ଏଠି କଥା ଆସିଛି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷିଙ୍କ ବିଷୟରେ, ଯିଏ ଅନେକ ଇଚ୍ଛା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିର ମୂଳ ସ୍ରୋତ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଓ ସର୍ବଶେଷ ଭାବରେ ରହିଛି; ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଏହା ଛଅ ଅଙ୍ଗରେ ବିକାଶ ପାଏ। ଉପାସକ ଜଣେ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ଯେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଆଧାରରେ ସୁନାର ମଣ୍ଡପ ଭିତରେ ଅଛିଥିବା କଳ୍ପବୃକ୍ଷର ମୂଳରେ ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ସେଠାରେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଦ୍ମରେ ବସିଛନ୍ତି ଏକ ଦେବତା, ଯିଏ ନୀଳ ନୀଳମାଣି ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ବାମ ଜଂଘା ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେବା କରୁଛନ୍ତି। କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଥା, ଉପାସକ ଜଣେ 'ସ୍ମର' ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଜୟପ୍ରଦ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରନ୍ତି। ଏଠି ରାମଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଏ, ତାଙ୍କ ନାମର ଶେଷରେ 'ଙେ' ଅକ୍ଷର ଓ ଧ୍ରୁବାଦି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅକ୍ଷର ଯୋଗ ହୋଇଛି। ପୁରୋହିତ ଏହି ଛଅ ଅକ୍ଷର ବିଶିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦଶାକ୍ଷରୀ ମହାମନ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁଣବତୀ; ଏହାର ଋଷି 'ସ୍ୱରାଟ୍'। 'ସ୍ୱହା' ଶକ୍ତି ଭାବେ ଏବଂ ଇଚ୍ଛାରେ, ଛଅ ଅଙ୍ଗକୁ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ରର ଦଶ ଅକ୍ଷର ନାଭି, ପାଦ, ଘୁଁଡ଼ି, ଓ ପାୟଁରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ମଣ୍ଡାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଛତା ଓ ଦ୍ୱାର ଥିବା ମଣ୍ଡପରେ, ରାକ୍ଷସ, ବନରାଜି ଏବଂ ଦେବତା ଶୁଭ ଓ ଭାବ୍ୟ ମାନ୍ୟ ରୂପେ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ବସିଛନ୍ତି। ରାମଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସୀତା ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଅଧିକ ଶୋଭିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, ପୁରୋହିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ରାମଙ୍କୁ 'ଙେ' ଅକ୍ଷର ଶେଷରେ, ହାତରେ ଧନୁଷ ଧରି, 'ଙୈ' ଅକ୍ଷର ସହିତ ଦେଖାଯାଏ; ସୀତା ଅଗ୍ନି ପରି ଶୋଭାମାନ। ଛନ୍ଦ ଓ ଦେବତା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି; ରାମ ରାକ୍ଷସ ନାଶକ। ଅକ୍ଷର ବିନ୍ୟାସ, ଧ୍ୟାନ, ପୂର୍ବକ୍ରିୟା, ପୂଜା ଇତ୍ୟାଦି କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ। 'ତାର', 'ନମୋ ଭଗବତେ', 'ରାମ' ଶେଷରେ ଓ 'ଚନ୍ଦ୍ରଭଦ୍ରକ' ଅକ୍ଷର ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ରାମଙ୍କ ନାମ ଦୁଇ ପ୍ରକାର: 'ଶ୍ରୀ' ଓ 'ଜୟ' ଅଗ୍ରଭାଗରେ। ଏଠି ଛନ୍ଦ 'ଦେବତା' ଭାବେ ଘୋଷିତ; ରାମ ଅପାର ପାପ ନାଶକ। ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ପରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଅଷ୍ଟାଦଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ହୃଦୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। 'ତାର' ବୀଜ, 'ନମଃ' ଶକ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ରନୟନ, ସମୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ଛଅଭୁଜ ରୂପ ରହିଛି। ଢୋଳ, ମୃଦଙ୍ଗ, ଶଂଖ, ତୁରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଚାରିପାଖରେ ଗଞ୍ଜୁଛି। ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କସ୍ତୂରୀ, କପୂର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦେବଙ୍ଗନା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ନିର୍ମଳ କଣ୍ଠରେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି। ସଉମିତ୍ରି ଓ ସୀତା ସହିତ, ଝଟାମୁକୁଟ ଧାରି ରାମ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି। ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ତିନି ଲୋକରକ୍ଷା କରି ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବବତ୍ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଘୃତ ଓ ପାୟସ ଅର୍ପଣ କରି। ରାମଙ୍କ 'ହନ' ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ଶେଷରେ, ଶେଷ ଅଂଶ ବର୍ଜ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ପ୍ରିୟ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷି 'ଅନୁଷ୍ଟୁଭ୍' ଛନ୍ଦ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବବତ୍ ମନ୍ତ୍ରଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅକ୍ଷରକୁ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। 'ତାର', ନିଜ ବୀଜ, 'କମଳା', ଓ 'ରାମଭଦ୍ର' ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। 'ଦଶମୁଖ ନାଶକ' ଶବ୍ଦର ପରେ 'ମୋତେ ରକ୍ଷ କର, ଦିଅ' ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବୀଜ ବିହୀନ ବତିସ ଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଫଳଦାୟକ। ଏଠି ଦେବତା ରାମଭଦ୍ର, ବୀଜ ନିଜର, ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦିରା। ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ମନ୍ତ୍ର ଅକ୍ଷରକୁ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବରେ ରଖିବା ଉଚିତ। କ୍ରମକ୍ରମେ ମୁଁହ, ଦୁଇ କୋହାଣି, ଛାତି, ହୃଦୟ ଓ ନାଭିରେ ଅକ୍ଷର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବବତ୍ ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସେଠି କରିବା ଉଚିତ।