ବ୍ରହ୍ମାଜୀ ନାରଦଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ କଥା କହିବାରେ ଆଗକୁ କହିଲେ— "ନାରଦ, କେତେକ ମନ୍ତ୍ର ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ହିଁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେରେ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। କିଛି ମନ୍ତ୍ରକୁ 'ବଧିର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେମାନେ କଷ୍ଟରେ ଅତି ସାନ୍ନା ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହିପରି ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରର 'ଚକ୍ଷୁ' ନାହିଁ, ସେମାନେ ବହୁ ପ୍ରୟାସରେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। 'ହଂସ', 'ଇନ୍ଦୁ', 'ସ', 'ଫ', ବା କବଚ ଯୋଗ କରିଥିବା ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଛି। ମନ୍ତ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ମୁଣ୍ଡରେ ଦୁଇଟି ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ 'ଲ' ଓ 'କ' ନାହିଁ। ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ମିଶି ମନୁଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଅଛି। ଦୁଇ, ତିନି, ଛଅ କିମ୍ବା ଆଠ ଅକ୍ଷର ଥିଲେ ତାହାରୁ ଏକ 'ବିଚ୍ଛେଦ' ଦେଖାଯାଏ। 'ହ' ଅକ୍ଷର ଶକ୍ତି ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନହେଲେ ସେ ଭୟଜନକ ହୁଏ। ଯଦି ମନ୍ତ୍ର ଅପବିତ୍ର ଅଛି, ତେବେ ବହୁ କଷ୍ଟରେ ମାତ୍ର ସିଦ୍ଧି ମିଳେ। ଯଦି ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଚ୍ଛେଦ ଥାଏ, ତେବେ ସେ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। ଯଦି ମନ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସେଉଁଠାରେ ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅସୁବିଧା ଦେଇଥାଏ। କେତେକ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି ଯେଉଁମାନେ ସତର ଅକ୍ଷରର, କିଛି ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଚ୍ଛେଦ ଥିଲେ ଏହାକୁ କ୍ଷୀଣ ମନ୍ତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ, ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଚାରିଟି ବିଚ୍ଛେଦ ଥାଏ। ଏହିପରି, କେତେକ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି ଯେଉଁମାନେ କୋଡ଼ିଏ ଅକ୍ଷରର ଓ ଇଚ୍ଛା ସହିତ ଯୁକ୍ତ। ସପ୍ତ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ରକୁ 'ଶିଶୁ' ବୋଲି, ଅଠ ଅକ୍ଷରରକୁ 'ଯୁବକ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତିରିଶ, ଚଉଷଠି, ଏବଂ ଶତ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଛି। ନଅ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର, 'ତ' ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ, ତିରିଶ ଗୁଣା କୁହାଯାଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶେଷରେ କେତେବେଳେ 'ଶିର', 'କବଚ', 'ଚକ୍ଷୁ', ଓ 'ବିଚ୍ଛେଦ' ଦେଖାଯାଏ। ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ 'ଫଟ୍' ଅକ୍ଷର ଛଅଥର ଦେଖାଯାଏ। ଏକା ଅକ୍ଷରର 'କୂଟ' ମନ୍ତ୍ର ଅଖଣ୍ଡ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଛଅ ଅକ୍ଷର, ବିଜ ନଥିବା, କିମ୍ବା ସାଡ଼େ ସାତ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଅଛି। ଡେଢ଼ି ବିଜ ଓ ତିନି ବିଜ ଯୁକ୍ତ ଏକ ମନ୍ତ୍ର କୋଡ଼ିଏ ଅକ୍ଷରର ହୁଏ। ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷର ଦନ୍ତ୍ୟ ଅଟୁଟ ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଢ଼ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିରେ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭୂଖା ରହିଯାଏ। ଏକ ତେଇଶ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଭିମାନୀ ବୋଲି, ଉଣତିସ ଅକ୍ଷରରକୁ ଅଙ୍ଗହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୂର ଓ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାରେ ନିନ୍ଦିତ। ଏପରି ମନ୍ତ୍ର ଲଜ୍ଜିତ ଓ କୌଣସି କ୍ରିୟା ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ। ପঁଷଟିଏ ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନଅ ଅକ୍ଷରର ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି। ତେର ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଅଛି। ଶତ, ଏକଶେଯିଏ, ଦୁଇଶେଯିଏ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଅକ୍ଷର ଓ ମମତା ଶୂନ୍ୟ, ସେମାନେ ଏପରି ଉପସ୍ଥାପିତ। ଅତ୍ୟଧିକ ଦୀର୍ଘ ମନ୍ତ୍ର ଅଭ୍ୟାସରେ ଅଳସ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ତୋତ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏପରି ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ତ୍ରର ଦୋଷ ଓ ଗୁଣ ନ ଜାଣିକରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଫଳ ନାହିଁ। ଏଠି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି କିପରି ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ମନ୍ତ୍ରକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯିବ। କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ହେଉ, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଉପାୟରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇପାରେ। ଏପରି, ଯେତେବେଳେ ଯୋନିମୁଦ୍ରା ଓ ବନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଆସନ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ତେବେ ମହାସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ। ଏଉଁ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଏଠି ଆଗକୁ ତୁମକୁ କହିବି, ଓ ନାରଦ।