ପ୍ରାଚୀନ କଥାନୁସାରେ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ, ଜଳରେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହରେ ପୁଷ୍ଟ, ଏକ ଅନ୍ତିମ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି, ଯାହା ହୃଦୟରେ ଥିବା ସୋମଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଛନ୍ଦ ପଙ୍କ୍ତି ଓ ଦେବତା ସୋମ ବୋଲି ଘୋଷିତ। ଏହାର ଛଅଟି ଦୀର୍ଘ ଅକ୍ଷର ଓ ନିଜର ବୀଜାକ୍ଷର ସହିତ ଏହି ଛଅ ଅଙ୍ଗର ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ରୀ ସେଇ ଅଭିଷ୍ଟ ପଦ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁକୁତାମାଳା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଲଙ୍କୃତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଉପାସନାରେ, ଦଶମାଂଶ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରାଯିବା ଦରକାର, ସୋମପୂଜାର ଶେଷରେ ପୂଜିତ ଆସନରେ ବସି। ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପଦ୍ମର ରେଣୁରେ ଓ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ପଙ୍କ୍ତିର ପତ୍ରରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ରାତି ନମ୍ର ଓ ଶିତଳ, ପରେ ଆସେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା; ଚନ୍ଦ୍ରର କଳା ହାର ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ। ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତନର ଭାରରେ ଶୋଭିତ, ହାତ ଜୋଡି ପୂଜାରେ ଲଗ୍ନ, ଶୁଭ ଶୋଭା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ପଦ୍ମନେତ୍ର, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁହଁ ଥିବା ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରି ପୂଜିତ କରିବା ଦରକାର। ଏଠାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ବୁଧ, ଶନି, ଦେବଗଣ, ବୃହସ୍ପତି ଓ ରାହୁଙ୍କ ଉପାସନା ହେଉଛି। ସେମାନେ ଲାଲ, ଗୋଧୁଳିଆ, ଧଳା, ନୀଳ, ହଳଦିଆ, ଧୂସର, ଧୂଳିଆ ଓ କଳା ରଙ୍ଗରେ ଅଲଙ୍କୃତ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଦିଗପାଳ, ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ, ଅନ୍ନଭୋଗ ଦମନ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ସମୟରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ପଶ୍ଚିମ ମଣ୍ଡଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଓ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ସଜାଇ, ପ୍ରଥମେ ଆସନ ପୂଜା କରି, ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରିବେ। ଖସି ଦୁଧରେ ଗନ୍ଧ ଦେଇ, ଛୁଇଁ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ। ଏହିପରି ଉପାସନା କଲେ, ସମସ୍ତ ଅଭିଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଦରକାର। ଏହି ବିଧିରେ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉପାସନା କରିଲେ ପୃଥିବୀରେ ଶ୍ରୀ, ସମ୍ପଦ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହାକୁ 'ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷରରେ ଶେଷ ହୁଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ଦ୍ରୁତ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର, ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ମିଳେ। ଏହି ଛଅ ଅକ୍ଷର ହେଉଛି: 'ତା', 'ର', 'ଦୀର୍ଘ', 'ଇନ୍ଦୁ', 'ୟୁଗ', 'ଭ୍ୟୋମ', ଏବଂ ପୁନି 'ଇନ୍ଦୁ'। ଏହି ଛଅ ଅକ୍ଷରର ମହାମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଆଭିଷ୍ଟ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଛଅ ମନ୍ତ୍ରାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା, ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ସନ୍ତାନ ନାହିଁ, ସେ ପୃଥିବୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ୱେଦଜ ପୁତ୍ରକୁ ହାତରେ ଧରି ସ୍ମରଣ କରିବେ। ପବିତ୍ର କୁଷ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରି, ଶୈବ ପୀଠରେ କୁଜଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ମଙ୍ଗଳ, ମାଟିର ପୁତ୍ର, ଋଣନାଶକ ଓ ଧନଦାତା। ସେ ଲୋହିତ, ଲୋହିତାକ୍ଷ, ସାମଗାନ ପାଠକଙ୍କୁ ଦୟାଳୁ। ଅଙ୍ଗାରକ ଯେଉଁ ପୃଥିବୀପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ କରନ୍ତି। ଏପରି ଏକୋଇଶିଟି ପୃଥିବୀପୁତ୍ରଙ୍କ ରୂପ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ସାମର୍ଥ୍ୟଶାଳୀ ହୁଏ। ଏହି ବ୍ରତର ଆରମ୍ଭ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ କିମ୍ବା ବୈଶାଖ ମାସରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ। ଦନ୍ତଧ୍ୟାନ ନିୟମ ଶେଷେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାନୁସାରେ ମୌନବ୍ରତ ରଖିବେ। ସମସ୍ତ ନିବେଦନ, ଖାଦ୍ୟ ଆଦି, ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ। ଲାଲ ଗୋମୟ ଲେପିତ ଭୂମିରେ, ଲାଲ ଆସନରେ ବସିବେ। ମଙ୍ଗଳ ଓ ଅନ୍ୟ ନାମ ନିଜ ଅଙ୍ଗରେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ପୃଥିବୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନାସା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ, କୁଜ ଏବଂ ଭୌମକୁ କପାଳରେ, ଅଙ୍ଗାରକକୁ ଚୂଡ଼ାରେ, ମହୀସୁତକୁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ବୃଷ୍ଟିକର ସଂକେତ ମୁଣ୍ଡରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଶରୀରର ଶେଷ ଅଂଶ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏହି ଚିହ୍ନ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏପରି ନିଜ ଦେହରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ପୃଥିବୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର।