ଏକ ସମୟର କଥା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆତ୍ମା ଓ ମେଷ ଚାଳକ ଭଗବାନ ଅଙ୍ଗାରକଙ୍କୁ ଜନ, ଧନ ଓ କୀର୍ତ୍ତିର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଥିଲା। ଏଠି, ଜଣେ ଭକ୍ତ ନିଜ ସମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ପାଇଲେ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ପରେ, ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହାର ଅଂଶ ଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହାପରେ, ସୋନା ଓ ତିଳ ମିଶାଇ ଏକ ବିଶେଷ ତୟାରି କରି, ଏକ ଶତ ପଞ୍ଚାଶି (୧୫୦) ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ନିୟମ ଦିଆଯାଇଛି। ପୁତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଇଥିବା କୁମ୍ଭର ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଋଣ ମୁକ୍ତି ଓ ଧନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କ୍ରିୟା ନିଷ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଅଙ୍ଗାରକଙ୍କ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ମନ୍ତ୍ରର ଶେଷରେ 'ଧୀମହି' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶକ୍ତିଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ପଠିବାକୁ କୁହାଯାଉଛି। ଏହି ଭୌମ ଗାୟତ୍ରୀ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରେ, ସେଉଁଠି ଏହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶେଷରେ 'ଫ' ରହିଛି, ଯାହା 'କର୍ଣ୍ଣ' ଓ 'ଇନ୍ଦୁ' ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗିତ; ବୁଧ ମନ୍ତ୍ରର ଶେଷରେ 'ହ' ଅଛି। ଏହାର ଛନ୍ଦ ପଙ୍କ୍ତି, ଦେବତା ବୁଧ, ଯିଏ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଭକ୍ତିର ସହିତ ପିତାମହ ବୁଧଙ୍କୁ, ପୀତାମ୍ବର ପରିଧାନ କରିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ, ଶିରୋବନ୍ଦନ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗ, ମାତୃକା, ଦିଶା, ଦିଗ୍ପାଳ, ଅସ୍ତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା; ଏବେ ଗୁରୁଙ୍କ ପୂଜା ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଏଠି, ବସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ଋଷିଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ନମସ୍କାର କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଶକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଦୀର୍ଘାଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ। ପୀତପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଅନୁଳେପିତ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଲକ୍ଷ ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାହାର ଦଶମାଂଶ ଘୃତ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ହବିସ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ହେଲେ, ଅଭିଲଷିତ ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ। ବିପଦ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପିପଳ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ହବିସ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହିପରି ଉପାୟରେ ଦୁଇ ହଜାର ବସ୍ତ୍ର ଓ ପୃଥିବୀ ଲାଭ ହୁଏ। "ଶୁକ୍ର, ମୋତେ ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ"—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି 'ଠ' ଦ୍ୱାରା ଶେଷ ଓ 'ଧ୍ରୁବ' ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଦାଇତ୍ୟଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା, ବୀଜ ଦେବତା, 'ଧ୍ରୁବ' ଶକ୍ତି ଓ 'ବସୁପ୍ରିୟା' ଧନକୁ ପ୍ରିୟ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଉଛି। ଶୁକ୍ର ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ର, ଅନୁଳେପନ, ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି, ହସ୍ତେ ଧନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦଶ ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାହାର ଦଶମାଂଶ ଘୃତ ସହିତ ହବିସ ଦେବା ଉଚିତ। ଭୃଗୁବାର (ଶୁକ୍ରବାର) ଦିନ ଶ୍ୱେତ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ସଦା ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ; ଯାହାକୁ ତାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କେବଳ ଭକ୍ତ ଶିଷ୍ୟ କିମ୍ବା ନିଜ ପୁଅକୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏପରି ଏହି ଉପାୟ ଲାଭ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅଭିଲାଷିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସିଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଜାଣି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର କ୍ଷମତା ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଆଠ ଅକ୍ଷରରୁ ଗଠିତ, ତାହାର ଋଷି ନାରାୟଣ। ବୀଜ 'ଓଁ', ଶକ୍ତି 'ୟମ', ଏବଂ ଏହା ସମସ୍ତ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ। ବୀରମାନେ ପାଇଁ ଶିରୋଭୂଷଣ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ କବଚ ଉପଯୋଗୀ। ଏହିପରି, ଛଅ ଅକ୍ଷରରୁ ଗଠିତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ପୁନି, ସୁଦର୍ଶନ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିଗବନ୍ଧନ କରିବା ଉଚିତ। ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର 'ଅସ୍ତ୍ରାୟଫଟ୍' ଏବଂ ଏହି ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ମୂଳ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଶରୀରର ମୂଳ, ହୃଦୟ, ମୁଖ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ କଣ୍ଠ, ନାଭି, ହୃଦୟ, ଅଂଶ, ପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ନିୟମ ଓ ଉପାୟ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଭକ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିଜ ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ କରିପାରିବେ।