ସଚରଃ ସ୍ଯାଜ୍ଜଵୀପୂର୍ଵଵିଦ୍ଯା ତର୍ତୀଯତଃ କ୍ରମାତ୍
ଏହା ଚଳିଥାଏ, 'ଜବି' ପୂର୍ବକ ଜ୍ଞାନ କ୍ରମକ୍ରମେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ।
ହୃଦଂବୁଯୁକ୍ କ୍ଷ୍ମଯା ଦାହଃ ସଚରଃ ସ୍ଯାଜ୍ଜଵୀ ଚ ହୃତ୍
ହୃଦୟ ଜଳ ସହ ଯୁକ୍ତ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦାହ ସହ ଏହା ଚଳିଥାଏ; 'ଜବି' ମଧ୍ୟ ହୃଦୟରେ ଅଛି।
ସ୍ଥିରା ତୁ ମରୁତା ଯୁକ୍ତା ଶୂନ୍ଯଂ ସାଗ୍ନିନଭଶ୍ଚରୌ
ଯେଉଁଠି ଦୃଢ଼ତା ବାୟୁ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ସେଠି ଶୂନ୍ୟତା ରହିଛି, ଏବଂ ଏହା ଅଗ୍ନି ଓ ଆକାଶ ସହ ଚଳିତା ହୁଏ।
ଦାହୋ ଗୋତ୍ରାଚରଯୁତା ତଥା ଦାହସ୍ତଥା ରଯଃ
ଦାହ ଗୋତ୍ର ଚଳନ ସହିତ ହୁଏ, ଏଭଳି ଦାହ ଓ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ରସଃ ସ୍ଥିରା ତତଃ ପ୍ରାଣୋ ରସାଗ୍ନିସହିତୋ ଭଵେତ୍
ରସ ଦୃଢ଼ ରହିଥାଏ; ପରେ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁଠି ରସ ଓ ଅଗ୍ନି ଯୁକ୍ତ ଅଛି।
ଶୂନ୍ଯଯୁଗ୍ମଂ ଚ ଗୋତ୍ରା ସ୍ଯାଦ୍ଵାହଯୁକ୍ତାଂବୁନା ଚରଃ
ଶୂନ୍ୟ ଓ ଗୋତ୍ର ଦୁଇଟି ଯୁଗଳ ଅଛି, କିମ୍ବା ଯାନ ଓ ଜଳ ସହ ଚଳିତା ହୁଏ।
ଗୋତ୍ରାଦାହମରୁଦ୍ଯୁକ୍ତା ତ୍ଵଂବୁନ୍ଯାସମତୋ ଭଵେତ୍
ଗୋତ୍ରରୁ ଦାହ ବାୟୁ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ; ଜଳ ସହ ସମତା ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।
ଗ୍ରାସୋ ଧରାଯୁତଃ ପଶ୍ଚାଦ୍ରସଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଃ
ଗ୍ରାସ ଭୂମି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ; ପରେ ଶକ୍ତି ସହିତ ରସ ଦେଖାଯାଏ।
ଦାହୋନାଂବୁ ଚ ହୃତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ରଯେଂଽବୁମରୁଦନ୍ଵିତଃ
ଜଳ ବିନା ଦାହ, ପରେ ହୃଦୟରେ, ରୋଗ ଜଳ ଓ ବାୟୁ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଵିଯଦଂବୁଯୁତଂ ଦାହସ୍ତ୍ଵଗ୍ନିଯୁକ୍ସଯୁତଃ ଶୁଚିଃ
ଆକାଶ ଓ ଜଳ ସହିତ ଦାହ, ପବିତ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ କ୍ଷୟ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଅଛି।
ତଦନ୍ତରିତ ବୀଜାନି ସ୍ଵସଂଯୁକ୍ତାନି ପଞ୍ଚ ଵୈ
ସେଠି ଭିତରେ ଅଲଗା ହୋଇଥିବା ବୀଜଗୁଡ଼ିକ, ପାଞ୍ଚଟି ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜେ ନିଜେ ଯୁକ୍ତ।
ହଂସଶ୍ଚରଯୁତୋ ଦ୍ଵିଃ ସ୍ଯାତ୍ତତଃ ପ୍ରାଣୋ ରସାଗ୍ନିଯୁକ୍
ହଂସ ଦୁଇଥର ଚଳନ ସହିତ ଅଛି; ପରେ ପ୍ରାଣ ରସ ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଵ୍ଯୋମାଗ୍ନିସହିତଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ରସଶ୍ଚ ମରୁତା ସ୍ଥିରା
ପରେ ଆକାଶ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ରସ ବାୟୁ ସହିତ ଦୃଢ଼ ରହିଥାଏ।
ଅଂବୁ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଯତ୍ତସ୍ମାନ୍ନଭଶ୍ଚ ମରୁଦନ୍ଵିତମ୍
ପରେ ଜଳ, ତାପରେ ଆକାଶରୁ, ଆକାଶ ବାୟୁ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
ହଂସଃ ସଦାହୋ ଽମ୍ବଗୁରସା ଚରସ୍ଵୈଃ ସଂଯୁତୋ ଭଵେତ୍
ହଂସ ସଦା ଦାହ, ଜଳ, ଭାର, ରସ ଓ ଚଳନ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଅଛି।
