ଏଉଁ ଉତ୍ତମ ଉପାସକ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିଥାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁଃଖର କାରଣ ଦୁଇ ଅସୁର—ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭ—ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାପରେ ମହାଦେବୀ ସରସ୍ବତୀ ଭୂମିରେ ଅବତରିଲେ। ସରସ୍ବତୀ ଶୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ଏହି ଉପାସନାର ସାର ଶୁଣିବାକୁ ଋଷିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି। ଉତ୍ତମ ଉପାସକ ବାଣୀର ବୀଜ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଦେବୀର ଶରୀର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବୀ, ଯାହାକୁ ବାଣୀର ଦେବତା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ, ତାଙ୍କର ଉପାସନାକାରୀଙ୍କୁ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଵର ଦେଇଥାନ୍ତି। ଉପାସକ ସଦା ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଦେବୀକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସହଚରୀ ଓ ରକ୍ଷା ଚକ୍ର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଉପାସନା ମାତୃମାନେ ସହିତ, ତୃତୀୟ ଅଷ୍ଟଶକ୍ତି ସହିତ, ଷଷ୍ଠ ଉପାସନା ଚଷ୍ଠିଶକ୍ତି ଓ ଲୋକନାୟକମାନେ ସହିତ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀମତୀ ଦେବୀ ଵାଗ୍ଭବା, ଯିଏ ତିନି ଲୋକର ଉପଜୀବିକା, ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅମ୍ବିକା, ଵାଗ୍ଭବା, ଦୁର୍ଗା, ଶ୍ରୀ ଶକ୍ତି—ଏହି ବିଶେଷତା ସହିତ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସରସ୍ବତୀ, ଶ୍ରୀ, ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ସ୍ମୃତି—ଏମାନେ କଳାବର୍ଣ୍ଣ, ତଳୱାର ଓ ଢାଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶୋଭିତ ଓ ପୂଜ୍ୟ। ରୁଦ୍ରବୀର୍ୟା, ପ୍ରଭା, ନନ୍ଦା, ପୋଷଣା, ବୃଦ୍ଧିଦା, ଶୁଭା; ବିକୃତି, ଦଣ୍ଡିମୁଣ୍ଡିନ୍ୟା, ସେନ୍ଦୁଖଣ୍ଡା, ଶିଖଣ୍ଡିନୀ; ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ରୁଦ୍ରାଣୀ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅର୍ଧାଙ୍ଗୀନୀ; ଅମ୍ବିକା, ହ୍ରଦିନୀ, ଏବଂ ତିରିଶି ଦୁଇ ଶୁଭ୍ର ଶକ୍ତିମାନେ; ପିଙ୍ଗଳା ଚକ୍ଷୁ, ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବିଦ୍ୟା; ତିନି ଲୋକର ଉପଜୀବିକା, ଗାୟତ୍ରୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ଦେବତାମାନେଙ୍କର ଶାସକ; ଵିମଳା, କମଳା, ଆରୁଣି, ପୁନର୍ବାର ଆରୁଣି; ସନ୍ଧ୍ୟା, ମାତୃ, ସତୀ, ହଂସୀ, ମର୍ଦ୍ଦିକା, ବଜ୍ରିକା, ପରା; ତିନି ମୁଖ, ସାତ ମୁଖ, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବା; ରଥରେଖା, ଶଶିରେଖା; ଭୁବନପାଳା, ମଦନାତୁରା; ଅନଙ୍ଗକୁସୁମା, ବିଶ୍ୱରୂପା, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା; ଵରଦା, ଵାଗୀଶୀ—ଏହି ଷଷ୍ଠି ଚାରି ଶକ୍ତିମାନେ ଏଭଳି ପ୍ରକାଶିତ। ଏମାନେ କିପ୍ରକାର ଦନ୍ତାଳ, ବିକାଶିତ କେଶ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟସ୍ତ ମନ, ଏମାନେ ଲୋକର ନାୟକ, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଉପାସନା କରାଯାଏ, ବଜ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ସହିତ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଖାଦିର ଅଗ୍ନିରେ ଘୃତ ଦେଇ ହୋମ କଲେ, ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ନିଳପଦ୍ମ ଅର୍ପଣ କଲେ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି। ରାଜୀବ ଓ ଲୁଣ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କଲେ, ଜନାନୀକୁ ବଶ କରିପାରିଥାଏ। ଯିଏ ବାଣୀର ବୀଜ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ, ସେଠାରେ ଅଧିକ ଜିଜ୍ଞାସାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ଦେବୀଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ଯାହା ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଦେବୀ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଦୀପ ଭାବେ ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ଓ ବିନ୍ଦୁ ସହିତ ଶୋଭିତ। ପୁନଃ ସାତ ବୀଜ ଅକ୍ଷର ଅଛି; ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର 'ସ୍ଵାହା'ରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ବୀଜ ହେଉଛି ମାୟା, ପଥ ଦୀର୍ଘ, ଶକ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ; ଋଷି, ତୁମେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣ। ଦଶ ଅକ୍ଷର ହୃଦୟ, ବାହୁ ଓ ପଦେ ବିନ୍ୟାସ କରାଯାଏ। ଦେବୀ ତାଙ୍କର ହାତରେ ତଳୱାର, ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା, ଓ ଵରଦାନ ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି।