ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଶିବାରାଧନା ପାଇଁ ନିୟମିତ ନିୟମ ରହିଛି ବୋଲି ଶ୍ରୀହରି ଅନୁସୂଚନା କରିଛନ୍ତି । ଏଠି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମୁତାବକ, ବାଥିଂ କିମ୍ବା ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଶୈବ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ କିମ୍ବା ମାତ୍ର 'ଓଁ' ଧ୍ୱନିରେ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ସ୍ନାନ କାଳରେ କଞ୍ଚା, ମୁକ୍ତା ଶଙ୍ଖ କିମ୍ବା ଫୁଲର ତନ୍ତୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ । ଏବେ ଶ୍ରୀହରି ଶଙ୍ଖ ରୂପୀ ଶିବାର୍ଚ୍ଚନା ପାଇଁ ସଠିକ୍ ଉପାୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ଶଙ୍ଖଟିକୁ ଭଲଭାବେ ପରିଷ୍କୃତ କରି ହାଲୁକା କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ କେହି ଅଂଶ କଟିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଏହି ଶଙ୍ଖଟିକୁ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ନଳି ଲଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯାହା ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବ । ଏଠି ଦ୍ୱାର ନ ଥିବା ଉଚିତ୍, ନ ଅନୁଚିତ ଧାତୁ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯିବା ଉଚିତ୍, ନ ମୁଖ ଅଂଶରେ କୌଣସି ଯୋଡ଼ା ଥିବା ଉଚିତ୍ । ଫଳ ଅଂଶରେ ଏକ ଛୋଟ କପ୍ ରଖିବା ଦରକାର, ଯାହାକୁ ଏକ କାଠି ଦ୍ୱାରା ଛିଦ୍ର କରାଯିବ । ଏପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ବାମ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଢେଳିବା ଯୋଗେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବ । ଏଭଳି ଭାବେ ଗୋମାତାଙ୍କ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବ । ତାପରେ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କୁ ଶୋଭିତ କରି, ପୁନର୍ବାର ସ୍ନାନ କରାଯିବ । ତାପରେ ବସ୍ତ୍ର, ଜନ୍ୟୂ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦିଆଯିବ । କେବଳ ମୌନ ରହି, କିମ୍ବା ନିବେଦନ କରି, କିମ୍ବା କଳି ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରାଯିବ । ଏହାପରେ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟର ଧୂପ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଗୁଳ ଦ୍ୱାରା ଧୂପ ଦିଆଯିବ । ଯେଉଁଠାରେ ଯେତେ ସମ୍ଭବ, ଧୂପ ଓ ପିତଳି ଗାଈଁଠାରୁ ମିଳିଥିବା ଘୃତ ଦୀପ ଦିଆଯିବ । ଏହାପରେ ଫୁଲ ସହିତ ଉପଯୁକ୍ତ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବ । ଏପରେ ପରିକ୍ରମା ଓ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ । ଏହି ସମୟରେ ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ପୁରାଣ ପାଠ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦ ଶବ୍ଦ ହୁଏ । କ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଓ ଭୋଗ ଦେବା, ଏହି ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ପୂଜା କାହାଯାଏ । ଜନ୍ୟୂ ଓ ସେବା ସହିତ ଷୋଡଶ ଉପଚାର ପୂଜା କରାଯିବ । ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଦିନରେ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ । ଏଭଳି ଭାବେ, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରୀହରି ନିଜ ପୂଜା ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲେ । ଏବେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଉପାସନା ବିଧି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଗଲା । ତାପରେ ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ଉମାପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆଗେ ଏହି ପୂଜା ବିଧି ଅନୁସରଣ କରିବି, ତାପରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦାର୍ଚ୍ଚନା କରିବି ।" ଏହିପରି ଭାବେ ହନୁମାନ ଝିଲିକା କୂଳକୁ ଯାଇ, ବାଳିର ମଞ୍ଚ ତିଆରି କଲେ । ସେ ନିଜ ପାଅଁ ଓ ହାତ ଧୋଇ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଶାନ୍ତ ହେଲେ । ତାପରେ ଦିବ୍ୟ ମଞ୍ଚ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମ ତିଆରି କଲେ । ପ୍ରାଣାୟାମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ମନକୁ ଚରଣ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କଲେ । ଏପରେ ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବ ପୂଜା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ । ଅଗ୍ନି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଜଳକୁ କମଣ୍ଡଳୁରେ ନିଅନ୍ତୁ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରିଲେ । ତାପରେ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବାକୁ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଜଳ ନେଲେ । ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କ ହାତରେ କେବଳ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଏହା ଦେଖି ସେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ । ଏହି ଶିବଲିଙ୍ଗଟି ଅବଳୀ ଛଡ଼ି ତାଙ୍କ ହାତରେ ବିଶ୍ରାମ କରିଥିଲା । ତେଣୁ ହନୁମାନ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ: "ମୁଁ ଏବେ ରୁଦ୍ର ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବି ।" କିନ୍ତୁ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରକଟ ହେଲେ ନାହିଁ । ଏହି ସମୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ— ପ୍ରଭୁ ପଚାରିଲେ, "ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାହିଁକି ତୁମେ କାନ୍ଦୁଛ ? ତୁମର ଅଶ୍ରୁର କାରଣ କହ ।" ହନୁମାନ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଲିଙ୍ଗଟି ଅବଳୀ ଛଡ଼ି ଅଛି; ଏହି ଦେଖି ମୋର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ସ୍ମରଣକୁ ଆସୁଛି ।" ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ଯଦି ତୁମ ଲିଙ୍ଗରେ ଅବଳୀ ନ ଆସେ, ତେବେ ଅତି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ କିଛି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଦେଖ, ଲିଙ୍ଗ ଦେଖାଅ ଏବଂ ଅବଳୀ ଏଠାରେ ଆସିଛି କି ନାହିଁ ତା ଦେଖାଅ ।" ଏହି ସମୟରେ ବଳଶାଳୀ ବୀରଭଦ୍ର ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଦହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ।