ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ଏକ ଭକ୍ତ ମନୋଭାବରେ ନିଶ୍ଚୟ କରିଲେ— “ମୋତେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।” ସେ ଅନୁଭବ କଲେ— “ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ବ୍ରହ୍ମ, ସଂସାରରେ ବନ୍ଧି ନୁହେଁ, ସଦା ମୁକ୍ତ, ଦୁଃଖକୁ ଛୁଆଁନଥିବା ଅଚଳ ସ୍ୱରୂପ।” ଏପରେ, ଶରୀରୀୟ କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଉପାସନା ସମ୍ପାଦନ କରିବା ଦରକାର ବୋଲି ବୁଝିଲେ। ତାପରେ, ଶିଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ଶୁଭ ଆଚରଣର ଚିହ୍ନ କିପରି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଯାଏଁ?” ଗୁରୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ପୃଥିବୀ, ଯାହା ସମୁଦ୍ରକୁ କଟିବନ୍ଧ ଭାବେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ପାହାଡ଼କୁ ସ୍ତନ ଭାବେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଚଳାଚଳ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ଋଷି, ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ଗୁପ୍ତ ଶକ୍ତିମାନେ ବିଦାୟ ହେଉନ୍ତୁ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ତିନିଥର ତାଳି ଦେଇ, ମୁଣ୍ଡକୁ ଚାଦର ଦ୍ୱାରା ଢାକିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ଶୌଚ କରି, ମାଟି ଏବଂ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧି କରିବା ଦରକାର। ହାତରେ ସାତ ଥର ଓ ପାଏ ତିନି ଥର ତିନି ଥର କରି ମାଟି ଲଗେଇବା ଦରକାର। ପରେ ଏକ ଉଦ୍ଭିଦ ନେଇ, ମନୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ: “ଏ ଉଦ୍ଭିଦ, ଆମକୁ ଶ୍ରେୟସ୍, ବୁଦ୍ଧି, ଓ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ।” ଏହି ଉଦ୍ଭିଦ ଗ୍ରହଣ କରି, ଅଭିଲାଷା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକାଗ୍ର ହୋଇ କର୍ମ କରିବା ଦରକାର। ଅଭିଲାଷା ବୀଜ ମନ୍ତ୍ରକୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରି, ଦନ୍ତ ଶୁଧ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଦେବମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇ, ପୂର୍ବ ଅବଶିଷ୍ଟକୁ ହଟାଇବା ଦରକାର। ପାତ୍ରକୁ ଜଳ ଛିଟିଆଇ ଓ ମୂଳ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳାଇବା ଉଚିତ। ଶୁଭ ଗବ୍ୟ ଘୃତର ଦୀପ ଦେଇ ଚାରିପାଖରେ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ଦରକାର। ଏହିପରି ନୀରାଜନ କରି, ନିଜ ଇଷ୍ଟଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ନମସ୍କାର କରି, ସ୍ନାନ ସାମଗ୍ରୀ ରଖିବା ଉଚିତ। ପାଦ ଯାଏଁ ଅଙ୍ଗରେ ଆଲେପନ କରି, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଧୋଇବା ଦରକାର। ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ବାମହସ୍ତରେ ନାଭି ପରିମାଣ ମାଟି ନେବା ଉଚିତ। ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ଗଙ୍ଗାମୃତିକା ନେଇ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପୁନଃ ଛିଟିଆଇବା ଦରକାର। ହସ୍ତରେ ଯେଉଁଟି ଅଛି, ତାହାକୁ ଛଉଟି ଅଙ୍ଗରେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଲଗେଇବା ଉଚିତ। ସବୁକିଛିକୁ ଆଭିଲାଷିତ ରୂପେ ଦେଖି, ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର। ଏବେ, ମନ୍ତ୍ରମୟ ପ୍ରଭୁ ଓ ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଜଳକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରର ଅନ୍ତଃଶୁଧ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଶ୍ରୁତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର। ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ପ୍ରାଣାୟାମ ର ଛଅ ଅଙ୍ଗ ସହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି— “ଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ହସ୍ତଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଛୁଅଛ। ସେଇ ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଦିଅ। ଓ ନର୍ମଦା, ସିନ୍ଧୁ, କାଭେରୀ—ଏହି ପାଣିରେ ତୁମେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ। ଏହି ପାଣିକୁ ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଅମୃତ ଭଳି କର, ରକ୍ଷା ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଢାକି ଦିଅ।” ଏଠାରେ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ଚକ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଦରକାର। ଏଠାରେ ଏଗାରଥର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମନସିକ ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ସେଇ ଭୂଦେବୀ—ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଧାର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ତେଜର ଧାମ। ଏହିପରି, ନମନ କରି ସପ୍ତ ଛିଦ୍ର ବନ୍ଦ କରି, କୁମ୍ଭମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ତିନିଥର ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳକୁ ଉଠାଇ ଛିଟିଆଇବା ଦରକାର। ଏଠାରେ, ତନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଚାରି ମନୁଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏହିପରି, “ସମସ୍ତ ଜୀବର ମାତୃ, ଦେବୀୟ ଜଳମାନେ, ମୋତେ ଶୁଧ୍ଧ କର” ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଦରକାର।