ଏଠି ଏକ ପୂଜାର ବିଧିକ୍ରମ ଏବଂ ତାହାର ଗଭୀର ଅର୍ଥ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଥମେ, ଯଜ୍ଞ ଅର୍ପଣ କରିବା ପରେ, ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏହି ଅର୍ପଣ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏଭଳି ତିନିଥର ଅର୍ପଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା, ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଞ୍ଚଳ ମନରେ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ଏଠି ଅଟ୍ତିଶ ଥର କୁହାଯାଇଛି। ତା’ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମୀକୁ କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ତାରାଚିହ୍ନିତ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ସେଉଁଠି, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ସାନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ରତ୍ନ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ପିତାମ୍ବର ପରିଧାନ କରିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ସେଉଁଠି, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏଭଳି ନିଜ ପ୍ରିୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପରେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉପଚାର କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ବିନତେୟ (ଗରୁଡ଼)ଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇ ‘ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛି’ ବୋଲି ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ବୈଷ୍ଣବ ଉପାସକମାନେ ବିଷ୍ବକ୍ଷେଣ ଓ ଶୈଳେୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ। ପୂଜା ସ୍ଥଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ପାଦ ଧୋଇ ତାହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ତା’ପରେ, ଦ୍ୱାରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ବାମପ୍ରଦେଶରେ, ଏବଂ ଗଣେଶଙ୍କୁ ଡାହାଣପ୍ରଦେଶରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ବାମପାଖରେ ଯମୁନା, ଡାହାଣପାଖରେ ଧାତା, ଏବଂ ପୁନି ବାମପାଖରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଅନୁସୃତ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ। ବୈଷ୍ଣବ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ଶୈବ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ବୃଷଭ ଓ ମହାକାଳ। ସେନ୍ଦୁ, ସ୍ୱନାମା, ଅଘର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ‘ନମଃ’ ଓ ‘ଓଁ’ ରେ ମନ୍ତ୍ରସହିତ ସ୍ମରଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏପରେ, ଦେବ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ବିଘ୍ନକୁ ସାବଧାନ ଭାବେ ଦୂର କରିବା ପରେ, କେଶବଙ୍କୁ ଖ୍ୟାତି ସହିତ, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବେ, ବଳ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁ, ଶାନ୍ତି ସହିତ ମଧୁସୂଦନ, ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଶ୍ରୀଧର, ଆନନ୍ଦ ସହିତ ହୃଷୀକେଶ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ବାସୁଦେବ, ସରସ୍ୱତୀ ସହିତ ସଙ୍କର୍ଷଣ, ଜୟା ସହିତ ଚକ୍ରୀ, ଦୁର୍ଗା ସହିତ ପଛରେ ଗଦୀ, ଚଣ୍ଡା ସହିତ ଶଂଖୀ, ବାଣୀ ସହିତ ହଳୀ, ବିରଜା ସହିତ ପାଶୀ, ବିଶ୍ୱାସ ସହିତ କୁଶୀ, ସ୍ମୃତି ସହିତ ନିନ୍ଦୀ, ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ନର, ବୁଦ୍ଧି ସହିତ କୃଷ୍ଣ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ସହିତ ସତ୍ୟ, ଭୂଧର ସହିତ କ୍ଲେଦିନୀ, ବିଶ୍ୱମୂର୍ତ୍ତି ସହିତ କ୍ଲିନ୍ନା, ସର୍ବଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳି, ତେଜସ୍ୱୀ ହଂସ, ରାତ୍ରି ସହିତ ବରାହ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ମହାର୍ଷି ନାରାୟଣଙ୍କୁ କେଶବ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମାତୃକା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ହରିଙ୍କୁ ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, କମଣ୍ଡଳୁ ଓ ଦର୍ପଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ପରେ, ଶ୍ରୀଫଳ ଲାଗିଥିବା ଅକ୍ଷରରେ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ, ଚର୍ମ, ନାଡ଼ୀ, ମାଂସ, ଚର୍ବି, ଅସ୍ଥି, ମଜ୍ଜା ଓ ଶୁକ୍ର ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ଶରୀର ଅଙ୍ଗରେ— ମୁଣ୍ଡରେ ଗୋଟିଏ, ମୁଁହରେ ଗୋଟିଏ, ଆଖିରେ ଦୁଇଟି, କାନରେ ଦୁଇଟି, ଜିହ୍ୱାର ମୂଳରେ ଗୋଟିଏ, ଗଳାରେ ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷର ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ପାଦରେ ଟ ଓ ଠ, କଟିରେ ପ ଓ ଫ ଅକ୍ଷର ସ୍ଥାପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି ସମସ୍ତ ସାତଟି ତତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ, ହ ଅକ୍ଷର ପ୍ରାଣରେ, ଲ ଅକ୍ଷର ଆତ୍ମାରେ ରହେ। ଏଭଳି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ପେଟ ଓ ଉଜ୍ୱଳ କଣ୍ଠ ସହିତ, ସେ ଅନନ୍ତ ଓ ଅଜର ଅବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ରହନ୍ତି।