ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଯେ, ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ତତ୍ୱ ଓ ତତ୍ୱଗୁଡ଼ିକର ଅବିନାଶୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ କାରଣ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପାଦିତ ହୁଏ, ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କୃପା ଦେବାରେ ସମର୍ଥ। ଏହି ଶକ୍ତିର ପ୍ରଥମ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଛି ଶବ୍ଦରେ, ଯାହାର ମୂଳ ହେଉଛି ଶାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକ। ଏହା ପରେ ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟା ଶକ୍ତିର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଓ ଅଧମତାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନୁସୂଚୀ ଦେଖାଯାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଶକ୍ତି ଦମିତ ହୁଏ, ଏଠି କ୍ରିୟା ଶକ୍ତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ। ଯେଉଁଠାରେ କ୍ରିୟା ଶକ୍ତି ଦମିତ ହୁଏ, ସେଠି ଜ୍ଞାନ ଶକ୍ତିର ଉତ୍କଳନ ହୁଏ। ଶବ୍ଦ ଓ ବିନ୍ଦୁ ସହିତ ଯାହା ପ୍ରକଟ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଶିବ ତତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତି ନେଇଥାଏ, ଯାହାକୁ ସଦାଖ୍ୟ ପରିଚୟ ଦିଆଯାଏ। ଏହି ତତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ପବିତ୍ର ପଥ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ। ଏହି ପାଞ୍ଚ ତତ୍ୱ ପାଇଁ କୌଣସି କାଳର କ୍ରମ ନାହିଁ। ପ୍ରକୃତରେ ତତ୍ୱ ଏକା ଅଟୁଟ, ଶିବ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଅନେକ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ। ଚେତନା ଓ ପ୍ରକୃତିକୁ କୃପା ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି। ନିଜ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେବାରେ ସେ ସମର୍ଥ। ମୋକ୍ଷ ହେଉଛି ଶିବଙ୍କର ସାର୍ବଜନୀନ ଆକାର, ଯାହା ଚେତନାର ଦାନ। ଏହି କାରଣରୁ ଶମ୍ଭୁ କୃପାଦାତା, ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଅବିନାଶୀ ଭୋଗର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ କୌଣସି ଫଳ କ୍ରିୟା, ଉପାଦାନ ଓ ଉପକରଣ ବିନା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଶିବଙ୍କର ଶକ୍ତି ଚିରନ୍ତନ ଓ ଏକ, ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ବିନା। ନିଜ ସ୍ୱଭାବଦ୍ୱାରା ସେ ମାୟାର ମାତା, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା। ଜ୍ଞାନର ପ୍ରଭୁ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାର କରି ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମାୟାକୁ ବିକ୍ଷୋଭିତ କରନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ ସେ କାଳ ତତ୍ୱକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ଯାହା ନିଜର ଅନେକ ଶକ୍ତିରେ ଗଠିତ। ଏହା ପରେ ମାୟା ଉପଯୋଗ ଶକ୍ତିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ। ତାପରେ ଏହି ଚିରନ୍ତନ ମାୟା, ବିଶ୍ୱର ମହା ମୋହକାରୀ, ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ। ମାୟା ନିଜେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଶୁଦ୍ଧ କରିଥାଏ, ଏବଂ କାଳ ଦ୍ୱାରା ଆବଶ୍ୟକତାରେ ବାଧିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଦେଖାଯିବା ପାଇଁ ମାୟା ପୁନଃ ଜୀବକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପାଦାନ ଦେଖାଏ। କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମାୟାର ଆବରଣକୁ ଭଙ୍ଗ କରି, ଭୋଗ୍ୟକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ କରାଏ। ଭୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ, ଭୋଗ ଓ ଭୋଗକାରୀ—ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପକରଣ ମାୟା ନିଜେ। ସଂକ୍ଷେପରେ, ବୁଦ୍ଧି ଆନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକାର ନେଇ, ବସ୍ତୁର ଆକାର ଧାରଣ କରେ। ବୁଦ୍ଧି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା କ୍ରିୟାମୟ ସ୍ୱଭାବର। ଉପକରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ ଯୋଗ ଓ ଭୋଗର ଆକାଂକ୍ଷାରୁ ଏହା ଏପରି ହୁଏ। ଯଦି କ୍ରିୟାକାରୀତ୍ୱ ଅସ୍ୱୀକୃତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାର 'ଭୋଗକାରୀ' ନାମ ଅନର୍ଥକ। ଜୀବରେ କ୍ରିୟାକାରୀତ୍ୱ ନଥିଲେ, ଉପକରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ। ଏହାର କ୍ରିୟାକାରୀତ୍ୱ ଉପକରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ଭୋଗ ପାଇଁ ଦେହଧାରୀ ଜୀବରେ ପୁନଃ ଭିନ୍ନତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ତତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଜୀବ ଭୋଗକାରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଯେପରି କାଳ ନିଜ ଅନୁଭବ ପାଇଁ ଅପ୍ରକଟକୁ ପ୍ରକଟ କରେ। ଏଠାରେ, ଗୁଣର ଭିନ୍ନତା ଭୂମି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଧାରରେ ନାହିଁ। ଏହି ଅପ୍ରକଟରୁ ତିନିଟି ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ଗୁଣରୁ ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ବସ୍ତୁ ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର କ୍ଷମତା ରଖିଥାଏ। ମହାତତ୍ୱରୁ ଅହଂକାର ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଆରମ୍ଭ କରିବା।