ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକର ଉପଭୋଗ ଶେଷରେ ମଣିଷକୁ ନିମ୍ନ ଲୋକରେ ପତିତ କରେ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ନିରାପଦ କରି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦାନ କଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୀତରେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଏବଂ ସେ ପୁଣିଥରେ ବାମନ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁହଁରେ ହସ ଫୁଟିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ମୋହିତ କରି, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏଠି, କେବଳ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ମାତ୍ର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ନଦୀତଟରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏବେ, ଭାଇ, ଦୟାକରି ଦାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ କହ। ଯେଉଁଠାରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଆଶା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। କ୍ଷତ୍ରିୟ କିମ୍ବା ବଣିକ ଜନଙ୍କୁ କେବେ ଦାନ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଛି, ସେଠାରେ ଦାନ ଫଳହୀନ ହୁଏ। ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ। ଯେଉଁଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଯଜ୍ଞ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଦାନ ଫଳ ଦେଉ ନାହିଁ। ଧର୍ମ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ। ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦାନ ଲାଭ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ। ଯଦି ସେ ତାଙ୍କର ଦାସ ହେଉଛନ୍ତି, ତଥାପି ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଫଳ ଦେଉ ନାହିଁ। ଅନୁଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଫଳହୀନ ହୁଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦେଉ ନାହିଁ। ଅନୁଚିତ ଭାବେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରି ସେମାନେ ସାଙ୍ଗେସାଙ୍ଗେ ଖାଇଦିଅନ୍ତି, ସେଠାରେ ଦାନ ଫଳ ଦେଉ ନାହିଁ। ଗଞ୍ଜା, କୁବଡ଼, ନାରୀମୟ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ। ଚୋର କିମ୍ବା ଅପବାଦକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦେଉ ନାହିଁ। ନାରଦ, ଯେଉଁଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଚେଷ୍ଟାରେ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜେ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଦିନାନ୍ଦିନ ଇଚ୍ଛାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟମ ମନାଯାଏ। ରାଗ, ଅନାସ୍ଥା, କିମ୍ବା ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟମ ମନାଯାଏ। ବେଦବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ମୁନିମାନେ କହନ୍ତି, ଯେଉଁ ଦାନ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ଦାନ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଦାନ, ଭୋଗ, ଧନର ହାନି ତିନି ପ୍ରକାରରେ ହୁଏ। ଧନ ହେଉଛି ଧର୍ମର ଫଳ, ଏବଂ ଧର୍ମ ମାଧବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ। ଯେଉଁଠାରେ ଗଛମାନେ ନିଜ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ଏଠି ମାନବମାନେ ଯଦି ଦେହ କିମ୍ବା ଧନ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଏକ ପୁରାତନ କଥା କହିବି, ନାରଦ, ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ। ଏହା ଗଙ୍ଗା ମହିମା ସମ୍ପର୍କରେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ସଗରବଂଶୀ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଭଗୀରଥ। ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଓ ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ଧୃଡ଼ତାରେ ସେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ସମ, ଧର୍ମରେ ଧର୍ମ ରାଜା ସମାନ। ସବୁ ପ୍ରକାର ସମୃଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ ଏହି ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ। ସେ ସୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ, ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର, ମିତ୍ରପ୍ରିୟ, ଦୟାଳୁ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଥିଲେ। ଏଭଳି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକଥର ଧର୍ମରାଜା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।