ଏକ ସମୟର କଥା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଏ—ଏକ ଭକ୍ତ ଉଚିତ ଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦାନ, ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା। ଏହି ଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଦଶମ ଭାଗରେ ଅଷ୍ଟପଦାର୍ଥ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ଗଛର କାଠି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଅଷ୍ଟପଦାର୍ଥ ହେଉଛି—ଚାଉଳ, ଘିଅ, ତିଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଚାରି ପଦାର୍ଥ, ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏହି ଉପାସନା ପାଇଁ ବାହାରେ ଅଷ୍ଟଦଳ କମଳ ଏବଂ ତାହାର ଚାରିପାଖରେ ଷୋଳ ପତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଚକ୍ର ବିଧାନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ନବଶକ୍ତି ନିର୍ମିତ ଆସନକୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଦେବୀ ସଦା ଖେଳାଳି, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶୁଭ୍ର ଓ ନୂତନ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଧାରିଣୀ। ତାଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ଆବରଣ ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ କରି, ଏହି ଆସନରେ ପୂଜା କରାଯିବା ଉଚିତ। ଅଠଟି କୋଣରେ ପୁରୋହିତ ହବିଷ୍ୟ ଦେଇ, ଯୁଗଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ପ୍ରଥମେ ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ପରେ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ସାବିତ୍ରୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ତାପରେ ଧଳା ରୂପରେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଏହି ରୂପରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ତା’ପରେ ହସ୍ତରେ ଧନ ଧରିଥିବା, ହଳଦିଆ ଓ ଦୃଢ଼ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଧନଦାତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଧନଦାଙ୍କ ଆଙ୍କ ଉପରେ ବସିଥିବା ଭାବେ ପୂଜା କରିବେ। ପରେ ଲାଲ ଜବା ଫୁଲ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଲାଲ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ରତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କ ଆଙ୍କ ଉପରେ ହାତ ଧରିଥିବା ଭାବେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜିବେ। ନୂପୁର, ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣ କରିଥିବା, ରକ୍ତ ଅଙ୍ଗୁଳି ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ରୂପବାନଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। କମଳ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନ ଝରୁଥିବା ଭୂଷଣ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ପାତ୍ର ଧରିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ଏକ ହାତରେ ଲାଲ କମଳ ଧରିଥିବା, ଅନ୍ୟ ହାତରେ ପତାକା ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। କମଳର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଂଶରେ ଧନର ଭଣ୍ଡାର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଷଟ୍କୋଣର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଏହା ପରେ ଅନଙ୍ଗକୁସୁମା, ତା’ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ଅନଙ୍ଗମେଖଳାଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ପୂଜିବେ। ପରେ ଭୁବନପାଳ, ଗଗନବେଗ ଓ ଷଷ୍ଠ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପୂଜିବେ। ତାପରେ କଳାବର୍ଣ୍ଣ, ତାଲୱାର ଓ ଢାଲ ଧାରଣ କରିଥିବା ମାତୃଗଣଙ୍କୁ ପୂଜନ କରିବେ। ପ୍ରଥମେ ଅନଙ୍ଗଦ୍ୱୟା, ପରେ ଅନଙ୍ଗମଦନଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ଏଠାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଶୀତଳ ସୁଖ, କାମ ରସ ଓ ରତିର ମେଖଳା ଥାଏ। ଏହି ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କ କମଳ ସଦୃଶ ହାତରେ ବେଣ୍ତ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଫୁଲ ଧରିଥାନ୍ତି। ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ବଜ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ବସ୍ତୁ ରଖାଯାଇପାରେ; ଏଭଳି ଭାବରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ବିଧିରେ ପୂଜା କରିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜାମାନେ ଦ୍ରୁତ ଅଧୀନ ହୁଅନ୍ତି, ଏହା ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶିଖିତ। ପଚିଶିଥର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦିନେ ଏକଥର ଜଳ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ପଚିଶିଥର ଉଚ୍ଚାରିତ ଜଳ ପିଇବା ଉଚିତ। କପୂର, ଅଗରୁ ଓ କେଶର ମିଶାଇ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର। ଚାଉଳ ଚୁନାରୁ ମିଠା ମୂର୍ତ୍ତି ବନାଇ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ରାଜା, ଜନାନୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅଧୀନ କରାଯାଇପାରେ। ମନ୍ତ୍ର ତିନି ହଜାରଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ଇଚ୍ଛିତ କନ୍ୟା ଲାଭ ହୁଏ। ରାଖ ଦ୍ୱାରା ମାନ୍ତ୍ରିକ ଚିତ୍ର ଲେଖି, ତାହାର ସହଯୋଗୀ ବସ୍ତୁ ସହିତ ତକ୍ତା ଇତ୍ୟାଦିରେ ରଖିଲେ ମହାଶକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତି ହୁଏ। ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଭୁବନେଶୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯିଏ ହଜାର ବାହୁ ଧାରଣ କରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ଏକ ଯୁଗର ଶେଷରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କେବେ କେବେ ମହିଷାସୁର ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ତା’ପରେ ଦେବତାମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଶରଣ ଯାଆନ୍ତି। ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ତିନି ଲୋକକୁ ବ୍ୟାପି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ମହାକାମନା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ କମଳବନକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ମୃତ୍ୟୁର କ୍ରୋଧ ଭରି, ମଣିମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ ଗୁରୁ ସହ ସେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି।