ଏକ ସମୟର କଥା, ଜଣେ ଭକ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିରେ ଧଳା ଫୁଲ ଓ ଅଭ୍ରାଣ୍ଡ ଚାଉଳ ଦେଇ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ପୂଜା ଫଳରେ ସେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ନ ଓ ଧାନର ସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼ିଗଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ରହିଲେ। ତାଙ୍କର ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ହେଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କିଛି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଘାସ ଟୁଣ୍ଡି ପରି ଅସାର ଲାଗିଲା। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିଥାଏ, ସେ ଏକ ମାସ ପରେ ରାଜାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋହିତ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟତା ଅଧିକାର କରିଥାଏ। ଏହିଠାରେ ମୁଁ ଏବେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର—ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ରାଜା—ଘୋଷଣା କରିବି। ଏହି ଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଶେଷରେ 'ବାୟୁ' ଓ 'ଅଗ୍ନିର ପ୍ରିୟା' ଥାଏ, ଏହିପରି ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହାର ବୀଜ 'କାମ', ଶକ୍ତି 'ଅଗ୍ନିର ଜାୟା', ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଚକ୍ର ତିନି ଲୋକକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଏହି ଚକ୍ର ଦାନବମାନୋଂକୁ ନଶ୍ୱ କରେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନିଥର ହାତରେ ଅକ୍ଷରାବଳୀ ଭାବରେ ବିସ୍ତାର କରି, ଡାହାଣ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ବାମ ଅଙ୍ଗୁଠିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ଆଙ୍ଗୁଳି ଗୁଡିକର ଗଠି ଉପରେ ଏହାକୁ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ବାମ ହାତର କାନ୍ହ ଆଙ୍ଗୁଳିରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏକାଗ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ଏହିପରି ନ୍ୟାସ କ୍ରମରେ, ଦୋଷମାନୋଂକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବିଶେଷ ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ତାଙ୍କର ପାଳନ ଅବସ୍ଥା ଶେଷେ, କାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବରେ ଏହି ବିଧିକୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ। ପୁନଃ, ପାଳନ ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରମାନୋଂକୁ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହାପରେ ବୀଜ ସହିତ ମାତୃକା ଅକ୍ଷର ଓ ବିନ୍ଦୁ ସହିତ ଆବରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାପରେ ତାରା ମନ୍ତ୍ରର ବୀଜ ଅକ୍ଷରକୁ ବ୍ୟାପ୍ତିର ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ବୀଜ, ମନ୍ତ୍ର, ପବିତ୍ର ଅକ୍ଷର ଓ 'ମୁଁ ଯାଉଛି'—ଏହି ଶବ୍ଦମାନୋଂକୁ ଆତ୍ମାରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବେ। ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ—ଏହି ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ମୁଣ୍ଡ, ଦୁଇ ଆଖି, ଦୁଇ କାନ, ଦୁଇ ନାକର ଛିଦ୍ରରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। 'ଓଁ' ରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷରମାନୋଂକୁ ହୃଦୟ ଓ ମନରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଅକ୍ଷରମାନେ ହୃଦୟ, ନାଭି, ଧ୍ୱଜ, ଘୁଢ଼ି, ପାଦ ଓ ପୁନି ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିବା ଦରକାର। ପାଦ, ଘୁଢ଼ି, ଗୁହ୍ୟ, ନାଭି, ହୃଦୟ, ମୁଁହ, ନାକ ଛିଦ୍ରରେ ଏହି ଅକ୍ଷରମାନେ ରଖିବେ। ସୃଷ୍ଟିରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷରମାନେ ବର୍ଣ୍ଣୀମାନୋଂଙ୍କ ପାଇଁ, ପାଳନରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ଅକ୍ଷରମାନେ ଗୃହସ୍ଥମାନୋଂଙ୍କ ପାଇଁ। ବର୍ଣ୍ଣୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ନ୍ୟାସ ଚାରିପ୍ରକାର, ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚପ୍ରକାର। କିଛି ଜ୍ଞାନୀ କହନ୍ତି, ନିରାସକ୍ତ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ବିଧି ବିଲୟରେ ଶେଷ ହୁଏ। ମନର ଦଶପ୍ରକାର ଚକ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଆଣିଦେଇଥାଏ। ଉରୁ, ଗଳା, ନାଭି, ପେଟ, ହୃଦୟ, ଦୁଇ ଆଖି, ଦୁଇ କାନ, ଦୁଇ ନାକ, ଦୁଇ ଗାଳ, ମୁଣ୍ଡ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବପର୍ଯ୍ୟ ଅଂଶରେ, ତାଙ୍କ ନିଜ ଭାଗରେ, ମୂଳାଧାର, ଗୁହ୍ୟ, ଘୁଢ଼ି, ପାଦ, ଉରୁ, ଘୁଢ଼ି, ପିଣ୍ଡି, ପାଦ—ଏହି କ୍ରମରେ ଅକ୍ଷରମାନେ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ଏହାପରେ ଦଶାଙ୍ଗ ଓ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ନ୍ୟାସକୁ କ୍ରମ କ୍ରମେ କରିବା ଉଚିତ୍। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଭକ୍ତ ନ୍ୟାସକୁ କଟି, ପିଠି, ଓ ମୁଣ୍ଡରେ କରିବେ। ଅଠର ଅଙ୍ଗର ଏହି ନ୍ୟାସ ବିଧିକୁ ମଧ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ ବାଁଶୀ, ବିଲ୍ୱପତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁଦ୍ରା ଦେଖେଇବେ। ଅଙ୍ଗୁଠି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଆଙ୍ଗୁଳି ସିଧା କଲେ, ସେଗୁଡିକ ହାତର ଶାଖା ହୁଏ। ଆଙ୍ଗୁଳି ଖୋଲିଦେଲେ, ଏହାକୁ ବର୍ମମୁଦ୍ରା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତାଲି ଓ ମଧ୍ୟମା ଆଙ୍ଗୁଳି ଆଖିରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଛାଡ଼ିଲେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରମୁଦ୍ରା ହୁଏ। ଡାହାଣ ଅଙ୍ଗୁଠି ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଳିକୁ ଛୁଇଁଲେ ଏବଂ ସେ ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଳିକୁ ଏକ୍ସଟେଣ୍ଡ କଲେ, ଏହିପରି ମୁଦ୍ରା ହୁଏ। ଏଭଳି ନ୍ୟାସ ଓ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପାସନା କଲେ, ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ଦୟା ଭକ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।