ଏଠି ଏକ ପବିତ୍ର କ୍ରମ ଅନୁସାରେ, ଉପାସନାର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଉପାସକ ଆଦିରେ ‘ଓଁ, ସୋମ ଚକ୍ରକୁ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଷୋଳ ଅଂଶର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଷୋଳ କଳାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଉପାସକ ଗୋମୁଦ୍ରାକୁ ଅମୃତର ଉପମା ଦେଇ, ତା’ପରେ ମାଛ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ଇଛିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ବିଭିନ୍ନ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଏ। ଜ୍ଞାନୀ ଉପାସକ ପ୍ରଥମେ ମହାମୁଦ୍ରା, ତା’ପରେ ଯୋନିମୁଦ୍ରା ଦେଖାନ୍ତି। ଏଠି ଦେବତାଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ମରଣ କରି ପୂଜା କରାଯାଏ। ଶଂଖର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଞ୍ଜଳି ପାତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଏଠି ‘ହୃଁ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଓ ଜ୍ଞାନତତ୍ତ୍ୱକୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଏ। ଉପାସକ ବିଧିଅନୁସାରେ ମଣ୍ଡଳକୁ ପୁଷ୍ପ ଓ ଅକ୍ଷତ ଛିଟି ଦେଇ ସଂସ୍କାର କରନ୍ତି। ଏଠି ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆଚମନ ଓ ମଧୁପର୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଏ। ପାଦ୍ୟ ହେଉଛି ଶ୍ୟାମାକ, ଦୁର୍ବା, ପଦ୍ମ ଓ ବିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତା ମିଶିତ ଜଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ ହେଉଛି ଗନ୍ଧ ଓ ଦୁର୍ବା ସହିତ, ତା’ପରେ ଆଚମନ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଜଳ ଦିଆଯାଏ। ମଧୁପର୍କ ହେଉଛି ମଧୁ, ଘୃତ ଓ ଦଧି ମିଶିତ ଦ୍ରବ୍ୟ। ଶଂକର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଶଂଖପାତ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଆସନଶକ୍ତିମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଲାଲ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଥିବା ଓ ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା ଧାରଣ କରିଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରାଯିବ। ବିଧିଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଘରେ ଶୁଭ ଭାବେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପ୍ରତିଦିନ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତି ଅସ୍ପଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଦୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାହାକୁ କେବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୂଳ ଧ୍ୟାନରେ ଦେବତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶାଳଗ୍ରାମରେ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମୟରେ, ଆବାହନ ଓ ବିଦାୟ ଦୁହିଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଉପାସକ ଗଛି ପୁଷ୍ପ ନେଇ ଧ୍ୟାନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଅରଣ୍ୟରେ ହବିଷ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ସେପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି। ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୀପ ପରି ଏହି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବିରାଜିତ ମହାପୁରୁଷ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଇଥିବା ଏହି ପରମ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ହେବା ପାଇଁ ବିନୟ ପୂର୍ବକ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ। ଯଦି କିଛି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାଏ, ତଥାପି ଦେବତା ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରୁହନ୍ତୁ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବିଗ୍ରହରେ ଥାଇ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଚୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୀଘ୍ର ଆବୃତ ହେଇଯିବେ। ସେହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆଗମନ ଅର୍ପଣ କରି, ପୁନଃ ପୁନଃ ଅଭିବାଦନ କରାଯାଏ। ଦେବତାଙ୍କ ଆଗମନ ହେଉଛି ଦୀନିକ ଶୁଭ ଘଟଣା। ପଦ୍ମଯୋନି ପରମେଶ୍ୱର ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ପାଦ୍ୟ ଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ସେମାନଙ୍କ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଆଚମନ ଜଳ ଅର୍ପିତ ହୁଏ। ତିନିପ୍ରକାର ତାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଆଯାଏ। ମଧୁପର୍କ ମଧୁ, ଘୃତ ଓ ଦଧି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ପୁନଃ ଏକବାରି ଆଚମନ ଜଳ ଦିଆଯାଏ। ସମସ୍ତ ଜଗତର ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନେହ ଦିଆଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ହଜାର କିମ୍ବା ଶତ, ଯେପରି ହେଉ, ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ମନୁମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ। ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚିରଞ୍ଜୀବ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ଆବରଣ ଓ ଉତ୍ତରୀୟ ବସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ। ଏହିପରି, ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଦେଶିତ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଦେବପୂଜା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉଦ୍ଘୋଷିତ ହୁଏ।