ସମସ୍ତ ସଂଗ୍ରହ ଶେଷରେ କ୍ଷୟକୁ ପାଉଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉନ୍ନତି ଅବସାନରେ ପତନକୁ ନେଇଯାଏ। ଏହି ସଂସାରର ତୃଷ୍ଣାର କେବେ ଶେଷ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସନ୍ତୋଷ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୁଖ। କେବଳ ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ଏହି ସନ୍ତୋଷ ମିଳେ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଏହା ଅବିରତ ରହେନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ବିବେକ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ସ୍ୱଭାବ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ମାନବ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି, କେବଳ ଏକ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତୁକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଆନ୍ତି। ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର। ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରସ, ରୂପ ଏବଂ ଗନ୍ଧରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅନୁଭବ ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ଉଚିତ କଥା କହିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ପ୍ରେମକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ପ୍ରଶଂସା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସକ୍ତ ରହନ୍ତି। ଆତ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଇଚ୍ଛାରହିତ ଭାବରେ ନିଜକୁ ଆସକ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସୁଖ-ଦୁଃଖର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; କ୍ଷମତାଶାଳୀ ଲୋକେ କେବେ ଅବନତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଦେହ ଅଗ୍ରେ ଯେଉଁ ଦେହ ଥିଲା, ସେ ସବୁ ଏହି ଆତ୍ମାର ଅଂଶ। ଅନ୍ୟ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଦଗ୍ଧ ହୁଏ। ଶୁକ୍ର ତୁଣ୍ଡ ମିଳି ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଯେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ପାଚନ ହୁଏ, ଏବଂ ଯାହା ଖାଯାଯାଏ ତାହା ଉପଭୋଗ ହୁଏ। ଗର୍ଭରେ ମୁତ୍ର ଓ ପାଖାନ୍ତି ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ବହିଯାଏ। ଗର୍ଭରେ ଶିଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଆନ୍ତି। ଏହି ଗର୍ଭ ସଂଯୋଗରୁ ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ମିଳେ, ସେଉଁଠି ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଗର୍ଭ ସହ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସପ୍ତମ ମାସରେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଆସେ, ଏହାର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ ମାନବଙ୍କର ନାଭିରୁ ଯୋଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ଧନ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ତଥାପି ଚିକିତ୍ସକ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ ନାହିଁ। ପ୍ରାଣୀମାନେ ରୋଗରେ ଯେପରି ପୀଡ଼ିତ, ମୃଗମାନେ ଶିକାରୀ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ଏହିପରି ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ବୟସରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ମହା ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଅରଣ୍ୟ ପଶୁ ଓ ଦରିଦ୍ରମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଏପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ରୋଗ ଏପରି ଜୀବମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଯେପରି ଏକ କସାଇ ଜନ୍ତୁକୁ ଧରେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରା ଦ୍ୱାରା ମାନବ ଦୃତ ଭାବେ ଭସିଯାନ୍ତି, ଏହି ଭାବେ ଜୀବନ ଚାଲିଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଦେହରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ମାନବ ନିଜ କ୍ଷମତା ଅନୁଯାୟୀ ଚେଷ୍ଟା କରେ, କିନ୍ତୁ ସବୁ ସମୟରେ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ। ଅପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଲାଭର ଆଶାରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସଚେତନ, ଚତୁର, କ୍ରୂର ଓ ସାହସୀ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେବା କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କେହି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। କିଏ ଦୋଳା ଉଠାଇଥାଏ, କିଏ ତାହାରେ ବସିଥାଏ। ଧନ ହାରାଇଥିବା ଲୋକ, ଏବଂ ଶତାଧିକ ପ୍ରକାର ନାରୀମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏହି ଅନ୍ୟ ଏକ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସତ୍ୟ ଦେଖ, ଏଠାରେ ତୁମେ ମୂଢତାରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ। ସବୁକିଛି ଛାଡ଼ି, ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଅବିଚଳ ହୋଇ, ଖୁସି ଓ ଦୁଃଖ ଶୂନ୍ୟ ହୁଅ। ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଏହି ମାନବ ଲୋକକୁ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ସେଉଁଠି ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ, ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଛନ୍ତି।