ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଦୃଢ଼ ମୁଷ୍ଟି ଘାତରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହା ପରେ, ବନର ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ନାମକ ବାନର ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗୀତ ଗାଇ ଯାଇଥିଲେ। ସେ ପବିତ୍ର ବୃହତୀ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ଚରଣକୁ ପୂଜିଲେ। ଶଙ୍କର ଦାନବ, ଦେବତା ଓ ରାଜାମାନେ ଯେଉଁ କୌଶଳ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି—ଯଥା ଲମ୍ବା ଛାଳ, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତିର ଉଚ୍ଚତାରେ—ସେଥିରେ ଶିବ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ମୋ ପାଖରେ ହନୁମାନ୍ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ସେ ଏକ କୃପାମୟ, ଯୁବକ ରୂପେ, ଶିବଙ୍କ ଅଂଶରୂପ ଥିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ। ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶିବ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିଲି। ବୁଦ୍ଧି, ନ୍ୟାୟ ଓ ସାହସରେ ତାଙ୍କ ପରି ଆଉ କୌଣସି ନାହିଁ। ଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଚାହେଁ ପଢ଼ନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତୁ, ଯିଏ ଚାହିଁ ଯାଇପାରନ୍ତି। ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶିର ନମାଇ ହନୁମାନ୍ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଯାଇଗଲେ। ଏହି ମୂଳ ଉପଦେଶ ଆନନ୍ଦ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଉଥିବା ବେଳେ, ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଛ? ତୁମେ ଯାହା ପୁଣି ପଚାରିଛ, ଏବେ ମୁଁ ସେସବୁ କଥା କହିବି। ଏହି ମହାନ୍ ଓ ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣି, ସେ ଆଉ କିଛି କହିଲେ। ଶିବ ଓ ହନୁମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଏହି କଥା କହ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟବାନ୍—ଆଉ କଣ ପଚାରିବା ଉଚିତ୍, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍? ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟିର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମର୍ଥ—ତା’ପରେ ଗୋପାଳିନୀମାନଙ୍କ ଭୂମି, ବଲ୍ଲଭ ଓ ଅଗ୍ନିସୁନ୍ଦରୀ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରର ଋଷି ନାରଦ, ଛନ୍ଦ ହେଉଛି ଛନ୍ଦସ୍, ଓ ଦେବତା ପୁଣି ଗାୟତ୍ରୀ। ସ୍ୱାହା ଏଠାରେ ଶକ୍ତି, ଓ ଚତୁର୍ବିଧ ପୁରୁଷାର୍ଥ ପାଇଁ ଏହାର ବିଧି ଦିଆଯାଇଛି। ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ ଡ଼ାଳି ଓ ଶକ୍ତିକୁ ଚରଣ ତଳେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଚାହିଁ। ଜୀବାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରି, କ୍ରମେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର। ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରୂପ, ରସ, ଗନ୍ଧ; ଶ୍ରବଣ, ଚର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ଗୁଦ, ଲିଙ୍ଗ, ଏବଂ ପୁନି ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ପୃଥିବୀ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ, ମୁଖ, ହୃଦୟ, ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଓ ପାଦରେ ଶବ୍ଦ ଆଦି ତତ୍ତ୍ୱ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଓ ମୁଖ୍ୟତଃ ବାଣୀ ଆଦିକୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର। ହୃଦୟର କମଳ, ସୂର୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳକୁ କ୍ରମେ, ଚକ୍ଷୁ, ପାଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଷ୍ଟତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ବାସୁଦେବ, ସଂକର୍ଷଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ପରମେଷ୍ଠି, ପୁମାନ୍, ଶୌଚ୍ୟ, ବିଶ୍ୱନିବୃତ୍ତି, ସର୍ବକା, କ୍ରୋଧ ତତ୍ତ୍ୱ, ନିଜ ବୀଜ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନୃସିଂହ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ‘ମ’ ଆଦି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ସହିତ ଶୋଭିତ କରିବା ଦରକାର। ଏହାପରେ, ପ୍ରାଣାୟାମ—ପ୍ରବେଶ, ଧାରଣ ଓ ବିସର୍ଜନ ସହିତ କରିବା ଉଚିତ୍। କିଛି ଆଚାର୍ୟ କହନ୍ତି, ପ୍ରାଣାୟାମ ପୁଣି ପୁଣି କରିବା ଉଚିତ୍। ଦଶ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ କିରୀଟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍। ହାତର ପଞ୍ଚ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ପଞ୍ଚ ଅଂଶ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର। ‘ତାର’ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଏକଥର ବିସ୍ତାର କରି, ପୁନି ମନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ନାସା, ମୁଖ, କଣ୍ଠ, ହୃଦୟ, ନାଭି ଓ ପୁନି ଏହିପରି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ତଦନୁସାରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଶିବ ଓ ହନୁମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉପାସନା ବିଧି କଥା ଏଠାରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା।