ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ କୁହାଯାଏ—ଯେଉଁମାନେ କାମନାକୁ ନିଜ ମାଲିକୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂସାରର ଦାସ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଯେବେ ଅହଂକାର କାମନା ନାମକ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ ହୁଏ, ତେବେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଆସିଥାଏ। ଏହି ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ରୂପୀ ବଡ଼ ମଗରମାଛ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଧରାଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ କିଏ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବେ? ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଅ ପରିବାର ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧି ନ ଆସି, ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଆସେ। ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ଭଦ୍ରମତି ନିଜ ମନରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ, ଯାହା ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ସେ ଭାବିଲେ—ଯେଉଁମାନେ ଦାନ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ପୂର୍ବସଂସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଦାନ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମିଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ସହିତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଭଦ୍ରମତି, ସୁଘୋଷ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀରେ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲେ। ସୁଘୋଷ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ, ଭଦ୍ରମତିଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—“ହେ ଭଦ୍ରମତି, ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏହି ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେଲା।” ଏପରି କହି, ଉଚିତ ମାନ୍ୟତା ଦେଇ, ସୁଘୋଷ ଧର୍ମକାମନା ନିମିତ୍ତେ ଭୂମିଦାନ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ—“ଏ ଦୈତ୍ୟନାୟକ, ଏ ଭୂମି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ, ବିଷ୍ଣୁ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି।” ଏଭଳି କହି ସୁଘୋଷ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୂମି ଦାନ କଲେ। ଏହାପରେ ଭଦ୍ରମତି, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୂମି ଦାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହି ଭୂମିଦାନ ଦ୍ୱାରା ସୁଘୋଷଙ୍କ ବଂଶ ଅନେକ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ଭଦ୍ରମତି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆକାଂକ୍ଷିତ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସରେ କୋଟି-କୋଟି ବର୍ଷ ରହି, ପରେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତା’ପରେ ଭଦ୍ରମତି, ଦୈତ୍ୟ, କାମନା ରହିତ ଓ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ କୃପାସିନ୍ଧୁ ହୃଦୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ସତ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଲେ। ଏହିପରି ଦୈତ୍ୟନାୟକ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଛି। ଏବେ ଭଲି ଦେଖିଲେ ଜଳ ଭରା ଏକ ଘଡ଼ା। ବିଷ୍ଣୁ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଏହାକୁ ଜଳପ୍ରବାହର ବାଧା ଭାବେ ଜାଣିଲେ। ତା’ପରେ ଦର୍ଭା ଶିରାର ଶିରାରେ ଦଶ କୋଟି ସୂର୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରକଟ ହେଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଭାର୍ଗବ, ଦେବ, ଅସୁର ଓ ଅନେକ ଲୋକ ଦେଖିଲେ। ତା’ପରେ ବଳି, ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତିନି ପଦ ମାପି ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ। ହରି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ଦୁଇ ପଦରେ ପୃଥିବୀକୁ ମାପିଲେ। ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଟିପରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଡାଣ୍ଡ କୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳିତ ଜଳ ସମସ୍ତ ଜଗତ କୁ ପବିତ୍ର କରିଦେଲା। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଳ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହେଲେ। ସତ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଏହି ଜଳ ସହ ବିନୟରେ ମେରୁଶୃଙ୍ଗରେ ପଡିଲେ। ଋଷି ଓ ମନୁମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—“ଏହି ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ, ଯାହାଙ୍କ ମନ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦରେ ଲୀନ, କୌନସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ନାହିଁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ସମସ୍ତ ମାପକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ମୁଣ୍ଡ, ଯେଉଁଠାରେ ଗତି, ସେଉଁଠି ଆପଣ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।” ଏପରି ଭାବେ ଶାଶ୍ୱତ ଦେବେଶ୍ୱର ନିର୍ଭୟତା ଦାନ କରି, ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ ଏହା ଦେଇ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ଅନୁଗତ ହେଲେ। ଏଠାରେ, ଭୟଙ୍କର ସର୍ପ ଭୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ସ୍ଥାନରେ କ’ଣ ଆମେ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା? ଯାହା ଅପାତ୍ରକୁ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଭୟଙ୍କର ଭୋଗର ଉପାୟ ହୁଏ।