ଏକ ଭକ୍ତ ଯଦି ଗାଣପତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହ ଯୋଗ କରି, ଦୁଧ ଉପବାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରେ, ତେବେ ସେ ଅପାର ଫଳ ପାଇଥାଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ବାଣୀର ବୀଜାକ୍ଷର ସହ ଯୋଡ଼ି, ଛଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ଗୁଞ୍ଚୀ ମୂଳର ଅର୍ଧ ଆଙ୍ଗୁଠି ଲମ୍ବା ଟୁକୁଡ଼ା ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଶନିବାର ଦିନ, ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷକୁ ହାତ ଲାଗି, ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତରେ ପଚିଶ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପାଣି ପିଇବା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକ କଳଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ଶୁଦ୍ଧ ପାଣି ଭରିବା ଦରକାର। ଚନ୍ଦ୍ର ଅଥବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଉପବାସ ରହି ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଆଠ ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଉପାୟରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଜଣେ ଭକ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବୁଦ୍ଧି, କବିତ୍ୱ ଶକ୍ତି ଓ ଶିକ୍ଷାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦକ୍ଷତା ଅର୍ଜନ କରିଥାଏ। ଏହି ନାରାୟଣ ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ‘ନାରାୟଣ’ ଶବ୍ଦର ପରେ ‘ବିଦ୍ମହେ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ‘ପ୍ରଚୋବର୍ଣ୍ଣାନ୍’ ଅକ୍ଷରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରୁଥିବା ବିଷ୍ଣୁ ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯିବ। ହୃଦୟରେ ‘ତାର’ ବୋଲି ଯେଉଁ ବୀଜାକ୍ଷରକୁ କହାଯାଏ, ସେହି ବୀଜାକ୍ଷର ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। ନାରୀ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ‘ବିତାର’, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ତାର ବାସ୍ତବ ମନ୍ତ୍ର ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏଠାରେ ଦେବତା ବାସୁଦେବ, ବୀଜ ହେଉଛି ମନ୍ତ୍ର, ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଧ୍ରୁବା, ଓ ହୃଦୟ ହେଉଛି ଏହାର ଆସନ। ମୁଣ୍ଡ, କପାଳ, ଦୃଷ୍ଟି, ମୁଖ, କଣ୍ଠ, ବାହୁ ଓ ପୁନର୍ବାର ହୃଦୟରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ‘ସୃଷ୍ଟି ନ୍ୟାସ’ କୁହାଯାଏ। ପାଦ ଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁକ୍ରମରେ ଏହାକୁ ‘ଲୟ ନ୍ୟାସ’ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଏଠାରେ ବୀଜ, ପ୍ରାଣ, ମନ, ହୃଦୟର କମଳ, ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳର ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ସଂକର୍ଷଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଉନ୍ନତିକ୍ରମରେ ଧ୍ୟାନ କରାଯିବ। ମୂଳାକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ହୃଦୟ, ତାପରେ ପରମ ଓ ଅନ୍ତର୍ମନର ଆତ୍ମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ନ୍ୟାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଏଠି ଆଗରୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଧ୍ୟାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ, ଏବଂ ମନସ୍ତିତିକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର। ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଆସନରେ ବସି, ଉପାଧ୍ୟାୟ ମୂଳ ଆକୃତିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦେବତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବେ। ପ୍ରଥମେ ଅଙ୍ଗପୂଜା, ପରେ ବାସୁଦେବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କ୍ରମିକ ଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ତୃତୀୟ ବୃତ୍ତରେ ବାରଟି ଆକୃତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ପୂଜା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏପରି ଭାବେ, ପାଞ୍ଚଟି ବୃତ୍ତରେ ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚତୁର୍ବିଧ ରୂପ—ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭାବରେ—ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ: ଶ୍ରୀକର, ହୃଷୀକେଶ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଚତୁର୍ଥ ରୂପ। ଏଠିରେ ମନ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନିର ଅନ୍ତ, ଅଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏଠାରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାମ, ବୀଜ ଓ ଶକ୍ତି ସହ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ କରି, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରାଯିବ। ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଦ୍ମଧାରୀ, ପିତାମ୍ବର ପରିଧାନ କରିଥିବା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ମୁକ୍ତାମାଳାର ସଜା ମଣ୍ଡପରେ, ଶାନ୍ତ ଆତ୍ମ-ନିଗ୍ରହରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରତ୍ନମଞ୍ଚରେ ବସିଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ଏହି ଭାବେ ନବ ଲକ୍ଷ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ତାହାର ଦଶମାଂଶ ହୋମ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଅପାର ଶ୍ରୀ ଓ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ। ଶେଷରେ ‘ଉତ୍ତିଷ୍ଠ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ଶ୍ରୀ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ହରିଙ୍କୁ ‘ଶ୍ରୀକର’ ଭାବରେ ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଆଭିଲାଷିତ ଫଳ ଦିଆଯାଏ। ମୁଣ୍ଡର କେତୁ ଦ୍ୱିତୀୟତାକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, କବଚ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦ ଦୁଇଁଟିକୁ ଦୂର କରେ। ମୁଣ୍ଡ, ଦୃଷ୍ଟି, କଣ୍ଠ, ହୃଦୟ ଓ ନାଭି ଅଞ୍ଚଳରେ ପୁରୁଷସୂକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାସ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।