ଏକ ଦିନ ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରୁତିରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି — ଯେଉଁଠି ଏକ ଦ୍ୟାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ରାମଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ତାଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ‘ତାର’, ‘ମାୟା’, ‘ରମା’ ଦ୍ୱୟ, ଦଶରଥ ଏବଂ ‘ହୃଂ’ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଛି। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଅନ୍ତିମ ଅଂଶରେ ତିନି ଲୋକର ଶେଷ ଅଂଶ ରହିଛି, ଯେଉଁଠି ‘ହୃଦ’ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଛି, ଏବଂ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାରେ ଚମକିଥାଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଅନ୍ତିମ ଅଂଶ ଆଞ୍ଜନେୟ ଏବଂ ଗୁରୁ ପାଇଁ, ଯେଉଁଠି ‘ହୃଦ’ ଅନ୍ତିମ ଅଂଶ ଭାବେ ଅଛି। ଏହା ପରେ ‘ରାମ’ ଶବ୍ଦ ଆସେ, ଯେଉଁଠି ‘ହୃଦୟ’ ପଞ୍ଚମ ଅକ୍ଷର ଭାବେ ଅଛି। ରାମ ଶବ୍ଦର ଅନ୍ତିମ ଅଂଶରେ ‘ଚନ୍ଦ୍ର’ ଏବଂ ‘ଭଦ୍ର’, ଏବଂ ‘ଂଏମ’ ର ଶେଷରେ ‘ପାବକବଲ୍ଲଭା’ ଅଛି। ରାମଙ୍କ ସହିତ ଅଗ୍ନି ଓ ଶେଷ ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁକୁଟ ଅଛି। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ବ୍ରହ୍ମା, ଚନ୍ଦସ୍ ଗାୟତ୍ରୀ, ଏବଂ ଦେବତା ରାମ। ଏହି ଉପାସନା ମନ୍ଦାରା ପୀଠରେ, ସରୟୂ ନଦୀ ତୀରରେ, ପଦ୍ମାସନରେ କରାଯିବା ଉଚିତ। ରାମଙ୍କ ଡାହାଣ ତଳାରେ, ତାଙ୍କର ହାତ ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଛି। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଫଟିକ ପରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଚାହାଁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଷଡ୍ ସାଗର ଏବଂ ଦୈନିକ ନୈବେଦ୍ୟ, ପୂଜା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାସନା ଏକ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଭିତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଋଷିଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା ସହିତ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ। ତିନି ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ରାଜା, ଷଡ୍ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏକ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଭଳି, ଏହାପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଓ ପୂଜା ହୋଇଥାଏ। ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ର ଅଷ୍ଟ ଅକ୍ଷର ଥିବା, ଷଡ୍ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଭଳି, ଋଷି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାସକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ଏହି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ‘ଶିବୋମାରାମ’ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରେ ଦେବତା ଭାବେ ଶିବୋମାରାମଚନ୍ଦ୍ର ଘୋଷିତ। ଷଡ୍ ଅଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଉପାସ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ମୁଣ୍ଡା ଜଟା ଧାରଣ କରିଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶରୀରରେ ପବିତ୍ର ଭସ୍ମ ଲେପିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ଦେବୀ ନିବାଳ, ଅଙ୍କୁଶ, ଧନୁ ଓ ବାଣ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ବିଲ୍ୱପତ୍ର, ଫଳ, ଫୁଲ, ତିଳ ବା ପଦ୍ମ ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ରରେ ‘ତାର’, ‘ମାୟା’, ଭରତଙ୍କ ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ଭାଇ ରାମ ଏବଂ ‘ମନୋଭବ’ ଅଛି। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ଅଙ୍ଗିରସ୍, ଚନ୍ଦସ୍ ଚନ୍ଦା, ଏବଂ ଦେବତା ଗାୟତ୍ରୀ। ମନ୍ତ୍ର ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ର, ଋଷି ଓ ପୃଥିବୀ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଙ୍ଗପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ‘ପ୍ରଣବ’ ହୃଦୟ, ରାମ ହେଉଛନ୍ତି ସୀତାପତି, ଏବଂ ‘ଂଏମ୍ତିମଃ’ ଶେଷ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଚନ୍ଦସ୍ ଚନ୍ଦା, ଦେବତା ବୃହତୀ। ରାମ, ସାଗର, ଅଗ୍ନି, ବେଦ ଏବଂ ‘ଅକ୍ଷି’ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ‘ତାର’ ଏବଂ ‘ହୃଂ’ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ସେବାଯୋଗ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୀର୍ତି ଥିବା ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଭୃଗୁ ଋଷି ଏବଂ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତିର ଇଚ୍ଛା ସହିତ ମନ୍ତ୍ର। ଶୁକ୍ର ଋଷି, ଅନୁଷ୍ଟୁଭ୍ ଚନ୍ଦସ୍, ଏବଂ ଦେବତା ରାମ। ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦଶମ ଭାଗ ଦୁଧ ଚାଉଳ ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଆରମ୍ଭରେ ‘ଦଶରଥ’, ଶେଷରେ ‘ବିଦ୍ମହେ’, ଏବଂ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ରାମ ନିଜେ ଅକ୍ଷର ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରିତ, ଏବଂ ‘ଦୟା’ ଶବ୍ଦ କହିବା ଉଚିତ। ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା ସୀତାଙ୍କ ନାମ ଏଠି ରଖିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦୁଇ ଯୁଗ୍ମ ଅନ୍ତିମ ଅକ୍ଷର ଏବଂ ଷଡ୍ ଅକ୍ଷର ଥିବା। ସୀତା ଦିବ୍ୟ ଦେବୀ ଭାବେ ଘୋଷିତ, ଶ୍ରୀ ତାଙ୍କର ବୀଜାକ୍ଷର, ଏବଂ ତିନି ଅଗ୍ନି ପରି ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି। ଏହିପରେ ତିନି ଲୋକ ଉପାସ୍ୟ ମହାଦେବୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଦିବ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ଗହଣା ଧାରଣ କରି, ଶୁଭ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା ଦେବୀ, ତିନି ଧର୍ମୀ ରଘୁବୀରଙ୍କୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଶୟନ ଉପରେ ସାଥି ହୋଇ, ଷଡ୍ ଗୁଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠତାର ଅଧିକାରୀ। ଏହି ଉପାସନା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକସିତ ପଦ୍ମ ଦେଇ ବଳି ଅର୍ପଣ କରି, ଉପରି ଆସନରେ ବସି କରିବା ଉଚିତ।