प्रोक्तवान्सकलान्धर्मान्कथं तौ मिलितावुभौ
ସେ ଦୁଇଜଣେ କିପରି ଏକଠି ହୋଇ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର କଥା ଉପଦେଶ କରିଥିଲେ?
हरिगीतसमुद्गाने चक्रतुस्तद्वदस्व नः
ସେମାନେ ହରିଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରିଥିଲେ; ଏହି କଥା ଯେମିତି ଘଟିଥିଲା, ଆମକୁ କୁହ।
निर्ममा निरहंकाराः सर्वे ते ह्यूध्वरेतसः
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମମତା ଓ ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଉଚ୍ଚବ୍ରତ ଥିଲେ।
सनस्फुमारश्च विभुः सनातम इति स्मृतः
ସନତ, କୁମାର ଓ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହିମାନେ ସନାତନ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
इष्टं मार्गे ऽथ ददृशुः गङ्गां विष्णिपदीं द्विजाः
ତାପରେ, ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରାପଥରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଉଦ୍ଭବ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଦେଖିଥିଲେ।
एतस्मिन्नन्तरे तत्र देवर्षिर्नारदो मुनिः
ଏହି ସମୟରେ, ସେଠାରେ ଦେବଋଷି ନାରଦ ମୁନି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
तान्दृष्ट्वा स्त्रातुमुद्युक्तान्नमस्कृत्य कृताञ्जितिः
ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଦେଖି, ସେ ଅଞ୍ଜଳି ମିଳାଇ ନମସ୍କାର କଲେ।
नारायणाच्युतानन्त वासुदेव जनार्दन
ହେ ନାରାୟଣ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଅନନ୍ତ, ବାସୁଦେବ, ଜନାର୍ଦନ!
क्षिरोदशायिन्देवेश दामोदर नमो ऽस्तु ते
କ୍ଷୀରସାଗରରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ଦାମୋଦର, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
अजानिरुद्धामलरुङ्मुरारं त्वं पाहि नः सर्वभयादजस्त्रम्
ହେ ଅଜ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ନିର୍ମଳ, ମୁରାସୁଦନ, ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ସଦା ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
उपासीनश्च तैः सार्द्धं सस्नौ प्रीतिसमन्वितः
ସେମାନଙ୍କ ସହ ବସି, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
स्त्रात्वा संतर्त्य देवर्षिपितन्विगतकल्मषाः
ସ୍ନାନ କରି, ଦେବଋଷି ଓ ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପାର ହେଲେ।
कथां प्रचक्रुर्विविधाः नारायण गुणाश्रिताः
ସେମାନେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଗୁଣକୁ ଆଧାର କରି ବିଭିନ୍ନ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
चकारनारदः प्रश्नं नानाख्यानकयान्तरे
ନାରଦ ବିଭିନ୍ନ କଥା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
यूयं सर्वे जगन्नाथा भगवन्तः सनातनाः
ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଜଗତ୍ନାଥ, ଭଗବାନ, ସନାତନ।
पृच्छे ततो वदत मे भगवल्लक्षणं बुधाः
ତେଣୁ ମୁଁ ପଚାରୁଛି—ହେ ପଣ୍ଡିତମାନେ, ଭଗବାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
गङ्गापादोदकं यस्य स कथं ज्ञायते हरिः
ଯାହାଙ୍କ ପାଦଉଦକ ଗଙ୍ଗା, ସେହି ହରିଙ୍କୁ କିପରି ଜଣାଯିବ?
ज्ञानस्य लक्षण ब्रूत तपसश्चापि मानदाः
ଜ୍ଞାନର ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଲକ୍ଷଣ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ମାନଦାତାମାନେ।
परावर निवासाय सगुणायागुणाय च
ଉପର ଓ ତଳ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିରାଜିଥିବା, ଗୁଣ ସହିତ ଓ ଗୁଣରୁ ପରେ ଥିବା ତାଙ୍କୁ
योगीश्वराय योगाय योगगम्याय विष्णवे
ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନେ ନାୟକ, ଯୋଗ ରୂପୀ, ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ, ସେହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ
ज्ञाचेश्वराय ज्ञेयाय ज्ञात्रे विज्ञानसंपदे
ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନର ନାୟକ, ଜାଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଜାଣିଥିବା, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝିବାର ଅଧିକାରୀ, ସେହି ଠାରେ
ध्यानेश्वराय सुधियेध्येयध्यातृस्वरुपिणे
ଧ୍ୟାନର ନାୟକ, ଯେଉଁଠି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧ୍ୟାନୀ, ଧ୍ୟାନର ବସ୍ତୁ ଓ ଧ୍ୟାନ ସ୍ୱରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେହିଠାରେ
यच्छक्तियुक्तास्तमजं पुराणं सत्यं स्तुतीशं सततं नतो ऽस्मि
ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତି ରହିଛି, ଅଜନ୍ମା, ପୁରାତନ, ସତ୍ୟ ଓ ସ୍ତୁତିର ନାଥ, ସେହିଠାରେ ମୁଁ ସଦା ଶିର ନମାଏ
कल्पान्तरुद्राख्यतमुः स देवः शेतेंऽघ्रिपानस्तमजं भजामि
ଯେଉଁଠି କଳ୍ପର ଶେଷରେ ରୁଦ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ, ଯାହାଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରଜ୍ଞାମାନେ ପୂଜନ୍ତି, ସେହି ଅଜନ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ଭକ୍ତି କରେ
विराजमानः स्वपदे पराख्ये तं विष्णुमाद्यं शरणं प्रपद्ये
ଯିଏ ନିଜର ପରମ ଧାମରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଁ ଶରଣ ନଉଛି
संकल्पपूर्वात्मकदेहहेतुस्तंस्तमेव नित्यं शरणं प्रपद्ये
ଯିଏ ଇଚ୍ଛାର ଆଧାରରେ ଦେହର କାରଣ, ସେହିଠାରେ ମୁଁ ସଦା ଶରଣ ନଉଛି
देवं च भूमारविनोदशीलं तं वासुदेवं सततं नतो ऽस्मि
ଯିଏ ପୃଥିବୀ ଓ ନଦୀମାନେ ଉପରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେହି ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ନମସ୍କାର କରେ
विदार्यसंराक्षितवान्स्वभक्तं प्रह्लादमीशं तमजं मनामि
ଯିଏ ଶତ୍ରୁକୁ ଭାଙ୍ଗି ନିଜ ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ସେହି ଅଜନ୍ମା ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ସମ୍ମାନ କରେ
जगद्विधातारमकर्मकं च परं पुराणं पुरुषम नतो ऽस्मि
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, କାର୍ଯ୍ୟରହିତ, ପରମ, ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ସେଠାରେ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ
स्वमूर्तिभेदैः स्थित एक ईशस्तमादिमात्मा नमहं भजामि
ନିଜ ରୂପର ବିଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନାୟକ ଭାବେ ଅଟୁଟ ଥିବା, ସେହି ଆଦି ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର ଓ ଭକ୍ତି କରେ