ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ଜନେ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ବ୍ୟାସପୁତ୍ର, ଆପଣ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି? ମୁଁ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଛି। ଏହି ଅବସର ମୋତେ ବଡ଼ କୃପା ମିଳିଛି। ଏହିଥିରେ, ମୋତେ କିପରି ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବି, ଏହା କୃପାକରି କହନ୍ତୁ। ଲୋଭର ଦୁଃଖ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ, ତ୍ୟାଗର ସୁଖ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ। ଶିଷ୍ଟାଚାର ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ହେଉଛି ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନବ ଧର୍ମ। କେବଳ ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ, କାରଣ ସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖର ହେଉଛି। ମାୟାର ଜାଲରେ ଆବୃତ ହେଇ, ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଣିଷ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେ। ଯେଉଁଠି ଉତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଦୁଇଟି ଶକ୍ତି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ବାଧା ଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଅଟୁଟ ରହିଛି, ତେଣୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର। ଜ୍ଞାନ, ସମ୍ମାନ କିମ୍ବା ଅପମାନ ମଧ୍ୟରେ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ। ନିଜକୁ ଜାଣିବା ହିଁ ପରମ ଜ୍ଞାନ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅର୍ଥରେ ଚଳାଚଳ କରେ। ଆତ୍ମାର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବର ସମ୍ପର୍କରେ, ସେମାନେ ସଙ୍ଗ ଓ ବିୟୋଗରେ ଅଛନ୍ତି। ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ ଓ କଥା ଦେବାକୁ ସଦା ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା ରଖିବା ଦରକାର। ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହୀନତା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୋଷ, ଆଶା ଶୂନ୍ୟତା ଏବଂ ଧୃଢତା ହେଉଛି ଉତ୍ତମ ଗୁଣ। ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କର, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ। ଯେଉଁଠାରେ ଆଶା ନାହିଁ, ସେଉଁଠାରେ ଶୋକ ମିଳେନାହିଁ; ନିଜ ପାଇଁ ଆଶାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ନିରନ୍ତର ତପସ୍ୟା, ନିଜ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସଂଯମ ଦ୍ୱାରା ମୁନି ନିଜକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି। ଗୁଣରେ ଅସକ୍ତ ରହି, ସଦା ଏକାକୀ ଚରଣରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ମୁନି ଯଦିଓ ଦରିଦ୍ର, ବିପରୀତ ଗୁଣରେ ଆନନ୍ଦିତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ଉତ୍ତମ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦେବତ୍ୱ ଲାଭ ହୁଏ, ମିଶ୍ରିତ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମାନବ ଜନ୍ମ ମିଳେ। ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଦୁଃଖରେ ସଦା ପୀଡ଼ିତ ହେବାକୁ ପଡ଼େ। ତୁମେ ଯାହା ହାନିକର ସେଉଁଥିରେ ଲାଭ ଦେଖୁଛ, ଏବଂ ଅନିତ୍ୟକୁ ନିତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବୁଛ। ନିଜ ପୁତ୍ରପଉତି ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିଥିବା ମାୟାର ଅନେକ ଡୋରିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବନ୍ଧା ଅଛ। ଏଠାରେ ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ଦୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପୁତ୍ର, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଘର ଉପରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ଅବନତି ପାଆନ୍ତି। ଦେଖ, କିପରି ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ମାୟାର ଜାଲରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଅସ୍ଥିର, ନିଜର କର୍ମ—ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ—ହିଁ ସତ୍ୟ ସାଥୀ। ତୁମେ କାହିଁକି ଅର୍ଥହୀନ ବଷୟରେ ଲିନ ହୋଇ, ନିଜର ପ୍ରକୃତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରୁଛ? ଏହି ଅନ୍ଧକାରର ସୃଷ୍ଟିକାର୍ତ୍ତା ତିଆରି କରିଥିବା ପଥରେ, ଏକା ଏକା ତୁମେ କିପରି ଯିବ? ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କର୍ମ ତୁମ ସହ ଯିବ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏଠାରୁ ବିଦାୟ ନେବ। ଧନ ପାଇଁ ବନ୍ଧନ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ବନ୍ଧନକୁ କାଟି ଧର୍ମାତ୍ମା ଯାନ୍ତି, ଅଧର୍ମୀମାନେ ଏହାକୁ କାଟିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ବିରକ୍ତି ପାଇଁ କୌଣସି ନାମ ନାହିଁ; ତୁମ ହୃଦୟ ଲୋହା ପରି ଦୃଢ଼। ସୁଗନ୍ଧ ମାଟି, ଶବ୍ଦ ଜଳ, ସ୍ୱର୍ଗର ପଥ ଚଢିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ। ବୁଦ୍ଧି ନୌକାରେ ଚଢି, ତ୍ୟାଗ ର ବାତାସରେ ଏହି ତୀବ୍ର ନଦୀକୁ ଅଟଳ ଭାବେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଉଚିତ। ଅକାଙ୍କ୍ଷା ବିନା ଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କର, ଅଧର୍ମକୁ ଅହିଂସା ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗ କର। ଏହି ଦେହ ହେଉଛି ହାଡ଼ର ଖମ୍ଭ, ସିନ୍ନାରେ ବନ୍ଧା, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ। ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଦୁଃଖରେ ଆବୃତ, ରୋଗର ଆସନ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍, ଏବଂ ଯାହା ଜଗତ୍ ନୁହେଁ, ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସବୁ ଏହି ନୀତି ଓ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ।