃ
ଏହାର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଲୋକମାନେ ପାଇପାରନ୍ତି।
ଉଭଯାତ୍ମକମପ୍ଯାତ୍ମସ୍ଵରୂପଂ ତୈଶ୍ଚ ଭାଵଯେତ୍
ଏହି ଉପାୟରେ ଦୁଇଟି ଦିଗ ଥିବା ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।
ପରାହୄନ୍ତାମଯଂ ସର୍ଵସ୍ଵରୂପଂ ଚାତ୍ମଵିଗ୍ରହମ୍
ଏହା ହେଉଛି ପରା ହୃଦୟ ରୂପ, ସମସ୍ତଙ୍କ ରୂପ ଓ ଆତ୍ମାର ଦେହ।
ପ୍ରକାଶରୂପମାତ୍ମତ୍ଵେ ଵସ୍ତୁ ତଦ୍ଭାସତେ ପରମ୍
ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମାରେ ପ୍ରକାଶ ରୂପ ଥାଏ, ସେଇ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଖାଯାଏ।
ଯଦ୍ଵିଦ୍ଯେତି ସମାଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଥା ସର୍ଵତଃ ସଦା
ଏହାକୁ 'ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି ସବୁବେଳେ, ସବୁଠାରେ, ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ କୁହାଯାଏ।
ତଦ୍ଵିଧାନଂ ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସମ୍ଯଗାସଵକଲ୍ପନମ୍
ମୁଁ ଏହାର ବିଧି ଭଲଭାବରେ, କୌଣସି ଗଢ଼ନା ଛାଡ଼ି, ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ଗତୁଡମୁଷ୍ଣୋଦକେ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ସମାଲୋଡ୍ଯ ଵିନିକ୍ଷିପେତ୍
ଗୁଡ଼କୁ ଗରମ ପାଣିରେ ପକାଇ, ଭଲଭାବେ ମିଶାଇ ଛାଣିଦେବା।
ଖାତ୍ଵା ଭୂମୌ ସଂଧ୍ଯଯୋସ୍ତୁ କରୈଃ ସଂକ୍ଷୋଭ୍ଯ ଭୂଯସା
ସେହି ମିଶ୍ରଣକୁ ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ଭୂମିରେ ଢାଳି, ହାତରେ ଭଲଭାବେ ନଢ଼ାଇବା।
ସଂଶୋଧ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍ତେନ ଗୌଡୀ ସା ଗୁଡଯୋଗତଃ
ଏହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଏହି ମିଶ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା; ଏହିଠାରେ ଗୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଗୌଡ଼ୀ ଅଟେ।
ଅଧ୍ଯର୍ଦ୍ଧଦ୍ଵିଗୁଣେ ତୋଯେ ଶ୍ରପଯେତ୍ତନ୍ଦୁଲଂ ଶନୈଃ
ଏକ ଓ ଅର୍ଧ ବା ଦୁଇ ଗୁଣା ପାଣିରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଉଳ ରାନ୍ଧିବା।
ଦିନମେକଂ ଧୃତେ ଵାତେ ନିଵାତେ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତତଃ
ଏହାପରେ ଏକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାୟୁ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା।
ଵୃକ୍ଷଜଂ ଫଲଜଂ ଚେତି ଦ୍ଵିଵିଧଂ କ୍ରିଯତେ ମଧୁ
ମଧୁ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର — ଗଛରୁ ଓ ଫଳରୁ ତିଆରି ହୁଏ।
ମୃଦ୍ଵୀକାଂଵାଥ ଖର୍ଜୂରଫଲଂ ପୁଷ୍ପମଥାପି ଵା
ମଧୁ ପାଇଁ ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଖଜୁରି ଫଳ, ଫୁଲ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ପ୍ରାକ୍ସୃତାସଵଲେଶେନ ମିଲିତଂ ଦିଵସଦ୍ଵଯାତ୍
ପୂର୍ବରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟର ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ମିଶି ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯାଏ।
ଵାର୍କ୍ଷଂ ତୁ ନାଲିକେରଂ ସ୍ଯାଦ୍ଧିନ୍ତାଲସ୍ଯାଥ ତାଲତଃ
ଗଛ ନାଳିକେର ହେବା ଉଚିତ, ନହେଲେ ତାଳ କିମ୍ବା ଖଜୁରୀ ହେବା ଉଚିତ।
ନାଲିକେ ରଫଲାନ୍ତସ୍ଥସଲିଲେ ଶଶିନା ଯୁତେ
ନାଳିକେର ଫଳର ଭିତର ଜଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଲୋକ ସହିତ ଏହା ରହିଥାଏ।
ଆତପେ ସଦ୍ଯ ଏଵୈତଦାସଵଂ ଦେଵତାପ୍ରିଯାମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକରେ ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ସତ୍ୱର ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଆସବ ହୋଇଯାଏ।
ଦେଵୈଃ କୃତ୍ଵା ତତଃ ସଦ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ତତ୍ସିଦ୍ଧଯେ ଦ୍ଵଯମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଦୁଇଟି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ତୁରନ୍ତ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ନ କଦାଚିତ୍ପିବୋତ୍ସିଦ୍ଧୋ ଦେଵ୍ଯର୍ଥମନିଵେଦିତମ୍
ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ ନହେଲେ, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦ୍ରବ୍ୟ କେବେବି ପିବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତତଃ କରୋତି ଚେତ୍ସଦ୍ଯଃ ପାତକୀ ଭଵତି ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯଦି କେହି ଏହା କରେ, ସେ ସତ୍ୱର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପାପୀ ହୋଇଯାଏ।
ପାତକୀ ରାଜଦଣ୍ଡ୍ଯଶ୍ଚ ରିକ୍ଥୋପାସକ ଏଵ
ଏପରି ପାପୀ ରାଜାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଯେପରିକି ଉତ୍ତରାଧିକାର ଚୋର।
ସିଦ୍ଧସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯତୋ ଽସୌ ତନ୍ମଯୋ ଭଵେତ୍
ସିଦ୍ଧ ପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ବିଷୟରେ ସଦା କୁହାଯାଏ, କାରଣ ସେ ଏହାର ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଯାଏ।
ଉପଚାରୈରାସଵୈଶ୍ଚ ମତ୍ସ୍ଯୈର୍ମାଂସୈସ୍ତୁ ସଂସ୍କୃତୈଃ
ଉଚିତ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଆସବ, ମାଛ ଓ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ଉପଚାର କରିବା ଉଚିତ।
ଯେଷାମାଚରଣାତ୍ସିଦ୍ଧିଂ ସାଧକୋ ଲଭତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁ ପ୍ରକାର ଆଚରଣ କରିଲେ ସାଧକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।
ଵୈଶାଖେ ମାସି ପୂର୍ଣାଯାଂ ପୂଜଯେଦ୍ଧେମପୁଷ୍ପକୈଃ
ବୈଶାଖ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସୁନା ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।