ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମହାମନ୍ତ୍ର ଉପାସନାକାରୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲେ, ସେଠାରେ କିଛି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଭୟାନକ ନାମ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା—ସୁଘୋରକ, ସୁହନୁ, ବିଶ୍ୱକ, ଯିଏ ରାକ୍ଷସମାନେ ଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରିଥାଏ; ମେଘବର୍ଣ୍ଣ, କୁଭଘକର୍ଣ୍ଣ, କୃତାନ୍ତ ଓ ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ବୀ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ; ବିଘ୍ନକ୍ଷମ, ମହାସେନ ଓ ତେତିଶିଏ ସିଂହ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଦେବନାମ ଓ ମନ୍ତ୍ରର ଉଚ୍ଚାରଣ ସଫଳ ହେଲେ, ଉପାସକ ନିଜର ସମସ୍ତ ଇଛା ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଭୃଗୁଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଜଳ ଓ ପଦ୍ମାସନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଗଦାଧାରୀ, ସାଗରସ୍ୟ ନୃସିଂହ, ଭୟଙ୍କର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଆକୃତି ଏଠି ପ୍ରକଟିତ ହୁଏ। ଏହି ଚବିଶି ଅକ୍ଷରର ନୃହରି ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ରାଜ୍ୟ ଦାନ କରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉପାସନାର ମୁଖ୍ୟ ସାଧନ। ଏଠି ଦେବତା ନୃହରି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଇଛିତ ଫଳ ଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଉପାସନାରେ ଚାରି ବେଦ, ଷଡ୍ବସୁ, ଏବଂ ଯୁଗର ଷଡଅକ୍ଷର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବା ଦରକାର। ମୁଁହ, ବାହୁ, ପାଦ, ସଂଧି, ନାଭି ଓ ହୃଦୟର ଶିର୍ଷରେ ପ୍ରଣବ ସହିତ ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର। ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ପାଦଯୁଗଳର ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମସ୍ତ ସଂଧି, ମୂଳ ଓ ଶିର୍ଷରେ, ମୁଣ୍ଡ, କପାଳ, ଭୂରୁମଧ୍ୟ, ଚକ୍ଷୁ ଓ କର୍ଣ୍ଣରେ, କଣ୍ଠ, ନାସା, ବାହୁ, ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ନାଭି ଅଞ୍ଚଳରେ, ଗୁଟି, ପାଦ, ଆଙ୍ଗୁଠି, ସମସ୍ତ ସଂଧି ଓ ରୋମକୁପରେ ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପାଦ, ଗୁଟି, ଘୁଂଡି, କଟି, ନାଭି, ହୃଦୟ, କର୍ଣ୍ଣ, ମୁଁହ, ନାସିକା, ଚକ୍ଷୁ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିନ୍ୟାସ ହେବା ଦରକାର। ପୁଣି, ମୁଁହ, ହୃଦୟ, ନାଭି ଓ ପାଦରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। "ଉଗ୍ର" ଆଦି ଶବ୍ଦ ଯେଉଁଠାରେ "ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ" ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ, ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ହୃଦୟ, ନାଭି, କଟି ଓ ପାଦ ଯାଏଁ ନବଖଣ୍ଡରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର। "ନୃସିଂହ" ଆଦି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବ ଭଳି ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେହର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନୁସାରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର। ହୃଦୟରୁ ଭୂରୁ ଶିର୍ଷ ଯାଏଁ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଏହି ନାମ ବିନ୍ୟାସ କରିବାକୁ "ହରି ବିନ୍ୟାସ" ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ବିନ୍ୟାସ କ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଉପାସକ ନୃହରିଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ନଖର ଟିପ୍ରେ ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜିତ, ଅଗ୍ନିମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ଦାନବନାୟକଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ନୃସିଂହ ଆମକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ—ଭୂମି, ଜଳ କିମ୍ବା ଆକାଶ, ସବୁଠି। ଏହି ଉପାସନା କ୍ରମରେ, ଉପାସକ ନିଜର ଠୁଣ୍ଠି ଓ ଛାତିକୁ ଘୁଣ୍ଡି ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ମୁଁହକୁ ବଡ଼ କରି ଜିହ୍ବା ଚାଟିବା ଭାବ କରିବା ଦରକାର। ବାମ ହାତର କାନ୍ଚି, ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ମଧ୍ୟମାଙ୍ଗୁଠିକୁ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧିବା ଏବଂ ଦୁଇ ହାତର କାନ୍ଚି ଅଙ୍ଗୁଠିକୁ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଦବାଇବା ଦରକାର। ହାତକୁ ତଳକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଏହି ମୁଦ୍ରା ନାଭି ଅଞ୍ଚଳରେ ରଖିବା, ପୁଣି ହାତକୁ ଉପରକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ମଧ୍ୟମାଙ୍ଗୁଠିକୁ ମୂଳରେ ଯୋଡ଼ିବା, ତାପରେ ତରଜନି ତଳେ ରଖି ଅଙ୍ଗୁଠି ତା'ପରେ ରଖିବା, ଏପରି ଚକ୍ରମୁଦ୍ରା ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ଏହି ନୃସିଂହ ମୁଦ୍ରାମାନେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅନୁମୋଦିତ। ଏହା ପରେ ଉପାସକ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା ଏବଂ ପୂର୍ବମୁଖୀ ଆସନରେ ବିଦିପୂର୍ବକ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ବିଷଧାରୀ ଜନ୍ତୁ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ମୁଖମାନେ ଦିଗ୍ରେ, ଲୋକପାଳଙ୍କର ବାହାରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର। ଶାନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶାନ୍ତ ରୂପ ଓ ଉଗ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଗ୍ର ରୂପ ସ୍ମରଣ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଶେଷରେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ ଦେହର ଭକ୍ଷଣ ଦୃଶ୍ୟ ଉପାସନାରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ନୃସିଂହ ଉପାସନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।