ଏକ ସମୟରେ, ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଓ ତାହାର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଗୁରୁ ଏକ ଅତି ଗଭୀର ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ— କେତେକ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି କ୍ରିୟା ବା ଦୃଷ୍ଟି ବିନା, ବନ୍ଧା, ଅଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାନ୍ତି। କେତେକ ମନ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ସ୍ଥିତିଶୀଳ, ମଦିରାପାନରେ ମତ୍ତ, ପ୍ରମାଦରେ, ବେହୋଶ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଏକ ଶିଶୁ, ଯୁବକ, ପ୍ରୌଢ, ବୃଦ୍ଧ, ଏବଂ ତଳୱାର ବିନା ଅଛନ୍ତି। କିଛି ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ବିନା, କଣ୍ଠ ଦୁର୍ବଳ, ବୀଜ ବିନା, କମ୍ପିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। କେତେକ ଅଙ୍ଗ ବିନା, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧୀ, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୂର, ଲଜ୍ଜିତ ଅଛନ୍ତି। କିଛି ମନ୍ତ୍ର ଅତି ବୃଦ୍ଧ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏହାର ମମତା ନାହିଁ, ଏବଂ ପୁନଃ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ଯେଉଁଠି ଏକତ୍ର, ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ବା ତିନି ଭାଗରେ, ଶବ୍ଦ ସହିତ ଅଛି, ଚାରି ଭାଗ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ଅଛି, ତାହାକୁ ‘ଭାଙ୍ଗିଗଲା’ ମନ୍ତ୍ର ବୋଲି ଡାକାଯାଏ। ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ, ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଦୁର୍ଲଭ ସଫଳତା ଦେଉଥାଏ। ଶକ୍ତି ବିନା ମନ୍ତ୍ର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଫଳ ଦେଉଥାଏ। ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦୂରେ ହୋଇଯାଇଛି, ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଉପାସକଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଫଳ ଦେଉଥାଏ। ‘ବଧିର’ ମନ୍ତ୍ର କଷ୍ଟରେ କମ୍ ଫଳ ଦେଉଥାଏ। ଦୃଷ୍ଟି ବିନା ମନ୍ତ୍ର କଷ୍ଟ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଫଳ ଦେଉନାହିଁ। ‘ହଂସ’, ‘ଇନ୍ଦୁ’, ‘ସ’, ‘ଫ’, ଏବଂ କବଚ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର, ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଶିର ଉପରେ ଯେଉଁଠି ‘ଲ’ ଓ ‘କ’ ନାହିଁ, ମନୁଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରର ଶିର ଉପରେ ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ। ଦୁଇ, ତିନି, ଛଅ ବା ଆଠ ଅକ୍ଷରରୁ ଏକ ଚିର ଦେଖାଯାଏ। ‘ହ’ ଅକ୍ଷର ଶକ୍ତି, ନହେଲେ ମନ୍ତ୍ର ଭୟଙ୍କର ହୁଏ। ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଅଶୁଦ୍ଧ, ଏହାକୁ ଏଭଳି ବୁଝିବା ଦରକାର, ଏହା ଦୁର୍ଲଭ ଶ୍ରମରେ ସଫଳତା ଦେଉଥାଏ। ଚିର ଥିଲେ, ମନ୍ତ୍ର ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ। ଯଦି ମନ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତାହାକୁ ବଦଳିଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଅସ୍ଥିର ଫଳ ଦେଉଥାଏ। ଏକ ଭିଦ୍ୟା ବା ମନ୍ତ୍ର ଏକ ଶତାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷର ରହିପାରେ, ତାହା ସତର ଅକ୍ଷର ଥିବା ଶକ୍ତି ଦେଉଥାଏ। ମଧ୍ୟରେ ଚିର ଥିଲେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ। ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ, ଶିରରେ ଚାରିଟି ଚିର ଦେଖାଯାଏ। ପୁନଃ, ଏକ ଶତାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର, ଇଚ୍ଛା ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ବିବରଣା ଦିଆଯାଏ। ସାତ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ‘ଶିଶୁ-ମନ୍ତ୍ର’ ଏବଂ ଆଠ ଅକ୍ଷରର ଯୁବକ ମନ୍ତ୍ର ହୁଏ। ତିରିଶ, ଚଉଷଠି ଏବଂ ଏକଶ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଅଛି। ନଅ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଯେଉଁଠି ‘ତ’ ଯୋଗ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ତିରିଶ ଭାଗର ମନ୍ତ୍ର ବୋଲାଯାଏ। ଶେଷରେ ଚୂଡା, କବଚ, ଦୃଷ୍ଟି, ଚିର ଦେଖାଯାଏ। ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ, ମଧ୍ୟରେ ‘ଫଟ୍’ ଅକ୍ଷର ଛଅଥର ଦେଖାଯାଏ। ଏକ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ‘କୁଟ’ ବୋଲି ଅଖଣ୍ଡ ମନ୍ତ୍ର ହୁଏ। ଅଠ ଅକ୍ଷର, ବୀଜ ବିନା, ଏକ ଅନ୍ଧା ଭାଗ ସାତ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର, ଏକ ଅନ୍ଧା ଭାଗ ବୀଜ ସହିତ ତିନି ଅକ୍ଷର ମିଶି ଏକଶ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଅଛି। ଦନ୍ତ୍ୟ ଅକ୍ଷର ଥିଲେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅସ୍ଥିର ହୁଏ। ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଭୂକ୍ତ, ଶକ୍ତି ସାଧନା ବିନା ଅଛି। ଏକଶ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଅହଂକାରୀ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ। ଉନତିଶ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ଅଙ୍ଗ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୂର ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାରେ ନିନ୍ଦିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଲଜ୍ଜିତ, କୌଣସି କ୍ରିୟା ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ। ଅଠୁଷଠି ଅକ୍ଷର ଆରମ୍ଭରୁ ନଅ ଅକ୍ଷରର ଆନନ୍ଦ ଯାଏଁ ମନ୍ତ୍ର ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ବିବରଣା ଦିଆଯାଏ। ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ରର ଅବସ୍ଥା, ତାହାର ଶକ୍ତି, ଅଙ୍ଗ, ଚିର, ଶିର, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅକ୍ଷର ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ଫଳ, ସଫଳତା ଓ ଉପଯୋଗ ବୁଝିବା ଦରକାର।