ସପ୍ତତ୍ରିଂଶଚ୍ଛତାର୍ଣୈଃ ସ୍ଯାନ୍ନିତ୍ଯା ସୌଭାଗମାଲିନୀ
ତିନି ଶତ ସତତି ତିନି ଚିହ୍ନ ସହିତ ସେ ସଦା ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ ଶୋଭିତ।
ତତଶ୍ଚତୃର୍ଭିଃ ଶୀର୍ଷଂ ସ୍ଯାଚ୍ଛିଖା ତ୍ରିଭିରୁଦୀରିତା
ତାପରେ ଚାରିଟି ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ ତିଆରି ହୁଏ; ତିନିଟି ଦ୍ୱାରା ଚୂଡ଼ା ଉଚ୍ଚାରିତ।
ଅରୁଣାମରୁଣାକଲ୍ପାଂ ସୁଂଦରୀଂ ସୁସ୍ମିତାନନାମ୍
ଅରୁଣ ରଙ୍ଗର ସମାନ, ସୁନ୍ଦରୀ, ହସୁଥିବା ମୁହଁ।
କହ୍ଲାରପାଶପୁଣ୍ଡ୍ରେକ୍ଷୁକୋଦଣ୍ଡାନ୍ଵାମବାହୁଭିଃ
ନୀଳ କମଳ, ପାଶ, ପଦ୍ମ ଓ ଇଖ ଧନୁଷ ବାମ ହାତରେ ଧରିଛନ୍ତି।
ତଥାଵିଧାଭିଃ ପରିତୋ ଯୁତାଂ ଶକ୍ତିଗଣୈଃ ସ୍ତୁତୈଃ
ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସିତ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରାଯାଇଛନ୍ତି।
ଏଷା ତୃତୀଯା କଥିତା ଵନିତା ଜନମୋହିନୀ
ଏହି ତୃତୀୟା, ମନୁଷ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ମହିଳା, ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
ହଂସସ୍ତୁ ଦାହଵହ୍ନିସ୍ଵୈର୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଥମମୁଚ୍ଯତେ
ପ୍ରଥମେ ଦାହ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହଂସକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
ହୃଦଂବୁମରୁତା ଯୁକ୍ତଃ ସ ଏଵୈକାଦଶାକ୍ଷରଃ
ହୃଦୟ, ଜଳ ଓ ବାୟୁ ସହିତ ଯିଏ ଯୁକ୍ତ, ସେଇ ଏକାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ।
ଆଦ୍ଯେନ ମନ୍ତ୍ରଵର୍ଣେନ ହୃଦଯଂ ସମୁଦୀରିତମ୍
ମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରାଯାଏ ।
ନ୍ଯସେଦଙ୍ଗୁଷ୍ଠମୂଲାଦିକନିଷ୍ଠାଗ୍ରାନ୍ତମୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଗମ୍
ଅଙ୍ଗୁଠି ମୂଳରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କାନି ଆଙ୍ଗୁଠିର ଟିପ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପରକୁ ଏହାକୁ ରଖିବା ଉଚିତ ।
ତ୍ଵଚି ଧ୍ଵଜେ ଚ ପାଯୌ ଚ ପାଦଯୋ ରର୍ଣକାନ୍ନ୍ଯସେତ୍
ଚର୍ମ, ଧ୍ୱଜ, ପାୟୁ ଓ ପାଦରେ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ରଖିବା ଉଚିତ ।
ଅରୁଣସ୍ରଗ୍ଵିଲେପାଂ ତାଂ ଚାରୁସ୍ମେରମୁଖାଂବୁଜାମ୍
ଲାଲ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ସୁନ୍ଦର ହସୁଥିବା ପଦ୍ମମୁଖୀ ତାଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଉଛି ।
ଵିରାଜମାନାଂ ମୁକୁଟଲସଦର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁଶେଖରାମ୍
ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଭିତ ମୁକୁଟ ରହିଛି, ସେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ।
ଅଭଯଂ ବିଭ୍ରତୀଂ ପଦ୍ମମଧ୍ଯାସୀନାଂ ମଦାଲସାମ୍
ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରି, ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆନନ୍ଦରେ ମତ୍ତ ।
ପୁଣ୍ଯା ଚତୁର୍ଥୀ ଗଦିତା ନିତ୍ଯାକ୍କିନ୍ନାହ୍ଵଯା ମୁନେ
ମୁନି, ଚତୁର୍ଥୀ ଏହି ଦେବୀ ପୁଣ୍ୟମୟୀ, ନିତ୍ୟା ଓ କିନ୍ନା ନାମରେ ପରିଚିତ ।