ଗଙ୍ଗା ଜଳର ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ପାପର ଭଣ୍ଡାରୁ ଆମେ ରକ୍ଷିତ ହେଉ। ଏହିପରି, ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯିଏ ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖିଥାଏ ସେ ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇପାରନ୍ତି। ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ କିପରି ଲାଭ କରାଯାଏ? ଯେଉଁମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇପାରିବେ? ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ, ଅମୃତର ଭଣ୍ଡାର ଭାବେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆନନ୍ଦ ହେବାକୁ ଥାନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଜଳର ଏକ ତିଆଁ ଓଣ୍ଟି ସମାନ ହୁଏ। ଏହି ଗଙ୍ଗା ଜଳ, ଏକ ବିଂଶତି ଏକ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବାରକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିଦିଏ। ଏହି ଗଙ୍ଗା ଜଳର ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା, ପାପ କରିଥିବା ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ରକ୍ଷା କର। ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭାରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ତେବେ, ଯେଉଁ ମହାନ ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଲୋକମାନେ ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେମାନେ କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ନିଜ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ମିଶିତ ଜଳ ଛିଟି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଦାନବ ସ୍ୱଭାବ ଦୂର କରି, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ହେଲେ। ସେମାନେ ଏତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଯେପରି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା। ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରି, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଗଲେ। ଏହିପରି ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକମାନେ ଦେଖି, ସେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ। ତାପରେ, ସେ ଧର୍ମର ମୂଳ ଏହି ମହାବାକ୍ୟ କହିଲେ—"ହେ ରାଜା, ତୁମର ଭାଗ୍ୟ ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳିବ।" ଯେଉଁମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୁରୁ ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମକୁ ଯାନ୍ତି। ମନରେ ଶାନ୍ତି ପାଇ, ସେ ଗୁରୁଙ୍କର କଥା ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେ ତୁରନ୍ତି କାଶୀକୁ ଗଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ମିତ୍ରସାହା ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ। ଏଭଳି ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କଲେ। ଵଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତାନ ପାଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଗଙ୍ଗାକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଶୁଣନ୍ତି, ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ବା ପାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ—ଏହି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ମୁକ୍ତି ପାଇ, ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାନ୍ତି—ଏହିଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଯଦି ମୋତେ ଯୋଗ୍ୟ ଭାବିବ, ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହ, ଭାଇ। ଯାହା ଶୁଣିଲେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ସେ କଥା କୁହ। ଦକ୍ଷଙ୍କର ଝିଅମାନେ ଦିତି ଓ ଅଦିତି ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧୀ ଥିଲେ, ପ୍ରତିଏକ ଜିତିବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ। ଦିତିଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଦୈତ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ ବିରୋଚନ। ସେ ଦୈତ୍ୟ ସେନାପତି ହେଲେ। ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଜିତି, ସେ ଦେବଲୋକ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଭାଗରେ ପାଞ୍ଚଶେ ହାତୀ ରଖିଥିଲେ; ସେନାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ବିବରଣା ଦରକାର ନାହିଁ, ସେ ସେନା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲା। ବାଣ, ବଲିଙ୍କର ଶତ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ପିତା ସମାନ ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଥିଲେ।