କୁଣ୍ଡସ୍ଯ ଚାପି ଗୋଲସ୍ଯ ଦତ୍ତଂ ଭଵତି ନିଷ୍ଫଲମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ମୁଣ୍ଡ ଚୁଁଡ଼ା କିମ୍ବା କୁଞ୍ଚିତ ଦେହ ଥାଏ, ସେଠି ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଅଫଳ ହୁଏ ।
ସ୍ତ୍ରୀଜିତସ୍ଯାତିଦୁଷ୍ଟସ୍ଯ ଦତ୍ତଂ ଭଵିତ ନିଷ୍ଫଲମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ନାରୀ ଦ୍ୱାରା ବଶ ହୋଇଥାଏ କିମ୍ବା ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ଅଟେ, ସେଠି ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦେଇନଥାଏ ।
ଚୌରସ୍ଯ ପିଶୁନସ୍ଯାପି ଦତ୍ତଂ ଭଵତି ନିଷ୍ଫଲମ୍
ଯେଉଁଠି ଚୋର କିମ୍ବା ଅପବାଦକୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ଦାନ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦେଇନଥାଏ ।
ସତ୍କର୍ମନିରତାଯାପି ଦେଯଂ ଯତ୍ନେନ ନାରଦ
ନାରଦ, ଯିଏ ନିତ୍ୟ ସତ୍କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥାଏ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ୟମ କରି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ ।
ଯାଚିତଂ ଵାପି ପାତ୍ରେଣ ଭଵେତ୍ତଦ୍ଦାନମୁତ୍ତମମ୍
ଯେଉଁ ଦାନ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକ ଚାହିଁଥାଏ, ସେଇ ଦାନ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ ।
ଯଦ୍ଦାନଂ ଦୀଯତେ ପାତ୍ରେ ତତ୍କାମ୍ଯଂ ମଧ୍ଯମଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଯେଉଁ ଦାନ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଇଛାବଶତଃ ଦିଆଯାଏ, ସେଇ ଦାନ ମଧ୍ୟମ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ ।
କ୍ରୁଦ୍ଧେନାଶ୍ରଦ୍ଧଯାପାତ୍ରେ ତଦ୍ଦାନଂ ମଧ୍ଯମଂ ସ୍ମୃତମ୍
କ୍ରୋଧରେ, ଅନାସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଅଯୋଗ୍ୟକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟମ ମନାଯାଏ ।
ଉତ୍ତମଂ ହରିପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରାହୁର୍ଵେଦଵିଦାଂ ଵରାଃ
ଯେଉଁ ଦାନ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ, ତାହାକୁ ବେଦଜ୍ଞମାନେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କହନ୍ତି ।
ଦାନଭୋଗଵିନାଶାଶ୍ଚ ରାଯଃ ସ୍ଯୁର୍ଗତଯସ୍ତ୍ରିଧା
ଦାନ, ଭୋଗ ଓ ଧନର ନାଶ ତିନି ପ୍ରକାର ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଧନଂ ଧର୍ମଫଲଂ ଵିପ୍ର ଧର୍ମୋ ମାଧଵତୁଷ୍ଟିକୃତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧନ ଧର୍ମର ଫଳ ଓ ଧର୍ମ ମାଧବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ ।
ଯତ୍ର ମୂଲଫଲୈର୍ଵୃକ୍ଷାଃ ପରକାର୍ଯଂ ପ୍ରକୁର୍ଵତେ
ଯେଉଁଠି ଗଛ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟଙ୍କର କାମରେ ଲାଗିଥାଏ,
ପରକାର୍ଯଂ ନ ଯେ ମର୍ତ୍ଯାଃ କାଯେନାପି ଧନେନ ଵା
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଦେହ କିମ୍ବା ଧନ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟଙ୍କର କାମରେ ଲାଗିନାହାନ୍ତି,
ଅତ୍ରେତିହାସଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ନାରଦ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ଏଠି ଏକ ପୁରାତନ କଥା କହିବି, ନାରଦ, ତୁମେ ଭଲଭାବେ ଶୁଣ ।
ଗଙ୍ଗାମାହାତ୍ମ୍ଯସହିତଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଏହି କଥା ଗଙ୍ଗା ମହିମା ବିଷୟରେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ ।
ଆସୀଦ୍ଭଗୀରଥୋ ରାଜା ସଗରାନ୍ଵଯସଂଭଵଃ
ସଗରଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଭଗୀରଥ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ ।
ସର୍ଵଧର୍ମରତୋ ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ଯସଂଧଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେ ସବୁବେଳେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ଲାଗିଥିଲେ, ସତ୍ୟବାନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ ।
ପ୍ରାଲେଯାଦ୍ରିସମୋ ଧୈର୍ଯେ ଧର୍ମେ ଧର୍ମସମୋ ନୃପଃ
ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ପ୍ରାୟ ହିମାଲୟ ପର୍ବତ ପରି ଦୃଢ଼ ଥିଲେ, ଧର୍ମରେ ସେ ଧର୍ମ ନିଜେ ପରି ରାଜା ଥିଲେ।
ସର୍ଵସଂପତ୍ସମାଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵାନନ୍ଦକରୋ ମୁନେ
ସେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ, ମୁନି।
ପରାକ୍ରମୀ ଗୁଣନିଧିର୍ମୈତ୍ରଃ କାରୁଣିକଃ ସଧୀଃ
ସେ ପ୍ରବଳ, ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର, ସମ୍ବିଧାନଶୀଳ, ଦୟାଳୁ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଥିଲେ।
ଧର୍ମରାଜୋ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କଦାଚିଦ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମାଗତଃ
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକଥର ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନ ଵିଧିନା ଧର୍ମଃ ପ୍ରୀ ଉଵାଚ ତମ୍
ଶାସ୍ତ୍ର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଧର୍ମ ଖୁସିହୋଇ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଧର୍ମରାଜୋ ଽଥ କୀର୍ତିଂ ତେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମାଗତଃ
ଧର୍ମରାଜ ତୁମ ଖ୍ୟାତି ଶୁଣି, ଏବେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛନ୍ତି ଵିବୁଧାରତଵୋ ତ୍କୁଷ୍ଟଗୁଣପ୍ରିଯାଃ
ଦେବତା, ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
ଵସନ୍ତି ତତ୍ର ନିଯତଂ ଗୁଣାଃସନ୍ତଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ
ସେଠାରେ ସଦା ନିୟତ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ ଓ ଦେବତାମାନେ ବସିଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵଭୂତହିତତ୍ଵାଦି ମାଦୃଶାମପି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପକାର ଏପରି ଦୁର୍ଲଭ ଯେ, ଆମ ପରି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପାଇବା ଦୁର୍ଲଭ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଵିନଯାଵିଷ୍ଟଃ ସଂହୃଷ୍ଟଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିତଂ
ବିନୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ସେ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ।
କୃପଯା ପରଯାଵିଷ୍ଟୋ ଯତ୍ପୃଚ୍ଛାମି ଵଦସ୍ଵ ତତ୍
ମୁଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୃପାରେ ଭରି, ଯାହା ପଚାରୁଛି, ଦୟାକରି ତାହା କହ।
କିଯତ୍ଯୋ ଯାତନାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ କେଷାଂ ତାଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
କେତେ ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି ଏବଂ କାହା ପାଇଁ ସେଗୁଡିକୁ କୁହାଯାଇଛି?
ତତ୍ସର୍ଵଂ ମେ ମହାଭାଗ ଵିସ୍ତରାଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍, ଏହା ସବୁ ମୋତେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବା ଉଚିତ।
ଧର୍ମାଧର୍ମାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମିତତ୍ତ୍ଵତଃ ଶୃଣୁ ଭକ୍ତିତଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ସତ୍ୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି—ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣ।