ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି କିପରି ବିଶେଷ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ମନ୍ତ୍ରପୂଜା ଦ୍ୱାରା ମହାବଳଶାଳୀ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଲ, ମହିଷ ଘିଅ ଓ ସୁନା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ପିନ୍ଧିଲା ତିଳ, ଚାଉଳ ଓ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଧାନ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ଅନୁଗତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବଶୀଭୂତ କରାଯାଏ, ମୁରା ଦ୍ୱାରା ପିଶାଚ ଓ ଅପଦୃତ୍ତିକୁ ଶାନ୍ତ କରାଯାଏ। ଯଦି କେହି ଅଗ୍ନିକୁ ସମିଦ୍ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ସନ୍ତାନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧନ ଓ ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ରୋଚନା ଓ ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଦୃଢତା ଆସେ, ଚାଉଳ ଦେଇ ଭୂମି ଲାଭ ହୁଏ। ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ରଷ୍ଟା ପ୍ରବୀଣ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ, କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ଓ ସୁବିଧା ଅନୁଯାୟୀ କରିବାକୁ ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆବାହନ କରି ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଲାଗୁ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ବୀଜାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ନିଜ ନାଗପାଶ ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚମ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଷଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ହୁଏ। ନବମ ମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କର ବାଣୀ ଓ ଅସ୍ତିତ୍ୱରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଶେଷ ଦୁଇଟି କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର। ଦଶମ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏହି ନଉ ଅକ୍ଷରୀୟ କବଚ-ଅସ୍ତ୍ରର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅକ୍ଷର ଅଛି। ଏହାରେ ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ରକୁ ବିରାଟ୍ ବୋଲି ଡାକାଯାଏ, ଅନ୍ୟମାନେ ତୃଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ। ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର ହେଉଛି ‘ଶିବ’, ଅନ୍ୟମାନେ ବାରୋଟି ଅକ୍ଷର ଥାଏ। ଏହିପରି ଏହି ବିଶ୍ୱିଷ୍ଟ ବିଶ୍ୱିଏକ ମନ୍ତ୍ରର ପୂଜା ପୂର୍ବବତ୍ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି। ହୃଦୟରେ ‘ତାର’ ଅକ୍ଷର କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ହିସାବରେ ରହେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ପଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ ହେଉଛି ‘ଭୂ’, ‘ନେତ୍ର’, ‘ସମନେତ୍ର’ ଓ ‘ଅକ୍ଷି’ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏହି କବଚ-ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଅଠାରଟି ଅକ୍ଷର ରହିଛି। ଏହିପରି, ଭଗବାନ୍ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କୁ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ନାଥଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗତିର ଶରଣ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହି କବଚ-ଅସ୍ତ୍ର ମହାମନ୍ତ୍ର ହଜାର ହୋମ ପରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ସେ ରାଜା, ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, ବୀର ଓ ଶୂରବିର ତୃତୀୟ ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସେ ରେବା ନଦୀର ଜଳରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏକ ଚକ୍ଷୁ ଓ କ୍ଷତ ହସ୍ତ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଯୁବତୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ନର୍ମଦା ଜଳରେ ଛିଟାଇ ଖେଳେ। ଏହିପରି ଦଶହଜାର ମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୟାନ କରି ପୂର୍ବବତ୍ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନ ନାମକ ରାଜା ହଜାର ହସ୍ତ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଏକତିସ ଅକ୍ଷର ବିଶିଷ୍ଟ। ‘କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ’ ପରେ ‘ବିଦ୍ମହେ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ। ତା’ପରେ ‘ଅର୍ଜୁନ’ ଶବ୍ଦ ଓ ପାଠ ସମାପ୍ତିରେ ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦର ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଯେଉଁମାନେ ପଢନ୍ତି, ରାତିରେ ଚୋରମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା ଦୀପ ଅନୁଷ୍ଠାନର ବିଧି ବିବରଣ କରିବି। ମାଘ ଓ ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ଦୀପ ଜ୍ୱାଳନ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ହସ୍ତ, ଉତ୍ତରା, ଅଶ୍ୱିନୀ, ରୌଦ୍ର, ପୁଷ୍ୟ, ବୈଷ୍ଣବ ଓ ବାୟୁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଏବଂ ବ୍ୟତୀପାତ, ଧୃତି, ବୃଦ୍ଧି ଓ ଶୁଭ କ୍ଷଣରେ, କରଣ ଯଦି ବିଷ୍ଟି ରହିତ ହୁଏ, ଗ୍ରହଣ, ଅର୍ଦ୍ଧୋଦୟ ଆଦି ଉଦୟକାଳରେ ଏହି ଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳନ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ଓ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ମନାଯାଏ। ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମାସ ଓ ଅନ୍ୟ ସଂଯୋଗର ପବିତ୍ରତା ଦେଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ପ୍ରଭାତରେ ଗୋଦୂଳି ଓ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ ସ୍ନାନ କରି, ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଓ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ଷଟ୍କୋଣ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ। ସେହି ଷଟ୍କୋଣକୁ ନଉ ପ୍ରକାର ଧାନ ଦ୍ୱାରା ଘେରିବା ଓ ବାହାରେ ତିକୋଣ ଅଙ୍କନ କରିବା ନିୟମ। ସୁନା, ଚାଁଦି ନାହିଁ ହେଲେ ତାମ୍ବାର ପାତ୍ର ନେଇ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ନିୟମ ଓ ମନ୍ତ୍ରାନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ପୂଜା କିପରି କରିବା ଯାଉଛି, ତାହା ଏଠାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହ କଥାଯାଇଛି।