ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିମାନ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି । ଭୁଜଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ରେବତୀ ଅଛନ୍ତି, ପିନାକୀଙ୍କ ସହ ମାଧବୀ ଅଛନ୍ତି । ଶ୍ୱେତୋରସ୍କଙ୍କ ସହ ବିଦାରିଣୀ ଏବଂ ଭୃଗୁଙ୍କ ସହ ସହଜା ଅଛନ୍ତି । ସଂବର୍ତ୍ତକରେ ମହାମାୟାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠମାତୃକା ଭାବେ କହାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ଋଷି ହେଲେ ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଛନ୍ଦ ହେଉଛି ଗାୟତ୍ରୀ । ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ମଧ୍ୟରେ ହଲ୍ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକୁ ବୀଜ ଭାବେ ଓ ସ୍ୱରଗୁଡ଼ିକୁ ଶକ୍ତି ଭାବେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ଦେହ ବନ୍ଧୂକ ଫୁଲ ଓ ସୁନା ରଙ୍ଗର, ତାଙ୍କର ଏକ ଚମତ୍କାର ଚକ୍ଷୁ, ଅଙ୍କୁଶ ଓ ପାଶ ଅଛି । ଏପରି ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଚତୁର୍ଥ ଭାଗକୁ ହୃଦୟର ଶେଷ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ଏଠାରେ ଭିଘ୍ନେଶଙ୍କ ସହ ଲଜ୍ଜା, ଭିଘ୍ନରାଜଙ୍କ ସହ ଶ୍ରୀ, ଭିଘ୍ନକୃତଙ୍କ ସହ ମଙ୍ଗଳ, ଭିଘ୍ନହର୍ତାଙ୍କ ସହ ସରସ୍ୱତୀ ଅଛନ୍ତି । ଦ୍ୱିଦନ୍ତ ତେଜସ୍ୱିନୀଙ୍କ ସହ, ଗଜବକ୍ରକା କାମିନୀଙ୍କ ସହ ଅଛନ୍ତି । ଦୀର୍ଘଜିହ୍ୱା ପାର୍ବ୍ବତୀଙ୍କ ସହ, ଜ୍ୱାଲିନୀ ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣକଙ୍କ ସହ ଅଛନ୍ତି । ଗଜେନ୍ଦ୍ର କାମରୂପିଣୀଙ୍କ ସହ, ଶୂର୍ପକର୍ଣ୍ଣ ଓମାଙ୍କ ସହ ଅଛନ୍ତି । ମହାନନ୍ଦା ଭିଘ୍ନେଶୀଙ୍କ ସହ ଏବଂ ଚତୁର୍ମୁଖ ଦେହ ରୂପେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ । ଡୁମୁଖ ଭୂତିଙ୍କ ସହ, ସୁମୁଖ ଭୌତିକୀଙ୍କ ସହ ଅଛନ୍ତି । ଦ୍ୱିଜିହ୍ୱା ମହିଷୀଙ୍କ ସହ ଏବଂ ଜଭୀଙ୍କୁ ଶୂର ଭାବେ କୁହାଯାଏ । ଅନୁଗ୍ରହକର୍ତ୍ତା ଲଜ୍ଜାଙ୍କ ସହ, ବାମଦେବଙ୍କ ଅଂଶ ଏବଂ ଦୀର୍ଘନାସିକା ଅଛନ୍ତି । ସେନାପତି ରାତି ସହ, କାମାନ୍ଧ ଓ ଗ୍ରାମପତି ସହ ଅଛନ୍ତି । ମଦୋନ୍ମତ ବାହକ ଚଞ୍ଚଳତା, ଜଟା ଓ ତେଜସ୍ୱିତା ସହିତ ଅଛନ୍ତି । ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ଶିବ, ଶ୍ରୀ ଓ ବୃଷଧ୍ୱଜ ସହ ଏକତ୍ରିତ । ମେଘନାଦ ବଡ଼ ଶ୍ରୀ, ବ୍ୟାପକ ଓ କାଳରାତ୍ରୀ ସହ ଅଛନ୍ତି । ଏପରି ଭାବେ ଗଣେଶଙ୍କ ମାତୃମଣ୍ଡଳକୁ ଋଷିମାନେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ କରିଛନ୍ତି । ଛଅ ଦୀର୍ଘ ଅକ୍ଷରର ବୀଜ ସହ ଅଙ୍ଗଗଠନ କରି ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ । ଜନନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଓ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଶାନ୍ତି, ସ୍ଥିତି, ଜ୍ଞାନ, ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ, ସୂକ୍ଷ୍ମତା, ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମତା, ଜ୍ଞାନାମୃତ, ପୋଷଣ, ସ୍ମୃତି, ବୁଦ୍ଧି, ତେଜ, ଶ୍ରୀ, ଦୃଢତା, ସ୍ଥିରତା, କାମ, ଅନୁଗ୍ରହ, ଆନନ୍ଦ, ପ୍ରେମ, ଭୋକ, କ୍ରୋଧ, କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଏହିପରି ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ କରାଯାଇଛି । ଏହିପରି ଅଂଶମାତୃକାଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି, ଭକ୍ତମାନେ ଏହିଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏଠାରେ ଛନ୍ଦ ହେଉଛି ଗାୟତ୍ରୀ ଏବଂ ଦେବୀ ଶାରଦା । ତିନି ଚକ୍ଷୁ, କମଳ, ଚକ୍ର ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । 'ତ' ଅକ୍ଷର ଆରମ୍ଭରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଶେଷ ଅଂଶ ସହ ଦେବୀଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ହୃଦୟ ଆଦି ଚତୁର୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଅକ୍ଷରକୁ ଯୋଡ଼ି ନିୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏପରି ଧ୍ୟାନ କରି, ଚୟିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ସହ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ଦେହରେ ଛଅ ଅଙ୍ଗକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରି, ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ । ଏବେ, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ତ୍ରିକୋଣ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଭୁଜ ଚିତ୍ରିତ କରି, ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିମଣ୍ଡଳ କିମ୍ବା ପାତ୍ର ରଖି, ଭଲଭାବେ ପରିଷ୍କାର କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ । 'କ୍ଲିଂ' ଅକ୍ଷର ଓ ଅନୁକ୍ରମିତ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ଜଳକୁ ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଅମୃତ ଭଳି କରି, ଏଉପରେ କବଚ ଆବରଣ ଦେଇବାକୁ କୁହାଯାଏ । ଏହାକୁ ସାଧାରଣ ଅର୍ଘ୍ୟ ଭାବେ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ ।