ଏଠି ଏକ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଦିଆଯାଇଛି । ଏଠି ପ୍ରଥମେ କୁହାଯାଉଛି ଯେ, ଏକ ଶତାଅଠ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ପୂଜାର ସମୟରେ ଏକ ପାତ୍ରକୁ ମୁଣ୍ଡର ଉପରେ ଧରିବା ଓ ଏହି ପାତ୍ର ଉପରେ ଏକ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆବୃତ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି । ପୂଜାକାରୀ ଏହି ସମୟରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ । ପରେ ତାଳି ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରି, ପୁଣି ଏକ ଶତାଅଠ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ପ୍ରକାର ପୂଜା କରିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ଖୁସି ହୋଇ, ଅର୍ଥ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ସୁଖ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ଏହି ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦାନ ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରେ । ଏହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଶକ୍ତି, କୀର୍ତ୍ତି, ବିଦ୍ୟା, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଭୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏପରି ଭାବରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ କେବେ କୌଣସି ସଂକଟରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହି ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଆକାଶ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ମନ୍ତ୍ର ରୂପୀ ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ । ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜଳ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଭୃଗୁ ବଂଶ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଛି; ଏହି ଶେଷ ମନ୍ତ୍ର ହୃଦୟସ୍ଥ ସୋମଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ । ଏହାର ଛନ୍ଦ ପଙ୍କ୍ତି ଓ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ସୋମ । ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଛଅଟି ଦୀର୍ଘ ଅକ୍ଷର ଓ ନିଜ ବୀଜାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଷଡଅଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଇଚ୍ଛିତ ପଦ୍ମ ଉପରେ ମୁକ୍ତା ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର । ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଦଶମାଂଶ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବା ଓ ସୋମାନ୍ତେ ପୂଜିତ ଆସନ ଉପରେ ବସିବା ଉଚିତ୍ । ପଦ୍ମର ତନ୍ତୁ ଉପରେ ଅଙ୍ଗପୂଜା, ଓ ପତ୍ର ଉପରେ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି । ରାତି ହେଉଛି ଶୀତଳ; ତା’ପରେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ଚନ୍ଦ୍ରର କଳା, ମାଳା ପରି ଚମକୁଛି । ସମସ୍ତେ ପୂର୍ଣ୍ଣସ୍ତନ ଭାରରେ ଶୋଭିତ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ନମ୍ରତା ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଧାରଣ କରି । ସେମାନେ ପଦ୍ମନୟନୀ, ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ; ଏଭଳି ଶକ୍ତିମାନ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି । ଏହି ପୂଜାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ବୁଧ, ଶନି, ଦେବତାମାନେ, ବୃହସ୍ପତି ଓ ରାହୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ରଙ୍ଗ ହେଉଛି ଲାଲ, ଗୁଲାବି, ସାଫେଦ, ନୀଳ, ହଳଦିଆ, ଧୂସର, ଧୂଳି ଓ କଳା । ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରପାଳ, ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବାହ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବେ । ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ଉପବାସ କରି ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ସମୟରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ପଶ୍ଚିମ ମଣ୍ଡଳରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ରଖି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ପ୍ରଥମେ ଆସନ ପୂଜି, ତା’ପରେ ଶୁଭ ମସ୍କାନ୍ଧ ଦୁଧ ଭରି, ସେଠିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ । ଏହିପରି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ । ଏପରି ନିୟମିତ ଉପାୟ ଅନୁସାରେ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭୂମିରେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ । ଏହି ଜ୍ଞାନମୟ ମନ୍ତ୍ରକୁ "ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ" ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଯାହା ଦୁଇ ଅକ୍ଷରରେ ଶେଷ ହୁଏ । ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ପୁତ୍ର, ପଉତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ମିଳେ । ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି: ତା, ର, ଦୀର୍ଘ ଅକ୍ଷର, ଇନ୍ଦୁ (ଚନ୍ଦ୍ର), ଯୁଗ (ଯୁଗଳ), ବ୍ୟୋମ (ଆକାଶ), ଓ ପୁଣି ଇନ୍ଦୁ (ଚନ୍ଦ୍ର) । ଏହି ଛଅ ଅକ୍ଷରର ମହାମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ଏହି ଛଅ ମନ୍ତ୍ରାକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଜନନୀଙ୍କର ପୁତ୍ର ନାହିଁ, ସେ ଭୂମିପୁତ୍ର ମଙ୍ଗଳଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରସ୍ବେତଜ ପୁତ୍ରକୁ ହାତରେ ଧରି ମନନ କରିବେ । ପବିତ୍ର କୁଷ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା ଓ ଶୈବ ମଞ୍ଚରେ କୁଜଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍ । ମଙ୍ଗଳ ଭୂମିପୁତ୍ର, ଋଣ ମୋଚନ କରନ୍ତି ଓ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି । ସେ ଲୋହିତ, ଲୋହିତାକ୍ଷ, ଯେଉଁମାନେ ସାମ ଗାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୟାଳୁ । ଅଙ୍ଗାରକ ଭୂମିପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରନ୍ତି । ଏପରି ଭୂମିପୁତ୍ରଙ୍କ ଏକୋଇଶି ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ଏହି ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କରି, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଯେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେହିପରି ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ ।